Uzasadnienie
W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 4 kwietnia 2022 r. (data nadania) M.J. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru, wystąpił o stwierdzenie, że art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej u.o.t.p.TK) jest niezgodny z art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1 w związku z art. 2, art. 45 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 1 i 2, art. 45 ust. 1 w związku z art. 79 ust. 1, art. 77 ust. 1 i 2, art. 79 ust. 1 Konstytucji.
Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z 10 czerwca 2025 r. (doręczonym 18 czerwca 2025 r.) odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK. Trybunał ustalił, że skarżący – pomimo wezwania do usunięcia braków formalnych skargi – nie poinformował, czy od wskazanego w skardze orzeczenia ostatecznego wniósł nadzwyczajny środek zaskarżenia, nie wskazał naruszonych wolności i praw ani nie wyjaśnił w jaki sposób zostały one naruszone oraz nie poparł podniesionych zarzutów niekonstytucyjności stosownymi argumentami.
W zażaleniu z 24 czerwca 2025 r. (data nadania) skarżący zażądał skierowania przez skład orzekający „pytania prejudycjalnego” do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie konstytucyjności art. 61 ust. 4 (błędnie oznaczonego w petitum jako art. 60 ust. 4) u.o.t.p.TK z art. 190 ust. 5 Konstytucji, a także z art. 45 ust. 1 w związku z art. 190 ust. 5 Konstytucji (s. 2 pisma procesowego; w petitum wniosku skarżący wskazał natomiast przepisy ustawy zasadniczej niemające związku ze sformułowanym żądaniem; tak samo skarżący postąpił w sprawie o sygn. Ts 265/23, zakończonej postanowieniem z 27 maja 2025 r.) oraz zawieszenia postępowania do czasu rozpoznania wniosku. Według skarżącego zgodnie z art. 190 ust. 5 Konstytucji „wszelkie orzeczenia Trybunału zapadają większością głosów. Konstytucja nie przewiduje w tym zakresie wyjątku” (s. 2 zażalenia). Wydanie przez Trybunał orzeczenia (postanowienia o odmowie nadania dalszego biegu skardze) w składzie jednego sędziego jest więc niezgodne z przywołanymi przepisami ustawy zasadniczej.
Odnośnie do podstaw odmowy nadania skardze dalszego biegu skarżący podniósł, że wymaganie informacji o złożeniu nadzwyczajnego środka zaskarżenia w sytuacji, w której w sposób oczywisty on nie przysługuje, jest zbytnim formalizmem, przekraczającym „granice zakreślone zdrowym rozsądkiem” (s. 3 zażalenia). Ponadto zarzucił, że badając wymogi formalne skargi, Trybunał w zaskarżonym postanowieniu dokonał jej rozpoznania merytorycznego, a skarga zawierała odpowiednie uzasadnienie. Jednocześnie powołał się na wykładnię art. 355 § 1 k.p.c. definiującą pojęcie zbędności orzekania wskazując, że niedostateczność argumentacji nie może stanowić podstawy umorzenia postępowania (por. s. 3 i 4 zażalenia). Konkludując przyznał, że jako strona nie ma prawa do uzyskania orzeczenia o oczekiwanej przez siebie treści, ale ma prawo do uzyskania orzeczenia merytorycznego w przedmiocie wniesionej skargi.
Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje
1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5-8 u.o.t.p.TK). Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał bada przede wszystkim, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu.
2. Odnośnie do żądania skarżącego skierowania przez skład orzekający wniosku („pytania prejudycjalnego”) do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności z Konstytucją art. 61 ust. 4 u.o.t.p.TK należy zauważyć, że ani Konstytucja, ani przepisy u.o.t.p.TK nie przewidują takiej formy aktywności procesowej. Nie upoważniają także Trybunału do wszczęcia postępowania ex officio. W obowiązującym stanie prawnym z wnioskiem o zbadanie hierarchicznej zgodności aktów prawnych mogą wystąpić do Trybunału wyłącznie podmioty określone w art. 191 ust. 1 pkt 1-5 ustawy zasadniczej. Każdy natomiast, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo na zasadach określonych w u.o.t.p.TK wystąpić do Trybunału ze skargą konstytucyjną (art. 79 ust. 1 Konstytucji). Mając powyższe na względzie Trybunał stwierdza, że sformułowany przez skarżącego w zażaleniu wniosek nie wywołuje żadnych skutków procesowych (por. postanowienia TK z: 23 października 2023 r., sygn. Ts 6/23, OTK ZU B/2023, poz. 303; 7 marca 2024 r., sygn. Ts 260/22, OTK ZU B/2024, poz. 179 oraz 27 maja 2024 r., sygn. Ts 77/22, OTK ZU B/2024, poz. 200).
