Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicachz 24 stycznia 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 1056/16

Uzasadnienie

1. 1. Przedmiotem skargi M. S. (dalej: "skarżący") jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia (...) r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia (...) r. w sprawie zarzutów skarżącego w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
2. 2. Stan sprawy przedstawia się następująco:
3. 2.1. W oparciu o tytuły wykonawcze z dnia (...) r. o numerach: (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), wystawione przez wierzyciela - Prezydenta Miasta K., obejmujące należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty parkingowej w latach 2009-2011, Prezydent Miasta K. (dalej również: "organ egzekucyjny" lub "organ pierwszej instancji") wszczął wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne, doręczając mu w dniu (...) r. odpisy tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniem z dnia (...) r. o zajęciu wynagrodzenia w A. – K..
4. 2.2. Skarżący pismem z dnia 11 września 2013 r. zgłosił zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej - zarzut przewidziany w art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm., zwanej dalej: "u.p.e.a" lub "ustawą egzekucyjną"), zarzucając nieistnienie obowiązków objętych tytułami wykonawczymi.
5. 2.3. Postanowieniem z dnia (...) roku (znak: (...)) wydanym na podstawie art. 34 § 4 w związku z art. 33 pkt 1 u.p.e.a. Prezydent Miasta K. uznał zarzut skarżącego w części za zasadny, a w pozostałym zakresie za niezasadny.
6. 2.4. Na ww. postanowienie skarżący wniósł zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., żądając jego uchylenia.
7. 2.5. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej również: "organ odwoławczy") postanowieniem z dnia (...) r. wydanym na podstawie art. 138 § 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej: "K.p.a"), art. 17 § 1, art. 18, art. 33 pkt 1 oraz art. 34 § 5 u.p.e.a., art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 198, poz. 1925) utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy.

Organ odwoławczy powołując się na przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (obowiązujące w latach 2009 do 2011, t.j. Dz.U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115 ze zm., dalej: "u.d.p."), tj. art. 13, art. 13b oraz obowiązującą w latach 2009 – 2011 uchwałę Rady Miejskiej w Katowicach nr XIX/334/04 z dnia 19 stycznia 2004 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania dla pojazdów samochodowych na drogach publicznych na obszarze Miasta Katowice (Dziennik Urzędowy Województwa Śląskiego z 2004 r., Nr 7, poz. 290 ze zm.) stwierdził, że wystarczającym dowodem potwierdzającym fakt parkowania pojazdu w strefie płatnego parkowania jest wezwanie sporządzone przez pracownika Miejskiego Zarządu Ulic i Mostów, na którym widnieje data parkowania w oznaczonej strefie płatnego parkowania, godzina parkowania i jest oznaczony pojazd. Organ odwoławczy wyjaśnił, że za nieuiszczenie opłat z tytułu parkowania pojazdów lub za każdorazowe parkowanie bez ważnego abonamentu Miejski Zarząd Ulic i Mostów w K. został uprawniony do pobierania opłat dodatkowych w wysokości (...) zł, zgodnie z § 13 ww. uchwały Rady Miejskiej w Katowicach.

Organ wskazał, że w aktach sprawy znajdują się wezwania, z których wynika, że pojazd o numerze rejestracyjnym (...), będący własnością skarżącego parkował w strefie płatnego parkowania Miasta K. w dniach: 10 marca 2009 r., 21 maja 2009 r., 22 maja 2009 r., 10 czerwca 2009 r., 8 października 2009 r., 9 października 2009 r., 4 listopada 2009 r., 16 grudnia 2009 r., 2 marca 2009 r., 3 marca 2010 r., 22 marca 2010 r., 8 czerwca 2010 r., 20 lipca 2010 r., 17 sierpnia 2010 r., 7 października 2010 r., 8 października 2010 r., 15 grudnia 2010 r., 22 lutego 2011 r., 7 marca 2011 r., 18 maja 2011 r., 24 sierpnia 2011 r., 25 sierpnia 2011 r., 6 października 2011 r. i 7 października 2011 r., a skarżący nie przedstawił w trakcie postępowania żadnych dowodów, które wskazywałyby, że opisane na wymienionych wezwaniach zdarzenia w postaci parkowania pojazdu o tym numerze rejestracyjnym, nie miały miejsca.

