Postanowienie o odmowie TK z 10 czerwca 2025 r., Ts 79/22

Wydany

10 czerwca 2025 r.

Sentencja

18. sygn. akt Ts 79/22 Komparycja Tenor postanawia

Uzasadnienie

• część historyczna
• uzasadnienie prawne

Metryka orzeczenia

Rodzaj orzeczenia

Postanowienie o odmowie

Data 10 czerwca 2025

Miejsce publikacji

OTK ZU B/2026, poz. 168

Skład

Sędzia Funkcja

Stanisław Piotrowicz 168/B/2026

Postanowienie

z dnia 10 czerwca 2025 r.

Trybunał Konstytucyjny w składzie:

Stanisław Piotrowicz, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej M.J. o zbadanie zgodności:

art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393) z art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1 w związku z art. 2, art. 45 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 1 i 2, art. 45 ust. 1 w związku z art. 79 ust. 1, art. 77 ust. 1 i 2, art. 79 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej;

postanawia:

odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

Uzasadnienie

W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 4 kwietnia 2022 r. (data nadania) M.J. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru, wystąpił z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle następującej sprawy.

Skarżący wniósł 10 stycznia 2020 r. (data nadania) skargę konstytucyjną, w której zakwestionował zgodność: 1) art. 33 i art. 33 1 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145, ze zm.; dalej: k.c.); 2) art. 199 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1460, ze zm.; dalej: k.p.c.), w zakresie zwrotu „jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej”, z art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1 w związku z art. 79 ust. 1 i 2, art. 45 ust. 1 w związku z art. 2 oraz art. 77 ust. 2 w związku z art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 3) art. 398 23 § 3 k.p.c., w zakresie zwrotu „jako sąd drugiej instancji”, z art. 45 ust. 1 w związku z art. 176 ust. 1, art. 10 ust. 2, art. 10 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1 w związku z art. 2, art. 45 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 2 oraz art. 45 ust. 1 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji.

Postanowieniem z 28 lipca 2020 r. w sprawie o sygn. Ts 10/20 Trybunał nadał dalszy bieg skardze konstytucyjnej w części, w jakiej kwestionuje zgodność art. 33 i art. 33 1 § 1 k.c. oraz art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c., odmawiając nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu w pozostałym zakresie.

Następnie postanowieniem z 9 marca 2022 r. w sprawie o sygn. SK 120/20 Trybunał jednogłośnie umorzył postępowanie w sprawie.

Postanowienie to zostało wskazane przez skarżącego jako ostateczne rozstrzygnięcie w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji.

Doręczono je skarżącemu 22 marca 2022 r. 6

Na marginesie wskazać należy, że skarżący wskazał nieaktualny dziennik ustaw obejmujący publikację kwestionowanego przepisu:

Dz. U. poz. 2072. Przepis ten nie uległ zmianie, a aktualny dziennik ustaw to: Dz. U. z 2019 r. poz. 2393. 7

Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 9 stycznia 2024 r. (doręczonym 30 stycznia 2024 r.) wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez: 1) wskazanie, które wolności lub prawa skarżącego, wyrażone w: art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1 w związku z art. 2, art. 45 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 1, art. 45 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 2, art. 45 ust. 1 w związku z art. 79 ust. 1, art. 77 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 79 ust. 1 Konstytucji, zostały naruszone przez zakwestionowany w skardze przepis (wraz z czterema kopiami); 2) precyzyjne wyjaśnienie, w jaki sposób zakwestionowany w skardze przepis narusza poszczególne konstytucyjne wolności lub prawa skarżącego, o których mowa w punkcie 1 (wraz z czterema kopiami); 3) dokładne uzasadnienie zarzutu niezgodności zakwestionowanego w skardze przepisu z poszczególnymi konstytucyjnymi wolnościami lub prawami skarżącego, o których mowa w punkcie 1, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie (wraz z czterema kopiami); 4) poinformowanie czy od wskazanego w skardze ostatecznego orzeczenia został wniesiony nadzwyczajny środek zaskarżenia (wraz z czterema kopiami) pod rygorem odmowy nadania skardze dalszego biegu.