Jednocześnie należy zauważyć, że z przywołanego przez skarżącego art. 190 ust. 5 Konstytucji nie wynika, iż Trybunał nie może wydawać żadnych orzeczeń w składzie jednoosobowym. Przepis ten wyraża jedynie zasadę podejmowania rozstrzygnięć w sytuacji, w której skład Trybunału jest wieloosobowy. Nie wyklucza jednak, aby przepisy ustawowe (tj. przepisy u.o.t.p.TK), które zgodnie z art. 197 Konstytucji określają między innymi tryb postępowania przed Trybunałem, umożliwiły wydawanie rozstrzygnięć o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu w składzie jednego sędziego (zob. postanowienie TK z 13 marca 2014 r., sygn. Ts 276/13, OTK ZU nr 2/B/2014, poz. 166).
- 3. Trybunał stwierdza, że zarzuty postawione w zażaleniu nie podważają podstaw odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.
- 3.1. W zaskarżonym postanowieniu Trybunał ustalił, że skarżący nie poparł podniesionych zarzutów stosownymi argumentami. Przedstawiona w skardze argumentacja stanowiła w zasadzie polemikę z rozstrzygnięciami podjętymi w postanowieniu Trybunału z 10 czerwca 2025 r. (wskazanym przez skarżącego jako ostateczne orzeczenie w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji), prowadzoną z perspektywy zasad obowiązujących w postępowaniu cywilnym. Podobną optykę przyjął także skarżący w zażaleniu, w którym podtrzymał argumentację wskazaną w skardze.
Na wstępie rozważań wskazać należy, że postępowanie przed Trybunałem różni się zarówno co do celów, jak i formy, od postępowania prowadzonego na podstawie procedury cywilnej. Mimo to, zgodnie z art. 36 u.o.t.p.TK, w zakresie nieuregulowanym w ustawie o postępowaniu przed Trybunałem stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 1568, ze zm.; dalej: k.p.c.). Podniesiona przez skarżącego argumentacja obejmująca wyinterpretowaną z art. 355 k.p.c. definicję „zbędności orzekania” jest chybiona. Skoro bowiem art. 355 k.p.c. nie ma zastosowania do postępowania przez Trybunałem, ponieważ art. 59 u.o.t.p.TK zawiera katalog przesłanek umorzenia postępowania, to wynikające z jego interpretacji definicje również są nietrafione.
W zarzutach sformułowanych w zażaleniu skarżący nie wziął pod uwagę także tego, że u.o.t.p.TK od momentu jej ogłoszenia podlega domniemaniu zgodności z Konstytucją. W związku z tym, do czasu obalenia tego domniemania (na skutek orzeczenia Trybunału), Trybunał ma obowiązek stosować przepisy tej ustawy nawet w wypadku, gdy skarżący kwestionuje konstytucyjność regulacji dotyczących postępowania w przedmiocie skargi konstytucyjnej. Skarżący musi za pomocą przedstawionych argumentów uprawdopodobnić brak konstytucyjności – na nim bowiem spoczywa ciężar dowodu w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym.
Podsumowując należy zaznaczyć, że skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi w zakresie jej uzasadnienia w trybie art. 61 ust. 4 u.o.t.p.TK. W odpowiedzi na zarządzenie brakowe (podobnie jak w obecnie analizowanym zażaleniu) powielił jednak argumenty zawarte w swoim pierwszym piśmie procesowym, nieposiadające wymiaru konstytucyjnego. Tym samym nie sposób było uznać, że braki skargi zostały usunięte, co prawidłowo spowodowało w zaskarżonym postanowieniu odmowę nadania jej dalszego biegu na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p.TK.