W piśmie z dnia 16 maja 2014 r. skarżący ogólnie jedynie wskazał, że mógł kilka razy nie zapłacić za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania Miasta K. oraz że żadnej z okazanych mu na zestawieniu dat nie identyfikuje jako swojego pobytu w takich strefach jak również, że czasami pożyczał pojazd numerze rejestracyjnym (...), ale nie pamięta kiedy i komu. Zdaniem organu odwoławczego skoro skarżący nie wykonał obowiązku zapłaty opłat za parkowanie pojazdu o numerze rejestracyjnym (...) w strefie płatnego parkowania Miasta K., to zobowiązany jest do zapłaty opłat dodatkowych, stwierdzonych tytułami wykonawczymi z dnia (...) roku o numerach: (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...).

W ocenie organu odwoławczego zobowiązania skarżącego objęte tytułami egzekucyjnymi nie uległy przedawnieniu, albowiem Prezydent Miasta K. zawiadomieniem z dnia (...) r. (znak: (...)) zastosował środek egzekucyjny, o którym skarżący został zawiadomiony, co spowodowało, w myśl art. 70 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. 2015, poz. 613 ze zm. dalej: "O.p.), przerwę biegu terminu przedawnienia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wyjaśniło także, że w sytuacji, gdy została wszczęta egzekucja z urzędu przez organ egzekucyjny będący zarazem wierzycielem, na podstawie wystawionego przez siebie tytułu wykonawczego, a więc przez jeden i ten sam podmiot, nie zachodzi potrzeba uzyskania stanowiska wierzyciela przed rozpatrzeniem przez organ egzekucyjny zarzutów w sprawie prowadzenia tej egzekucji.

3. Skarżący złożył skargę na postanowienie organu odwoławczego z dnia (...) r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania oraz wstrzymanie zaskarżonego postanowienia oraz aktu organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł min., że treść dokumentu "wezwania do uiszczenia opłaty parkingowej" została uregulowana przez Radę Miasta dopiero wraz ze zmianą uchwały nr XIX/334/04 z 19 stycznia 2014 r., dokonaną uchwałą z 27 lipca 2011 r., i wprowadzeniem "Regulaminu poboru opłat w strefie płatnego parkowania...", a większość wezwań, w stosunku do których toczy się sporne postępowanie egzekucyjne, pochodzi sprzed tej daty. W ocenie skarżącego wątpliwe jest, czy "dokumenty wystawiane przez "inkasenta MZUiM", które nawet nie zawierają podpisów, mogą być zaliczone do kategorii dokumentów urzędowych wg art. 80 K.p.a.". Zdaniem skarżącego uzasadnienie zaskarżonego postanowienia opiera się zasadniczo na wezwaniach inkasentów MZUiM, które nie dają gwarancji stuprocentowej ich rzetelności.

Skarżący zakwestionował stanowisko organu odwoławczego w kwestii przedawnienia, argumentując, że skoro w ustawie o drogach publicznych zamieszczono art. 40d ust 3, to uzasadniona jest interpretacja, że zagadnienie przedawnienia opłat zostało w niej uregulowane wyczerpująco i nie ma powodów do tego, aby odwoływać się - poprzez ustawę o finansach publicznych – do ustawy Ordynacja podatkowa, szczególnie w sytuacji kiedy zasada obliczania terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej jest identyczna jak przedawnienia należności z ustawy o drogach publicznych - również 5 lat liczone od końca roku, w którym przypada termin płatności.

W ocenie skarżącego, nawet gdyby przyjąć, że w sprawie ma zastosowanie art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, to trzeba uwzględnić wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 czerwca 2011 r. (P 26/10), z którego wynika, że tylko efektywne działania organu egzekucyjnego prowadzą do przerwania biegu terminu przedawnienia, a w rozpoznawanej sprawie nie doszło do wyegzekwowania należności objętych tytułami egzekucyjnymi.

