Uzasadnienie
O. L., D. F., D. U., D. Ś., J. D., Ł. Z., P. Ś., G. Ś. (3), G. Ś. (1), G. E., O. U. (2), L. I., Ś. E., U. Ś., H. R., D. M., D. O., C. L., O. U. (1), G. O. (1), L. B. (1), G. O. (2), Ł. S., E. Ś., G. M. i G. Ś. (2) 31.07.2024 r. pozwali (...) (...) przy ul. Ś. Ś. (...) w Ś. o uchylenie uchwały nr (...) z 14.03.2024 r. w sprawie przydzielenia miejsc parkingowych, znajdujących się w obrębie części wspólnej, do wyłącznego korzystania części członków, którzy nie uzyskali takiego prawa przy nabywaniu praw we wspólnocie. Sprzedaż następowała bowiem w ten sposób, że dla nabywców lokali-domków, którzy mieli zagwarantowaną możność wyłącznego parkowania na posesjach, gdzie te domki zostały umiejscowione, przewidziano możliwość korzystania także z parkingów ogólnodostępnych.
Powodowie wskazali także na zbytnią ogólnikowość uchwały, co ich zdaniem utrudni jej wykonanie, skoro nie wpisano, z którym miejscem powiązanych jest dany lokal.
Pozwana wniosła o oddalenie powództwa, wskazując, że uchwała umożliwiała przydzielenie miejsc parkingowych wszystkim członkom wspólnoty (nie tylko tym, którzy mieli już zagwarantowane parkingi przy ich posesjach), gdyż takie mieli zapewnienie od dewelopera, jak i wynika z uchwały Rady Miejskiej w sprawie inwestycji, w ramach której powstała wspólnota, że liczba miejsc parkingowych powinna być minimum w tej ilości, co liczba lokalu mieszkalnych. Dlatego też zdaniem pozwanej - uchwała odpowiada zasadom współżycia społecznego i nie powinna być uchylana.
Sąd ustalił, że:
Powodowie są członkiem pozwanej w związku z tytułami do lokali mieszkalnych, stanowiących odrębną własność wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej.
Zgodnie ze sporną uchwałą właściciele lokali od (...) - uzyskali prawo do wyłącznego korzystania z miejsc parkingowych z obszaru ogólniedostępnych miejsc parkingowych (ich przeciwieństwem są miejsca postojowe na posesjach właścicieli lokali w domkach).
Pozwana składa się z (...) lokali mieszkalnych typu budynki, do których bezpośrednio przynależy wyodrębniona część nieruchomości wspólnej (od nr (...)) oraz (...) budynki, w których wyodrębnione są po 2 lokale (od nr (...)). Właściciele lokali o nr od (...) nabyli lokale z prawem do korzystania z miejsc ogólniedostępnych – obok tych na tzw. części położonej bezpośrednio przy danym budynku /vide zapisy jak w akcie notarialnym – k. 217 i n. – zwł. § 1 ust. 1 i 4 /.
Obecnie we wspólnocie jest (...) ogólniedostępnych miejsc parkingowych, więc wobec uchwały (...) zostało przypisanych do lokali z budynkach (...) -lokalowych, a (...) zostało dla ewentualnych gości.
W uchwale Rady Miasta dotyczącej inwestycji, jaką było powstanie pozwanego, przewidziano w § 8 pkt. 7, że minimalna ilość miejsc postojowych wynosi (...) na (...) lokal mieszkalny (k. 319).
Właściciele lokali-domków wykorzystuję cały teren im przypisany i stąd mogą zmieścić po dwa samochody przy swoich domkach.
