Uzasadnienie
I. Z. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż jego sytuacja materialna nie pozwala na pokrycie kosztów postępowania sądowego, bowiem Izba Celna prowadzi w oparciu o zaskarżoną decyzję postępowanie egzekucyjne i zajęła wszystkie konta bankowe. Na gospodarstwie rolnym i linii produkcyjnej skarżący ma ustanowioną hipotekę. Źródło utrzymania wnioskodawcy i jego żony stanowi obecnie dochód uzyskiwany przez żonę z emerytury w wysokości 1.300 zł oraz działalności rolniczej i gospodarczej w wysokości 2.500 zł. Faktycznie bieżące wydatki związane z utrzymanie rodziny skarżącego (około 2.000 zł) pokrywane są z emerytury żony, zaś jego dochody przeznaczane są na spłatę rat kredytów (3.000 zł) oraz na zakup środków do produkcji rolnej. Z uwagi na to, że skarżącemu brakuje środków finansowych zwiększa się jego zadłużenie w banku, obecnie jest to kwota 250.000 zł. Ponadto ma zaciągnięte kredyty na zakup maszyn rolniczych i gruntów rolnych na kwotę około 1.000.000 zł.
Majątek skarżącego stanowi dom o powierzchni [...] m 2, nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha, budynek gorzelni służący do prowadzenia działalności gospodarczej oraz samochód V., rok produkcji [...], ciągnik rolniczy, rok produkcji [...], kombajn zbożowy, przyczepy rolnicze, opryskiwacz, prasa belująca do słomy, foliarka do bel. Poza tym skarżący nie posiada żadnych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych (k. 31-32).
Pismem z dnia 30 czerwca 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wezwał skarżącego do złożenia w terminie 7 dni dodatkowego oświadczenia m.in. wskazania: charakteru działalności rolniczej i wysokości dopłat do gruntów rolnych oraz przedstawienia miesięcznych wydatków, a także przedłożenia dokumentów potwierdzających podnoszone okoliczności, w szczególności w zakresie uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków, wyciągów z rachunków bankowych, harmonogramów spłat kredytów (k. 34).
W zakreślonym terminie skarżący nie udzielił żadnej odpowiedzi (k. 35).
Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zgodnie natomiast z art. 252 § 1 powołanej ustawy, wniosek o przyznanie prawa pomocy winien zawierać oświadczenie strony obejmujące, między innymi, dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach.
Wykładnia przytoczonych przepisów prawa wskazuje, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Wniosek ten powinien również obejmować dane, umożliwiające rzetelną ocenę sytuacji materialnej wnioskodawcy.
Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i dochodów, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów (art. 255 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Wnioskodawca jednakże nie zadośćuczynił powyższemu wezwaniu i nie przedłożył żądanych dokumentów i informacji, w szczególności w przedmiocie ponoszonych wydatków. Ponadto nie przedłożono żadnych dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych dochodów oraz ponoszonych wydatków. Fakt ten uniemożliwia dokonanie pełnej i wszechstronnej oceny sytuacji majątkowej strony, w kontekście podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W złożonym oświadczeniu I. Z. wykazał, iż prowadzi gospodarstwo domowe z żoną. Źródło utrzymania wnioskodawcy i jego żony stanowi obecnie dochód uzyskiwany przez żonę z emerytury w wysokości 1.300 zł oraz działalności rolniczej i gospodarczej w wysokości 2.500 zł. Faktycznie bieżące wydatki związane z utrzymanie rodziny skarżącego (około 2.000 zł) pokrywane są z emerytury żony, zaś jego dochody przeznaczane są na spłatę rat kredytów (3.000 zł) oraz na zakup środków do produkcji rolnej. Z uwagi na to, że skarżącemu brakuje środków finansowych zwiększa się jego zadłużenie w banku, obecnie jest to kwota 250.000 zł. Ponadto ma zaciągnięte kredyty na zakup maszyn rolniczych i gruntów rolnych na kwotę około 1.000.000 zł oraz zajęte przez Izbę Celną rachunki bankowe, gospodarstwo rolne i linia produkcyjna.
Majątek skarżącego stanowi dom o powierzchni [...] m 2, nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha, budynek gorzelni służący do prowadzenia działalności gospodarczej oraz samochód V., rok produkcji [...], ciągnik rolniczy, rok produkcji [...], kombajn zbożowy, przyczepy rolnicze, opryskiwacz, prasa belująca do słomy, foliarka do bel.
Przedstawione powyżej dane w zestawieniu z nienadesłaniem żądanych dokumentów i informacji skutkują brakiem możliwości potwierdzenia oświadczenia strony w zakresie osiąganych dochodów i ponoszonych wydatków, które nie zostały przedstawione, a w konsekwencji uniemożliwiają pełną ocenę sytuacji majątkowej strony skarżącej i pozytywne rozpatrzenie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Na podstawie danych zawartych we wniosku należy bowiem stwierdzić, iż posiadanie przez skarżącego stałego źródła dochodu, majątku, w tym nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha pozwala na uznanie, iż I. Z. jest w stanie pokryć pełne koszty sądowe w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Co do zasady bowiem prawo pomocy nie powinno być udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody i posiadają majątek. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawca natomiast nie udowodnił zaistnienia takiej okoliczności.
Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.