Skarżący dołączył do skargi postanowienia Prezydenta Miasta K. z dnia: (...) r. i (...) r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącego w oparciu o tytuły egzekucyjne z dnia (...) r., w zakresie określonym w tych postanowieniach.

1. 4. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
2. 5. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2016 r. oddalił wniosek skarżącego o wstrzymanie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z przyczyn, których w niej nie wskazano.

Sądowa kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a).

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Przystępując do rozważań, należy wskazać, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej mogą być wyłącznie okoliczności wymienione enumeratywnie w art. 33 § 1 u.p.e.a. (zob. wyrok NSA z dnia 27 października 1999 r., IV SA 11 04/96, LEX nr 47780), przy czym prawo zobowiązanego do wniesienia zarzutów może być realizowane w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Zarzuty mogą być wnoszone w terminie siedmiu dni od pouczenia zobowiązanego o prawie zgłoszenia zarzutów (art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.). Orzecznictwo sądowe, podkreślając rangę dotrzymania terminu do wniesienia zarzutów i ich petryfikacji, wskazuje, że po upływie terminu do wniesienia zarzutów nie jest dopuszczalne zgłaszanie nowych zarzutów lub uzupełnianie zarzutów już wniesionych o nowe podstawy faktyczne lub prawne (zob. wyroki NSA: z dnia 4 kwietnia 2012 r., II FSK 2615/10, LEX nr 1410622; z dnia 6 marca 2012 r., II FSK 1441/10, LEX nr 1424264; z dnia 1 września 2011 r., II FSK 407/10, LEX nr 954961; z dnia 26 sierpnia 2011 r., II FSK 474/10, LEX nr 1068722).

Zobowiązany nie może także zgłosić nowych podstaw zarzutów w toku postępowania w sprawie stanowiska wierzyciela wobec zarzutów oraz ewentualnego postępowania zażaleniowego, nawet jeżeli "nowe" podstawy zarzutu nie mogły być zgłoszone w terminie, w tym czasie bowiem jeszcze nie istniały (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 marca 2006 r., III SA/Wa 2485/04, CBOSA; Piotr Przybysz, Postępowanie Egzekucyjne w Administracji, Warszawa, 2015, s. 200).

Na uwagę zasługuje również orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 stycznia 2014 r. (I SA/Po 632/13, CBOSA), w którym Sąd ten podkreślił, że zarzuty wykazują wiele odrębności w stosunku do innych środków zaskarżenia, zaś szczegółowa i wyczerpująca regulacja zawarta w art. 27 § 1 pkt 9, art. 33, 34 i 35 u.p.e.a. powoduje, że nieuprawnione są próby wskazywania na możliwość analogicznego albo odpowiedniego stosowania w trybie art. 18 u.p.e.a. do instytucji zarzutów przepisów dotyczących zażaleń lub odwołań. Zarzuty nie posiadają cechy dewolutywności, gdyż rozpatrywane są przez organ egzekucyjny prowadzący postępowanie i przysługują w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a nie w jego toku. Nie stanowią one środka prawnego, który byłby w każdym czasie alternatywny lub konkurencyjny dla innych instytucji możliwych do wdrożenia po upływie terminu z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.