O podjęciu spornej uchwały członkowie wspólnoty zostali zawiadomieni mailem z 5.07.2024 r. bezsporne
W toku sprzedaży lokali jeden z nabywców w budynku dwulokalowym w ofercie/projekcie miał zapis, że nabędzie obok prawa do ogródka, także prawo do wyłącznego miejsca parkingowego, ale w umowie sprzedaży to drugie prawo już nie zostało ujęte.
dowód: zeznania U. O. – k. 405 v-407 i dokumentacja nabycia lokalu mieszkalnego w pozwanej wspólnocie przez jego żonę – k. 414-440
Właściciele zainteresowani obowiązywaniem spornej uchwały, chcieliby unikać niepewności, czy w danym momencie nie będzie problemów z zaparkowaniem.
dowód: zeznania (...) – k. 405v-407, G. A. za pozwaną – k. 463
Właściciele, którzy oprócz miejsca przy lokalu -domu nabyli także prawo do korzystania z części ogólniedostępnych, chcieliby utrzymać taki stan rzeczy, bo w przypadku przyjazdu gości czy usługodawców istnieje możliwość skorzystania z parkingu, jak i w ogóle daje to lepszą elastyczność w korzystaniu z miejsc parkingowych, np. gdy ktoś chce podjechać w daną część osiedla. Sytuacja z samochodami jest zróżnicowana i np. jeden ze współwłaścicieli lokalu w zabudowie 2-lokalowej ma 4 samochody, a w sytuacji, gdy więcej osób ma nie tylko jeden samochód, to korzystając z naturalnego ruchu tych pojazdów w ciągu doby, nie stwierdzono, że są stałe problemy z parkowaniem. Właściciele lokali-domków korzystają przede wszystkim z miejsc postojowych przy ich budynkach.
Członkowie wspólnoty rozważają opcję zapewnienia prawa do wyłącznego korzystania z miejsca parkingowego tak jak na parkingach publicznych, gdy dana osoba wykupuje taki dostęp. Uważają, że takie rozwiązanie lepiej uwzględni interes wspólnoty i ogółu mieszkańców w nawiązaniu do zakresu prawa, jakie nabyli we wspólnocie, jak i zbędnie nie ograniczy swobody parkingowej na osiedlu.
dowód: zeznania powodów (...) – k. 460v-462, (...) – k. 462-462v, P. Ś. -k. 462v-263
Sąd uwzględnił powództwo, gdyż po zważeniu wszystkich okoliczności, uznał, że pozostawienie opcji elastycznego korzystania z miejsc parkingowych, które nie są przypisane do poszczególnych lokali, jest adekwatne. Takie rozwiązanie zostało przyjęto przy uzyskiwaniu tytułu do lokali, a aktualne okoliczności nie uzasadniają zmiany, którą można zaakceptować wobec zaskarżenia uchwały przez powodów i ochrony przysługującej im z art. 25 ustawy o własności lokali (dalej: uwl).
Nadmienić należy, że argumentem dodatkowym - jako wzmacniającym dla powyższej konstatacji jest to, że generalnie w strefie publicznej miejsca parkingowe są ogólnodostępne. Umożliwia to efektywne wykorzystanie, zwłaszcza w obecnych czasach wzrostu liczby pojazdów i problemów z ich pomieszczeniem (stąd np. powstają ograniczenia jak strefy płatnego parkowania). Pozostawienie zatem ogólniedostępnych miejsc parkingowych, w obecnych okolicznościach spraw, lepiej posłuży wspólnocie, nawet jeśli w danym momencie przejściowo dla kogoś pojawi się problem z parkowaniem. Póki co nie było sygnałów, że problemy takie wywołują znaczne perturbacje, a analiza zagospodarowania wskazuje, że istnieją miejsca, by w takich przypadkach parkować w sposób widywany w aglomeracjach miejskich, gdzie pojazdy w godzinach newralgicznych, czyli głównie nocnych, zanim się rozjadą w różne miejsca, bywają ustawione w miejscach niewyznaczonych, ale nie utrudniających ruchu, jak i nie niszcząc zieleni itp.
Już przedstawiona ocena skrótowo prezentuje główny rys założeń rozstrzygnięcia sprawy, a poniżej sąd przedstawi szerszą analizę. Zaznaczyć też należy, że jeżeli pojawią się jakiekolwiek zmiany, przedstawione rozważania mogę być przeprowadzone inaczej, by adekwatnie odnieść się do nowej sytuacji.
