Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2011r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy przyznał J. K. (skarżącemu) prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego.
Wyrokiem z dnia 28 września 2011r. tut. Sąd oddalił skargę J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...]. Prawidłowość powyższego orzeczenia potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 11 grudnia 2013r. sygn. akt II FSK 3/12 oddalił skargę kasacyjną skarżącego od powyższego wyroku.
W dniu 18 marca 2014 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynął na urzędowym formularzu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w celu wniesienia skargi o wznowienie postępowania.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, którego dochód stanowi kwota 210 zł brutto. Oświadczył, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych.
Pismem z dnia 18 kwietnia 2014r. Naczelny Sąd Administracyjny przekazał to tut. Sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy.
Postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2014r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy.
W sprzeciwie z dnia 29 maja 2014r. skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego. Strona podniosła, że wniosek z dnia 14 marca 2014r. dotyczył zmiany radcy prawnego na doradcę podatkowego, ponieważ radcy prawni nie posiadają dostatecznej wiedzy na temat postępowania podatkowego.
Mając na uwadze powyższe Sąd zważył, co następuje
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270, dalej ustawa p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko, któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd.
Stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a., Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie, z innych przyczyn aniżeli wymienione w art. 161 § 1 pkt 2 i 3 p.p.s.a., stało się bezprzedmiotowe.
Zgodnie z art. 243 § 1 i 2 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku, a przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje również postępowanie egzekucyjne. Jak wskazał NSA w postanowieniach z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. akt I GZ 1/11 i I GZ 4/11 (Lex nr 741227 i nr 741391), użytego w tym przepisie pojęcia "tok postępowania" nie należy rozumieć zawężająco. Określenie to obejmuje bowiem także np. postępowanie wszczęte przez stronę po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, które ma, poprzez przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, doprowadzić do wzruszenia tego prawomocnego orzeczenia. W korelacji z powyższym poglądem pozostaje również przyjęte w orzecznictwie sądowym stanowisko, zgodnie z którym prawo pomocy udzielone w postępowaniu rozpoznawczym rozciąga się także na postępowanie ze skargi o wznowienie postępowania sądowego (p. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 2 grudnia 2010 r., sygn. akt II GPS 2/10, opubl.: Lex nr 668584, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W związku z powyższym w ocenie Sądu z treści powołanych wyżej przepisów p.p.s.a. jednoznacznie wynika, że przyznane przez Sąd prawo pomocy rozciąga się na całe postępowanie sądowoadministracyjne. Możliwość jego utraty została wyraźnie wskazana w art. 249 i 251 p.p.s.a. Przyznanie prawa pomocy wygasa ze śmiercią strony, która je uzyskała (art. 251 p.p.s.a.), albo może być przez sąd cofnięte w całości lub części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano nie istniały lub przestały istnieć (art. 249 p.p.s.a.). Jeżeli zatem nie wystąpiły okoliczności, o których mowa w tych przepisach, to strona z przyznanego jej zwolnienia z kosztów sądowych lub pełnomocnika z urzędu korzysta na wszystkich etapach postępowania przed sądami administracyjnymi w ramach sprawy, w której prawo pomocy zostało jej przyznane, również w toku postępowania ze skargi o wznowienie postępowania sądowego, w ramach którego to prawo zostało jej przyznane.
Wobec powyższego, przyznane stronie skarżącej w toku postępowania rozpoznawczego w dniu 28 czerwca 2011r. prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, rozciąga się również na ewentualne postępowanie ze skargi o wznowienie tego postępowania, zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu z dnia 28 września 2011r. Skoro zaś skarżącemu w postępowaniu w stosunku do którego zamierza złożyć skargę o wznowienie przyznano prawo pomocy, nie ma prawnej możliwości przyznania mu prawa, które już raz w tym postępowaniu uzyskał.
Skarżący nie może skutecznie domagać się od Sądu wyznaczenia kolejnego pełnomocnika z urzędu, a także nie może żądać zastąpienia przyznanego mu radcy prawnego doradcą podatkowym, bowiem przyznane mu prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane. (por. postanowienie NSA z dnia 22 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 262/05, niepubl.). Mówiąc inaczej, żądanie skarżącego należy uznać za bezprzedmiotowe, gdyż prawo pomocy o określonej treści zostało mu już przyznane. Jego zakres mógłby ulec zmianie jedynie wtedy, gdyby Sąd stwierdził wystąpienie przesłanki zawartej w art. 249 p.p.s.a., skutkującej cofnięciem w całości lub części przyznanego prawa pomocy.
W tym stanie rzeczy złożony na obecnym etapie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym należy uznać za bezprzedmiotowy, co skutkuje umorzeniem postępowania z tego wniosku (p. J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, postanowienia NSA: 08 listopada 2007r. sygn. akt I OZ 795/07, z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt II FZ 444/10, z dnia 4 stycznia 2011 r., sygn. akt II OZ 1313/10 z dnia 14).
Jednocześnie wskazać należy na utrwalony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, iż Sąd nie ma wpływu na decyzję w zakresie wyznaczenia konkretnego pełnomocnika, bądź jego zmiany. Rola sądu w tym zakresie ogranicza się, zgodnie z art. 253 p.p.s.a. do wystąpienia do właściwej okręgowej rady adwokackiej, rady okręgowej izby radców prawnych, Krajowej Rady Doradców Podatkowych lub Krajowej Rady Rzeczników Patentowych o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. Sąd podejmuje takie działanie jeden raz - po przyznaniu prawa pomocy w omawianym zakresie (por. postanowienia Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2012r. sygn. akt I OZ 921/12 i z dnia 08 października 2012r. sygn. akt II FZ 815/12).
W świetle powyższego ponownie złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy, w sytuacji, gdy skarżący korzysta już w niniejszej sprawie z prawa pomocy w zakresie całkowitym, uznać należy za bezprzedmiotowy, a postępowanie wywołane jego wniesieniem, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało umorzyć.