Podstawy prawne zarzutów wymienione w art. 33 § 1 u.p.e.a. mają różnorodny charakter, gdyż wnoszący zarzuty może m.in. kwestionować dopuszczalność egzekucji lub zastosowanego środka egzekucyjnego ze względów formalnych (pkt 6) lub merytorycznych (pkt 1 i 2), zarzucać wierzycielowi lub organowi egzekucyjnemu istotne uchybienia proceduralne (art. 33 § 1 pkt 3-4, 6-7, 9-10) czy też poddawać w wątpliwość celowość wszczęcia egzekucji lub zastosowania danego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 5 i 7-8, zob. R. Hauser, Z. Leoński, A. Skoczylas, Postępowanie...., 2008, s. 112-113; P. Przybysz, Postępowanie..., 2006, s. 144-145). Na związanie organu egzekucyjnego podstawą prawną zarzutów i jego ograniczony zakres kognicji w tej materii wskazuje orzecznictwo sądowe przyjmujące, że jeżeli zobowiązany wskazał jednoznacznie podstawę prawną zarzutu w sprawie postępowania egzekucyjnego w terminie do jego złożenia, to nawet jeżeli organ zauważyłby, że uzasadnienie zarzutu odpowiada innemu przypadkowi, wskazanemu w art. 33 u.p.e.a., nie jest uprawniony do działania z urzędu i zbadania zarzutu pod kątem spełnienia którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 33 tejże ustawy (wyroki NSA z dnia: 17 maja 2012 r., II FSK 2267/10, LEX nr 1244198; 6 marca 2012 r., II FSK 1441/10, LEX nr 142426; 14 września 2007 r., I OSK 522/07, LEX nr 3743937).

Na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a. wierzyciel uprawniony jest do wyrażenia swego stanowiska w zakresie zgłoszonych zarzutów, przy czym wykonując to uprawnienie, a zarazem i obowiązek, wierzyciel winien dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku stanowiącego podstawę zarzutu w świetle dokonanej analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w postanowieniu powinien uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (zob. wyrok WSA w Opolu z dnia 26 lutego 2008 r., II SA/Op 391/07, LEX nr 524688). Realizacja tego obowiązku jest zbędna w sytuacji, kiedy organ egzekucyjny jest równocześnie wierzycielem. W orzecznictwie przyjęto, że wydanie odrębnego postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów jest bezprzedmiotowe w tego rodzaju sytuacji (zob. uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 25 czerwca 2007 r., I FPS 4/06, ONSAiWSA 2007, nr 5, poz. 112; CBOSA). Organ egzekucyjny powinien w jednym postanowieniu zawrzeć stanowisko wierzyciela w sprawie wniesionych zarzutów i rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego.

Kończąc wstępne rozważania, należy jeszcze zwrócić uwagę na treść § 1a art. 34 u.p.e.a., z którego wynika, że w postępowaniu egzekucyjnym nie bada się meritum sprawy.

Z akt sprawy wynika, że wobec skarżącego wszczęto postępowanie egzekucyjne w oparciu o tytuły wykonawcze z dnia (...) r. o numerach: (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), wystawione wierzyciela - Prezydenta Miasta K., obejmujące należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty parkingowej w latach 2009 -2011 r. Skarżący, po otrzymaniu zawiadomienia z (...) r. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie skarżącego należne mu od podmiotu – A.-K., w piśmie z dnia (...) r. (skierowanym do Miejskiego Zarządu Ulic i Mostów w K.) wyjaśnił, że faktycznie w niektórych miejscach czasami parkował, ale nie tak często, jak to wynika z otrzymanego przezeń wydruku i zwrócił się o doręczenie dowodów potwierdzających fakt parkowania; następnie w kolejnym piśmie z dnia 5 października 2013 r. wniósł o uznanie pisma z dnia 11 września 2013 r. jako "zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym".

Organ egzekucyjny oraz organ odwoławczy uznał zarzut skarżącego z dnia 11 września 2013 r. za zarzut nieistnienia obowiązku uiszczenia opłat za parkowanie, czyli zarzut sformułowany na podstawie art. 33 pkt 1 u.p.e.a.