Skoro złożona skarga zawierała nieusunięte braki formalne, to brak było warunków umożliwiających merytoryczne rozpoznanie jej przez Trybunał.
3.2. Odnosząc się do zastrzeżeń skarżącego do obowiązku zawarcia w skardze informacji o wniesieniu nadzwyczajnego środka zaskarżenia Trybunał zaznacza, że wymóg ten jest wprost wskazany w art. 53 ust. 1 pkt 6 u.o.t.p.TK. Podniesione przez skarżącego argumenty, że jest to nieracjonalny „formalizm”, stanowią więc wyrażenie niezadowolenia z treści obowiązującego przepisu. Mimo to uznać należy, że wezwanie skarżącego do usunięcia braku formalnego skargi w powyższym zakresie pod rygorem odmowy nadania jej dalszego biegu było prawidłowe.
Mając powyższe na względzie, Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia.
Postanowienie
z dnia 10 czerwca 2025 r.
Trybunał Konstytucyjny w składzie:
Stanisław Piotrowicz, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej M.J. o zbadanie zgodności:
art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393) z art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1 w związku z art. 2, art. 45 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 1 i 2, art. 45 ust. 1 w związku z art. 79 ust. 1, art. 77 ust. 1 i 2, art. 79 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej;
postanawia:
odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.
Uzasadnienie
W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 4 kwietnia 2022 r. (data nadania) M.J. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru, wystąpił z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle następującej sprawy.
Skarżący wniósł 10 stycznia 2020 r. (data nadania) skargę konstytucyjną, w której zakwestionował zgodność: 1) art. 33 i art. 33 1 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145, ze zm.; dalej: k.c.); 2) art. 199 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1460, ze zm.; dalej: k.p.c.), w zakresie zwrotu „jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej”, z art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1 w związku z art. 79 ust. 1 i 2, art. 45 ust. 1 w związku z art. 2 oraz art. 77 ust. 2 w związku z art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 3) art. 398 23 § 3 k.p.c., w zakresie zwrotu „jako sąd drugiej instancji”, z art. 45 ust. 1 w związku z art. 176 ust. 1, art. 10 ust. 2, art. 10 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1 w związku z art. 2, art. 45 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 2 oraz art. 45 ust. 1 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji.
Postanowieniem z 28 lipca 2020 r. w sprawie o sygn. Ts 10/20 Trybunał nadał dalszy bieg skardze konstytucyjnej w części, w jakiej kwestionuje zgodność art. 33 i art. 33 1 § 1 k.c. oraz art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c., odmawiając nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu w pozostałym zakresie.
Następnie postanowieniem z 9 marca 2022 r. w sprawie o sygn. SK 120/20 Trybunał jednogłośnie umorzył postępowanie w sprawie.
Postanowienie to zostało wskazane przez skarżącego jako ostateczne rozstrzygnięcie w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji.
Doręczono je skarżącemu 22 marca 2022 r. 6
Na marginesie wskazać należy, że skarżący wskazał nieaktualny dziennik ustaw obejmujący publikację kwestionowanego przepisu:
Dz. U. poz. 2072. Przepis ten nie uległ zmianie, a aktualny dziennik ustaw to: Dz. U. z 2019 r. poz. 2393. 7
Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 9 stycznia 2024 r. (doręczonym 30 stycznia 2024 r.) wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez: 1) wskazanie, które wolności lub prawa skarżącego, wyrażone w: art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1 w związku z art. 2, art. 45 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 1, art. 45 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 2, art. 45 ust. 1 w związku z art. 79 ust. 1, art. 77 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 79 ust. 1 Konstytucji, zostały naruszone przez zakwestionowany w skardze przepis (wraz z czterema kopiami); 2) precyzyjne wyjaśnienie, w jaki sposób zakwestionowany w skardze przepis narusza poszczególne konstytucyjne wolności lub prawa skarżącego, o których mowa w punkcie 1 (wraz z czterema kopiami); 3) dokładne uzasadnienie zarzutu niezgodności zakwestionowanego w skardze przepisu z poszczególnymi konstytucyjnymi wolnościami lub prawami skarżącego, o których mowa w punkcie 1, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie (wraz z czterema kopiami); 4) poinformowanie czy od wskazanego w skardze ostatecznego orzeczenia został wniesiony nadzwyczajny środek zaskarżenia (wraz z czterema kopiami) pod rygorem odmowy nadania skardze dalszego biegu.