W piśmie z 5 lutego 2024 r. (data nadania) skarżący ustosunkował się do powyższego wezwania wskazując m.in., że na gruncie k.p.c. niedopuszczalność wydania orzeczenia występuje tylko w razie pojawienia się nieusuwalnych przeszkód procesowych i, jego zdaniem, nie mieści się w tym zakresie brak uzasadnienia powołanych w skardze zarzutów. Skarżący nie odpowiedział czy wniósł nadzwyczajny środek zaskarżenia od wskazanego w skardze orzeczenia ostatecznego.

W ocenie skarżącego Trybunał w sprawie o sygn. SK 120/20 niezasadnie uznał, że skarżący nie dopełnił obowiązku udowodnienia wszelkich okoliczności uzasadniających zarzuty skargi. W efekcie doszło do naruszenia reguł postępowania procesowego w demokratycznym państwie prawa i w efekcie naruszono jego prawo do skutecznego wniesienia i rozpoznania skargi konstytucyjnej.

Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje

1. Na podstawie art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 61 ust. 4 u.o.t.p.TK Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, jeżeli skarga nie spełnia wymogów określonych w ustawie i usunięcie jej braków nie jest możliwe, gdy braki te nie zostały usunięte w terminie albo gdy skarga jest oczywiście bezzasadna.

2. Trybunał miał na uwadze, że skarżący, pomimo wezwania, nie usunął braku formalnego skargi konstytucyjnej w postaci poinformowania czy od wskazanego w skardze ostatecznego orzeczenia został wniesiony nadzwyczajny środek zaskarżenia.

Zgodnie z treścią art. 53 ust. 1 pkt 6 u.o.t.p.TK skarga konstytucyjna zawiera informację, czy od wyroku, decyzji lub innego rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 77 ust. 1, został wniesiony nadzwyczajny środek zaskarżenia, jest to zatem obligatoryjny element skargi konstytucyjnej. Z tego względu zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 9 stycznia 2024 r. wezwano skarżącego do udzielenia tej informacji.

Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału „warunkiem skutecznego wniesienia skargi konstytucyjnej jest rzeczywiste zastosowanie wobec skarżącego przepisu, który następnie może stać się przedmiotem skargi” (por. postanowienie

TK z 10 marca 2015 r., sygn. SK 65/13, OTK ZU nr 3/A/2015, poz. 35). Innymi słowy w celu zaskarżenia przepisów uniemożliwiających wniesienie środka zaskarżenia, należy właśnie taki środek wnieść. Z tego względu samo stwierdzenie, że od danego orzeczenia nie przysługują środki zaskarżenia nie jest wystarczające, ponieważ nie wynika z niego czy skarżący taki środek wniósł, czy tego zaniechał.

Odpis zarządzenia sędziego Trybunału z 9 stycznia 2024 r. został skutecznie doręczony pełnomocnikowi skarżącego 30 stycznia 2024 r. Obowiązkiem skarżącego było więc wykonać zarządzenie w całości w przepisanym terminie. Skarżący w żaden sposób nie ustosunkował się do pkt 4 doręczonego mu zarządzenia.

W związku z tym należy stwierdzić, że skarżący świadomie naraził się na wystąpienie negatywnego skutku procesowego, o którym mowa w art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p.TK (por. postanowienie TK z 15 marca 2023 r., sygn. Ts 192/22, OTK ZU B/2023, poz. 189).

3. W ramach spełnienia wymogów formalnych, wynikających zarówno z art. 79 ust. 1 Konstytucji, jak i art. 53 ust. 1 pkt 1-4 u.o.t.p.TK, skarżący winien poprzeć zarzuty niekonstytucyjności stosownymi argumentami. W ocenie Trybunału, warunku tego nie wyczerpują rozważania przedstawione w uzasadnieniu przedmiotowej skargi oraz w piśmie z 5 lutego 2024 r. 18

W przekazanych Trybunałowi pismach skarżący wyraził przekonanie, że nawet zawodowy pełnomocnik nie jest w stanie poprzeć zarzutu niekonstytucyjności kwestionowanego przepisu prawidłowym uzasadnieniem. Nadto skarżący obszernie opisał instytucję „zbędności wydania wyroku” znajdującą się w art. 355 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1460, ze zm.; dalej: k.p.c.).