Bezsporne było że powodowie, będąc członkiem wspólnoty - zachowali termin do zaskarżenia uchwały. Spór generalnie sprowadzał się do oceny prawnej. Przeprowadzone postępowanie dowodowe służyło głównie uszczegółowieniu sytuacji, by stwierdzić, które rozwiązanie organizacji miejsce parkingowych jest najbardziej optymalne przy uwzględnieniu stanu prawnego. Przy tym dokumenty zgromadzone w sprawie nie były kwestionowane, a zeznania nie budziły wątpliwości co do wiarygodności (przy zastrzeżeniu, że ze względu na specyfikę sporu - wypowiedzi zeznających powiązane była także z ocenami, a nie tylko informacjami o faktach, a sąd dokonuje ustaleń faktów, a finalnej oceny dokonuje sam). Podkreślić należy, że sąd dążył, by strony jak najpełniej wypowiedziały się o sprawie, umożliwiając przedyskutowanie problemu, by upewnić się, że nie narzuci rozwiązania, w którym sam nie zauważy istotnego argumentu.
Wobec przedmiotu uchwały należało stwierdzić, że dotyczyła czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu, gdyż swym przedmiotem wpisywała się w zakres, który można wywodzić z art. 22 ust. 3 uwl – por. zwł. pkt. 4-6, 9. Dotyczyła bowiem organizacji sytemu parkingowego na nieruchomości wspólnej (w istotny więc sposób dotyczyła prawa własności współuprawnionych).
Na podstawie art. 25 ustawy o własności lokali (dalej uwl, mającej zastosowanie wobec ilości lokali we wspólnocie) właściciel lokalu może zaskarżyć uchwałę do sądu z powodu jej niezgodności z przepisami prawa lub umową właścicieli albo jeśli narusza zasady prawidłowego zarządzania nieruchomością wspólną lub w inny sposób narusza jego interesy.
Należy więc podkreślić, że ingerencja sądu w działalność wspólnoty może nastąpić tylko w przypadku wskazanych ww. przepisie naruszeń i ocenie podlega - czy uchwała narusza interes powoda lub/także zasady prawidłowego zarządzania nieruchomości wspólną1. Przy tym sąd podziela pogląd2, że gdy pojawia się sprzeczność interesów, której konsekwencją jest powództwo o uchylenie uchwały - jak w niniejszej sprawie - to ocena uchwały z perspektywy zgodności z zasadami prawidłowego zarządzania nieruchomością wspólną powinna być dokonywana z uwzględnieniem przesłanek celowości, rzetelności i gospodarności. Definiują one zasady prawidłowego zarządzania.
Natomiast co do interesu członka wspólnoty - podkreśla się, iż powinien on być zobiektywizowany. Słusznie zauważa się też w przytaczanym komentarzu (do art. 25 w systemie C. - pod red. K. Osajdy), który podsumowuje poglądy doktryny i orzecznictwa - że pełna obiektywizacja interesu członka wspólnoty nie jest możliwa. Należy jednak jego interes oceniać w odniesieniu do interesów poszczególnych członków wspólnoty, pamiętając przy tym, iż głównym celem wspólnot mieszkaniowych jest utrzymanie nieruchomości w należytym (dobrym) stanie3.
Z powyżej przedstawionego kontekstu prawnego widoczne jest, że w niniejszej sprawie przedmiotem analizy mogły być wszystkie przesłanki art. 25 uwl. Zasadniczy przedmiot rozstrzygnięcia sprowadzał się do stwierdzenia, czy zasadne jest pozostawienie organizacji miejsc parkingowych przyjętej przy sprzedaży lokali, czy należy umożliwić wszystkim członkom wspólnoty uzyskanie prawa do korzystania z miejsca parkingowego na wyłączność.
Wpierw podkreślić należy, że powołanie się na argument prawa publicznego4 dotyczącego wymogu zapewnienia w inwestycji mieszkaniowej miejsc parkingowych w liczbie nie mniejszej niż liczba lokali, nie przekłada się na uzyskanie prawa do korzystania z danego terenu parkingowego, czy dalej idąc – miejsca parkingowego (bez regulacji szczegółowych takie miejsce parkingowe jest ogólniedostępne). Jest to tylko założenie organizacji ładu przestrzennego, w którym należy uwzględnić różne oczywiste elementy infrastruktury miejskiej. Dla lepszego zobrazowania problematyki sprawy sąd nie przytoczył tu dokładnej regulacji, dotyczącej ilości wymaganych miejsc parkingowych i nie omawia argumentacji odwołującej się do innych aktów niż mających bezpośrednie zastosowanie w tej sprawie, czyli ustawy o własności lokali, dla której kodeks cywilny zawiera przepisy ogólne.