W piśmie z 5 lutego 2024 r. (data nadania) skarżący ustosunkował się do powyższego wezwania wskazując m.in., że na gruncie k.p.c. niedopuszczalność wydania orzeczenia występuje tylko w razie pojawienia się nieusuwalnych przeszkód procesowych i, jego zdaniem, nie mieści się w tym zakresie brak uzasadnienia powołanych w skardze zarzutów. Skarżący nie odpowiedział czy wniósł nadzwyczajny środek zaskarżenia od wskazanego w skardze orzeczenia ostatecznego.
W ocenie skarżącego Trybunał w sprawie o sygn. SK 120/20 niezasadnie uznał, że skarżący nie dopełnił obowiązku udowodnienia wszelkich okoliczności uzasadniających zarzuty skargi. W efekcie doszło do naruszenia reguł postępowania procesowego w demokratycznym państwie prawa i w efekcie naruszono jego prawo do skutecznego wniesienia i rozpoznania skargi konstytucyjnej.
Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje
1. Na podstawie art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 61 ust. 4 u.o.t.p.TK Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, jeżeli skarga nie spełnia wymogów określonych w ustawie i usunięcie jej braków nie jest możliwe, gdy braki te nie zostały usunięte w terminie albo gdy skarga jest oczywiście bezzasadna.
2. Trybunał miał na uwadze, że skarżący, pomimo wezwania, nie usunął braku formalnego skargi konstytucyjnej w postaci poinformowania czy od wskazanego w skardze ostatecznego orzeczenia został wniesiony nadzwyczajny środek zaskarżenia.
Zgodnie z treścią art. 53 ust. 1 pkt 6 u.o.t.p.TK skarga konstytucyjna zawiera informację, czy od wyroku, decyzji lub innego rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 77 ust. 1, został wniesiony nadzwyczajny środek zaskarżenia, jest to zatem obligatoryjny element skargi konstytucyjnej. Z tego względu zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 9 stycznia 2024 r. wezwano skarżącego do udzielenia tej informacji.
Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału „warunkiem skutecznego wniesienia skargi konstytucyjnej jest rzeczywiste zastosowanie wobec skarżącego przepisu, który następnie może stać się przedmiotem skargi” (por. postanowienie TK z 10 marca 2015 r., sygn. SK 65/13, OTK ZU nr 3/A/2015, poz. 35). Innymi słowy w celu zaskarżenia przepisów uniemożliwiających wniesienie środka zaskarżenia, należy właśnie taki środek wnieść. Z tego względu samo stwierdzenie, że od danego orzeczenia nie przysługują środki zaskarżenia nie jest wystarczające, ponieważ nie wynika z niego czy skarżący taki środek wniósł, czy tego zaniechał.
Odpis zarządzenia sędziego Trybunału z 9 stycznia 2024 r. został skutecznie doręczony pełnomocnikowi skarżącego 30 stycznia 2024 r. Obowiązkiem skarżącego było więc wykonać zarządzenie w całości w przepisanym terminie. Skarżący w żaden sposób nie ustosunkował się do pkt 4 doręczonego mu zarządzenia.
W związku z tym należy stwierdzić, że skarżący świadomie naraził się na wystąpienie negatywnego skutku procesowego, o którym mowa w art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p.TK (por. postanowienie TK z 15 marca 2023 r., sygn. Ts 192/22, OTK ZU B/2023, poz. 189).