Tytułem uwag wstępnych wskazać należy, że przesłanka niedopuszczalności wydania wyroku w postępowaniu przed Trybunałem została wprowadzona w 1997 r. na gruncie ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.) i obejmuje ona m.in. nieprzeprowadzenie należytego wywodu prawnego w uzasadnieniu skargi konstytucyjnej.

Zgodnie zaś z utrwalonym orzecznictwem Trybunału „uzasadnienie skargi powinno zawierać szczegółową i precyzyjną argumentację uprawdopodobniającą zarzuty niezgodności z Konstytucją stawiane kwestionowanym przepisom. W ten sposób ukształtowana w prawie instytucja skargi konstytucyjnej nie przewiduje działania Trybunału Konstytucyjnego z urzędu w zakresie uwolnienia skarżącego od dopełnienia powyższych obowiązków. Zgodnie bowiem z art. 67 ust. 1 u.o.t.p.TK, Trybunał jest związany granicami skargi konstytucyjnej w kształcie zakreślonym przez skarżącego (por. np. postanowienie TK z 6 września 2022 r., sygn. Ts 188/21,

OTK ZU nr B/2022, poz. 237).

Należy ponadto podkreślić, że polemika z ustaleniami dokonanymi przez Trybunał, zarzuty dotyczące niewłaściwej, zdaniem skarżącego, wykładni zastosowanego przepisu, czy argumenty mające wykazać niewłaściwą ocenę, a także wskazywanie, jaki powinien być właściwy kierunek rozstrzygnięcia, nie mogą być uznane za wypełnienie ustawowej przesłanki dopuszczalności skargi, jaką jest uzasadnienie niekonstytucyjności kwestionowanych przepisów wraz z określeniem sposobu naruszenia konstytucyjnych praw podmiotowych (art. 53 ust. 1 pkt 2 i 3 u.o.t.p.TK). W szczególności wskazać należy na bezzasadność tak sformułowanych zarzutów, ponieważ prawo do sądu, rozumiane jako prawo uruchomienia procedury przed sądem, nie oznacza uzyskania przez stronę orzeczenia o konkretnej, korzystnej dla strony treści.

Przesłanki tej nie spełnia także przedstawienie problemu konstytucyjnego w postaci skopiowania fragmentów orzecznictwa oraz ich jednozdaniowego podsumowania. Od skarżącego, reprezentowanego przez podmiot profesjonalny, oczekuje się bowiem wyższego standardu w zakresie precyzji konstruowania zarzutów, zaś hasłowe przywołania pojedynczych argumentów tego wymogu nie spełniają.

W konkluzji Trybunał ma na uwadze, że owszem, przepisy k.p.c. mają odpowiednie zastosowanie do postępowania przed Trybunałem na podstawie art. 36 u.o.t.p.TK, ale tylko w zakresie nieuregulowanym w u.o.t.p.TK. Zatem obszerny wywód skarżącego dotyczący art. 355 § 1 k.p.c. jest nieadekwatny, ponieważ wskazany przepis w ogóle nie ma zastosowania w postępowaniu dotyczącym rozpoznania skargi konstytucyjnej.

Analizowana skarga nie spełnia więc warunków, o których mowa w art. 53 ust. 1 pkt 2 i 3 u.o.t.p.TK, co – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p.TK – uzasadnia odmowę nadania jej dalszego biegu.

Biorąc powyższe pod uwagę, Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.

POUCZENIE 27

Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.

Created by Łukasz Baranek Internetowy Portal Orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego 1.7.5 [Internet-B:ipo]

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.

Twoja sesja wygasła!

Twoja sesja wygasła musisz odświeżyć stronę klikając na przycisk poniżej