Postanowieniem z dnia (...)r. (kolejnym w sprawie) Prezydent Miasta K. uznał zarzut skarżącego za częściowy zasady. Za bezzasadny uznał zarzut odnoszący się do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów egzekucyjnych z dnia (...) r. o numerach:

1. 1) (...) w zakresie opłat dodatkowych za nieuiszczenie opłaty za parkowanie objętych wezwaniami o numerach: (...) z dnia (...) r., (...) z dnia (...) r. oraz (...) z dnia (...) r.,
2. 2) (...) w zakresie opłat dodatkowych za nieuiszczenie opłaty za parkowanie objętych wezwaniami o numerach: (...) z dnia (...) r., (...) z dnia (...) r.,
3. 3) (...)w zakresie opłat dodatkowych za nieuiszczenie opłaty za parkowanie objętych wezwaniami o numerach: (...) z dnia (...) r., (...) z dnia (...) r. oraz (...) z dnia (...) r.,
4. 4) (...) w zakresie opłat dodatkowych za nieuiszczenie opłaty za parkowanie objętych wezwaniami o numerach: (...) z dnia (...) r., (...) z dnia (...) r. oraz (...) z dnia (...) r.,
5. 5) (...) w zakresie opłat dodatkowych za nieuiszczenie opłaty za parkowanie objętych wezwaniami o numerach: (...) z dnia (...) r., (...) z dnia (...) r.,
6. 6) (...) w zakresie opłat dodatkowych za nieuiszczenie opłaty za parkowanie objętych wezwaniami o numerach: (...) z dnia (...) r., (...) z dnia (...) r. oraz (...) z dnia (...) r.,
7. 7) (...)w zakresie opłat dodatkowych za nieuiszczenie opłaty za parkowanie objętej wezwaniem o numerze (...) z dnia (...) r.,
8. 8) (...) w zakresie opłat dodatkowych za nieuiszczenie opłaty za parkowanie objętych wezwaniami o numerze: (...) z dnia (...) r. i (...) z dnia (...) r.

Organ odwoławczy zaskarżonym postanowieniem utrzymał ww. postanowienie organu egzekucyjnego w mocy, stwierdzając, że zobowiązania skarżącego nie uległy przedawnieniu, "albowiem Prezydent Miasta K. zawiadomieniem z dnia (...) roku (znak: (...)) zastosował środek egzekucyjny, o którym zobowiązany został zawiadomiony".

Akta egzekucyjne zawierają min. postanowienie organu egzekucyjnego z dnia (...) r. wydane na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a oraz art. 7, 77 i 80 k.p.a. umarzające postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec skarżącego na podstawie tytułów egzekucyjnych:

1. 1) (...) z dnia (...) r. obejmującego opłaty dodatkowe za nieuiszczenie opłat parkingowych za zdarzenia w okresie od (...) r. do (...) r. oraz koszty upomnienia,
2. 2) (...) z dnia (...) r. obejmującego opłaty dodatkowe za nieuiszczenie opłat parkingowych za zdarzenia w okresie od (...) r. do (...) r. oraz koszty upomnienia,
3. 3) (...) z dnia (...) r. obejmującego opłaty dodatkowe za nieuiszczenie opłat parkingowych za zdarzenia w okresie od (...) r. do (...)r. oraz koszty upomnienia,
4. 4) (...) z dnia (...) r. obejmującego opłaty dodatkowe za nieuiszczenie opłat parkingowych za zdarzenia w okresie od (...) r. do (...) r. oraz koszty upomnienia,
5. 5) (...) z dnia (...) r. obejmującego opłaty dodatkowe za nieuiszczenie opłat parkingowych za zdarzenia w okresie od (...) r. do (...) r. oraz koszty upomnienia.

Analiza dokumentów: postanowienia organu egzekucyjnego z dnia (...) r., postanowienia tego organu z dnia (...) r. oraz zaskarżonego postanowienia prowadzi do wniosku, że organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego z dnia (...) r., czyli rozpatrzył zarzut skarżącego w sytuacji, kiedy postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec skarżącego zostało, z uwagi na upływ terminu przedawnienia, częściowo umorzone. Procedowanie w sprawie zarzutu zgłoszonego przez skarżącego w oparciu o art. 33 pkt 1 u.p.e.a. pomimo uprzedniego umorzenia postępowania egzekucyjnego dotyczy tytułów egzekucyjnych o nr: (...), (...), (...), (...) i (...) w zakresie opłat dodatkowych za nieuiszczenie opłaty za parkowanie w dniach: 10 marca 2009 r.; 21 i 22 maja 2009 r.; 4 listopada 2009 r.; 16 grudnia 2009 r.; 2, 3 i 22 marca 2010 r.; 8 czerwca 2010 r.; 20 lipca 2010 r.; 17 sierpnia 2010 r.; 7 października 2010 r.; 15 grudnia 2010 r.;