3. W ramach spełnienia wymogów formalnych, wynikających zarówno z art. 79 ust. 1 Konstytucji, jak i art. 53 ust. 1 pkt 1-4 u.o.t.p.TK, skarżący winien poprzeć zarzuty niekonstytucyjności stosownymi argumentami. W ocenie Trybunału, warunku tego nie wyczerpują rozważania przedstawione w uzasadnieniu przedmiotowej skargi oraz w piśmie z 5 lutego 2024 r. 18
W przekazanych Trybunałowi pismach skarżący wyraził przekonanie, że nawet zawodowy pełnomocnik nie jest w stanie poprzeć zarzutu niekonstytucyjności kwestionowanego przepisu prawidłowym uzasadnieniem. Nadto skarżący obszernie opisał instytucję „zbędności wydania wyroku” znajdującą się w art. 355 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1460, ze zm.; dalej: k.p.c.).
Tytułem uwag wstępnych wskazać należy, że przesłanka niedopuszczalności wydania wyroku w postępowaniu przed Trybunałem została wprowadzona w 1997 r. na gruncie ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.) i obejmuje ona m.in. nieprzeprowadzenie należytego wywodu prawnego w uzasadnieniu skargi konstytucyjnej.
Zgodnie zaś z utrwalonym orzecznictwem Trybunału „uzasadnienie skargi powinno zawierać szczegółową i precyzyjną argumentację uprawdopodobniającą zarzuty niezgodności z Konstytucją stawiane kwestionowanym przepisom. W ten sposób ukształtowana w prawie instytucja skargi konstytucyjnej nie przewiduje działania Trybunału Konstytucyjnego z urzędu w zakresie uwolnienia skarżącego od dopełnienia powyższych obowiązków. Zgodnie bowiem z art. 67 ust. 1 u.o.t.p.TK, Trybunał jest związany granicami skargi konstytucyjnej w kształcie zakreślonym przez skarżącego (por. np. postanowienie TK z 6 września 2022 r., sygn. Ts 188/21, OTK ZU nr B/2022, poz. 237).
Należy ponadto podkreślić, że polemika z ustaleniami dokonanymi przez Trybunał, zarzuty dotyczące niewłaściwej, zdaniem skarżącego, wykładni zastosowanego przepisu, czy argumenty mające wykazać niewłaściwą ocenę, a także wskazywanie, jaki powinien być właściwy kierunek rozstrzygnięcia, nie mogą być uznane za wypełnienie ustawowej przesłanki dopuszczalności skargi, jaką jest uzasadnienie niekonstytucyjności kwestionowanych przepisów wraz z określeniem sposobu naruszenia konstytucyjnych praw podmiotowych (art. 53 ust. 1 pkt 2 i 3 u.o.t.p.TK). W szczególności wskazać należy na bezzasadność tak sformułowanych zarzutów, ponieważ prawo do sądu, rozumiane jako prawo uruchomienia procedury przed sądem, nie oznacza uzyskania przez stronę orzeczenia o konkretnej, korzystnej dla strony treści.
Przesłanki tej nie spełnia także przedstawienie problemu konstytucyjnego w postaci skopiowania fragmentów orzecznictwa oraz ich jednozdaniowego podsumowania. Od skarżącego, reprezentowanego przez podmiot profesjonalny, oczekuje się bowiem wyższego standardu w zakresie precyzji konstruowania zarzutów, zaś hasłowe przywołania pojedynczych argumentów tego wymogu nie spełniają.
W konkluzji Trybunał ma na uwadze, że owszem, przepisy k.p.c. mają odpowiednie zastosowanie do postępowania przed Trybunałem na podstawie art. 36 u.o.t.p.TK, ale tylko w zakresie nieuregulowanym w u.o.t.p.TK. Zatem obszerny wywód skarżącego dotyczący art. 355 § 1 k.p.c. jest nieadekwatny, ponieważ wskazany przepis w ogóle nie ma zastosowania w postępowaniu dotyczącym rozpoznania skargi konstytucyjnej.
Analizowana skarga nie spełnia więc warunków, o których mowa w art. 53 ust. 1 pkt 2 i 3 u.o.t.p.TK, co – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p.TK – uzasadnia odmowę nadania jej dalszego biegu.
Biorąc powyższe pod uwagę, Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.
POUCZENIE 27
Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.