Zatem sprawę należało rozstrzygać mając na uwadze regulację cywilnoprawną. Mianowicie miejsca parkingowe znajdują się na nieruchomości wspólnoty mieszkaniowej, czyli stanowią jej część wspólną, z tym że część osób nabyła jednocześnie prawa do wyłącznego korzystania z miejsc parkingowych, gdyż te zlokalizowane są bezpośrednio przy ich lokalach w zabudowie domkowej, jak i prawa do korzystania z parkingów pozostawionych jako ogólniedostępne w obrębie wspólnoty. Zatem stan wprowadzony momentem nabywania praw we wspólnocie określił w ten sposób zasady korzystania z części wspólnych między współwłaścicielami (por. art. 60, 65, 206 kc poprzez które należy dojść do tej konstatacji także na gruncie uwl i tu vide także art. 12 ust. 1). Współuprawnieni mogą dokonać zmiany, ale w przypadku sporu przyjęto w drodze wykładni, że potrzebne są szczególne okoliczności (zob. (...)).
W tym przypadku zatem sąd badał, czy sporna uchwała uzasadnia dążenie do „naprawienia” /zweryfikowania założenia przyjętego przy tworzeniu organizacji wspólnoty, jako naruszającego wymóg zgodności liczby miejsc z liczbą lokali (czy można zastosować art. 5 kc), czy zróżnicowanie praw do korzystania z miejsc parkingowych w zależności od zakresu prawa nabytego we wspólnocie można uznać za dopuszczalne. W kontekście jednak ogółu argumentów sąd nie uznał zasadności korekty zakresu praw nabytych do korzystania z parkingów poprzez sporną uchwałę, uważając za wiodący argument (po tym dotyczącym trwałości ustalonego na wstępie planu korzystania z nieruchomości) - wzmiankowaną na wstępie kwestię elastyczności w korzystaniu z miejsc parkingowych w aktualnych okolicznościach funkcjonowania wspólnoty. Zawód czasowo działającego interwenienta ubocznego, że mimo ofert – poprzez akt notarialny nie nabył prawo do wyłącznego korzystania z miejsca parkingowego – pozostaje poza zakresem możliwym do weryfikacji poprzez uchwalę, a więc także nie daje to możliwości zastosowania art. 5 kc.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 1¹ kpc w zw. z § 8 ust. 1 pkt. 1 w zw. z § 20 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności radców prawnych (kierując się tym, że powodowie złożyli jeden pozew, choć każdy z nich mógł wystąpić z własnym, a więc opłatę od pozwu uiścili wspólnie, a choć reprezentował ich jeden pełnomocnik i generalnie argumentacja była wspólna, to zakres czynności wymagał od pełnomocnika zbadania sytuacji każdego z wielu powodów.
1 Naturalność konieczności łącznej oceny obu przesłanek w wielu typowych sporach między wspólnotą a jej członkiem jest zauważana w komentarzu do art. 25 w systemie C. (pod red. K. Osajdy).
2 J. Ignatowicza (cytowany za ww. komentarzem) 3 por. wyrok SA S. (...) 4 https://pl.wikipedia.org/ (...)
Prawo publiczne (łac. ius publicum) – jedna z dwóch podstawowych gałęzi prawa (obok prawa prywatnego), skupiająca normy prawne, których zadaniem jest ochrona interesu publicznego.
Prawo publiczne a prawo prywatne
Podstawowym kryterium rozróżnienia prawa publicznego i prywatnego jest „korzyść” (łac. utilitas). Zadaniem norm prawa publicznego jest przynoszenie korzyści społeczeństwu jako całości. W przeciwieństwie do prawa prywatnego, chroni ono zatem interesy publiczne, a nie poszczególnych jednostek.