W tych okolicznościach rozważyć należy, czy dopuszczalne jest prowadzenie postępowania w kierunku merytorycznego załatwienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej skoro postępowanie egzekucyjne, wszczęte na podstawie danego tytułu wykonawczego, zostało umorzone.

Zgodnie z treścią art. 105 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części. Bezprzedmiotowość, o której mowa w tym przepisie należy rozumieć jako brak przedmiotu postępowania administracyjnego, a więc sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 K.p.a. Na mocy art. 126 K.p.a do postanowień stosuje się odpowiednio min. art. 105 K.p.a

Zarzuty, o których mowa w art. 33 u.p.e.a. stanowią podstawowy środek ochrony zobowiązanego przed niezasadnym bądź niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem egzekucji w ramach danego postępowania egzekucyjnego. Zgłaszane są one organowi egzekucyjnemu i do tego organu należy rozstrzygnięcie o zasadności bądź bezzasadności czy też niedopuszczalności zarzutów. Postępowanie polegające na rozpatrzeniu zarzutów i zajęciu stanowiska co do ich zasadności ma prowadzić do merytorycznego załatwienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.

Sąd w pełni podziela pogląd NSA zawarty w wyroku z dnia 28 maja 2014 r. (sygn. akt II FSK 1607/12), że skoro postępowanie egzekucyjne, w ramach którego prowadzona jest dana egzekucja, wszczęta na podstawie danego tytułu wykonawczego, zostało umorzone, to postępowanie w przedmiocie zarzutów na ową egzekucję, staje się bezprzedmiotowe. Znika bowiem przyczyna, dla której organ egzekucyjny zobowiązany byłby do zbadania, czy prowadzona egzekucja jest niezasadna ze względu na trafność zarzutów podniesionych przez zobowiązanego w oparciu o art. 33 pkt 1-10 u.p.e.a. Wraz z umorzeniem postępowania egzekucyjnego, automatycznie i jednocześnie zostaje umorzona egzekucja prowadzona w ramach tego postępowania, zatem rozpoznanie ww. zarzutów wniesionych przez zobowiązanego, a zmierzających do umorzenie postępowania egzekucyjnego lub zastosowania mniej uciążliwego środka (art. 34 § 4 u.p.e.a.), staje się bezprzedmiotowe i organ administracyjny może umorzyć postępowanie w sprawie tych zarzutów sięgając po normę zawartą w art. 105 § 1 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.

W rozpoznawanej sprawie postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec skarżącego zostało częściowo umorzone postanowieniem Prezydenta Miasta K. z dnia (...) r. wydanym na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a po wniesieniu przez skarżącego zarzutu. Zakończyło się zatem w ten sposób postępowanie wszczęte na wniosek wierzyciela domagającego się prowadzenia egzekucji, a tym samym przestał istnieć przedmiot, tj. egzekucja prowadzona w ramach ww. umorzonego postępowania, do którego odnosiły się wniesione zarzuty. W sytuacji braku egzekucji, do której odnosiły się zgłoszone przez skarżącego zarzuty nie można było ani załatwić sprawy zgodnie z żądaniami strony, ani też wydać postanowienia o ich oddaleniu (art. 34 § 4 u.p.e.a.). Brak było bowiem przedmiotu, w odniesieniu do którego należałoby badać merytorycznie kwestie objęte zarzutem (zob. NSA w powołanym już wyroku z dnia 28 maja 2014 r.).

W tej sytuacji organ odwoławczy powinien umorzyć postępowanie w części, na podstawie art. 105 § 1 K.p.a w zw. z art. 18 u.p.e.a. Nie uczynił tego, a tym samym naruszył przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

W piśmie z dnia 11 września 2013 r. skarżący złożył zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej – zakwestionował fakt parkowania w miejscu i czasie wskazanym przez wierzyciela.

W skardze do tut. Sądu skarżący zakwestionował legalność wezwań do uiszczenia opłaty parkingowej oraz zgłosił zarzut przedawnienia zobowiązań objętych tytułami egzekucyjnymi.

Jak już Sąd wyjaśnił na gruncie postępowania egzekucyjnego w administracji wykluczone jest w późniejszym czasie uzupełnianie zarzutów wniesionych w terminie (wyrok NSA z 2 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 3259/13. LEX nr 2036528). W uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku zauważono, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są specyficznym środkiem zaskarżenia. Są one środkiem prawnym przysługującym zobowiązanemu w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a nie w jego toku. Wynika to wprost z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., który to przepis zakreśla zobowiązanemu do zgłoszenia takich zarzutów siedmiodniowy termin, liczony od dnia doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. Zobowiązany nie może po upływie terminu do wniesienia zarzutów ich uzupełniać powołując nowe podstawy, gdyż zarzuty takie są spóźnione i nie podlegają rozpatrzeniu.

Z powyższych względów podniesiony w skardze zarzut przedawnienia nie mógł być przedmiotem rozważań i oceny Sądu.

Sąd stwierdza, że doręczone skarżącemu tytuły wykonawcze z dnia (...) r. zawierają pouczenie o terminie do zgłoszenia zarzutów oraz wskazują podstawę prawną ich zgłoszenia poprzez przytoczenie treści art. 33 § 1 u.p.e.a.

Akta sprawy zawierają min. numerowane wezwania dotyczące samochodu o numerze rejestracyjnym (...) będącego własnością skarżącego, z informacją o nieuregulowaniu opłaty za parkowanie w określonych dniach i godzinach.

W piśmie z dnia 11 września 2013 r. wniesionym w siedmiodniowym terminie na zgłoszenie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, skarżący wniósł zarzut określony w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.

Ponieważ w niniejszej sprawie organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem, zbędne było wydanie odrębnego postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonego przez skarżącego zarzutu.

Posługując się argumentacją przedstawioną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 listopada 2015 r. (sygn. akt I SA/Gl 664/15, CBOSA), którą skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, stwierdzić należy, że problematykę opłat związanych z pozostawieniem pojazdów w strefie płatnego parkowania reguluje powołana już w uzasadnieniu ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. W art. 13 ust. 1 u.d.p. zawarto ogólną regułę, że korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Strefę taką ustala rada gminy (rada miasta) – art. 13b ust. 3 u.d.p. Opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się, jak to określa art. 13b ust. 1 u.d.p., za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo.

Ustawodawca w art. 13b ust. 2 u.d.p. wskazał też cel ustalania stref płatnego parkowania stanowiąc, że: "Strefę płatnego parkowania ustala się na obszarach charakteryzujących się znacznym deficytem miejsc postojowych, jeżeli uzasadniają to potrzeby organizacji ruchu, w celu zwiększenia rotacji parkujących pojazdów samochodowych lub realizacji lokalnej polityki transportowej, w szczególności w celu ograniczenia dostępności tego obszaru dla pojazdów samochodowych lub wprowadzenia preferencji dla komunikacji zbiorowej". Ustalając strefę płatnego parkowania rada gminy (miasta) ustala też wysokość stawek ww. opłaty oraz określa sposób ich pobierania (art. 13 ust. 4 punkt 1 i 3). Za nieuiszczenie takiej opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania pobiera się opłatę dodatkową, której wysokość oraz sposób jej pobierania również określa rada gminy (art. 13f ust. 1 i 2).

Opłaty te, a więc zarówno opłatę za parkowanie w strefie płatnego parkowania, jak i opłatę dodatkową za nieuiszczenie takiej opłaty, pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku - zarządca drogi (art. 13b ust. 7 i art. 13f ust. 3), którym w przypadku dróg publicznych (ulic) położonych w granicach miasta na prawach powiatu, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta (art. 19 ust. 5).

Obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania jest obowiązkiem wynikającym z mocy samego prawa, tj. z ww. przepisów ustawy o drogach publicznych i wydanej z jej upoważnienia uchwały rady miejskiej, stanowiącej – w myśl art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – akt prawa miejscowego, obowiązujący każdego, na obszarze działania organu, który je ustanowił. Obowiązek ten winien być wykonany niezwłocznie po zaistnieniu określonego stanu faktycznego, z wystąpieniem którego ustawa wiąże ten obowiązek (zaparkowania w strefie płatnego parkowania, a w odniesieniu do opłaty dodatkowej – nieuiszczenia opłaty parkingowej).

W ocenie Sądu dla realizacji obowiązku uiszczenia takich opłat (opłaty parkingowej, opłaty dodatkowej) nie jest konieczna (ani wręcz dopuszczalna) jego konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego, np. decyzji. Opłaty dodatkowe za nieuiszczenie opłaty parkingowej stanowią niepodatkowe należności o charakterze publicznoprawnym, o których mowa w art. 60 ustawy o finansach publicznych, (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 3 listopada 2015 r. (sygn. akt I SA/Gl 664/15).

Sporządzane przez inkasentów obsługujących strefy płatnego parkowania wezwanie z informacją o nieopłaconym postoju w strefie płatnego parkowania umieszczane za wycieraczką pojazdu, stanowi (wbrew twierdzeniu skarżącego) dokument potwierdzający nieuiszczenie opłaty, a zarazem jest dla korzystającego z drogi dodatkową informacją o (powstałym z mocy prawa) obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej. Przepisy obowiązującego prawa nie wymagają, aby dokumenty wystawiane przez pracowników zarządcy drogi w sytuacji nieuiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu były imienne. Postanowienia u.d.p., jak też regulacje zawarte w uchwale nie przewidują również obowiązku doręczania takich wezwań "za potwierdzeniem odbioru". Dla uznania takiego wezwania za dowód w sprawie, nie jest niezbędne nadanie im statusu dokumentu urzędowego. W istocie takie wezwanie pozostaje bez znaczenia dla istnienia obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej.

Zdaniem Sądu, w razie pozostawienia pojazdu w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty (zwykłej) za parkowanie, powstaje z mocy prawa obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej, a opłata ta obciąża właściciela pojazdu. Za takim rozumieniem wskazanych przepisów ustawy o drogach publicznych przemawia założenie racjonalności prawodawcy, wykładnia logiczna i celowościowa, przy czym Sąd podkreśla, iż istotną przesłanką powstania obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej jest fakt pozostawania (parkowania) pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania bez uiszczonej opłaty za parkowanie. W takiej sytuacji, prawne znaczenie dla powstania obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej i jej egzekwowania ma więc fakt zajmowania przez pojazd miejsca w takiej strefie (co uniemożliwia parkowanie innych pojazdów w tym miejscu). Sama opłata dodatkowa nie jest też karą (mandatem), lecz ekwiwalentem za parkowanie pojazdu na drodze publicznej (korzystanie z drogi w sposób określony w ustawie) w miejscu, w którym za takie parkowanie pobierane są opłaty (podobnie w wyrokach Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Szczecinie z dnia 23 lutego 2011 r., I SA/Sz 952/11 oraz w Warszawie z dnia 28 września 2012 r., VII SA/Wa 1186/12; CBOSA).

Z tego względu, argumentację skarżącego kwestionującą legalność wezwań zawierających informację o braku uregulowania opłaty dodatkowej należy uznać za chybioną.

Przez wzgląd na wykazane przez Sąd naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy (art. 105 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.), zaskarżone postanowienie organu odwoławczego podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 p.p.s.a., zasądzając na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł, obejmującą uiszczony wpis od skargi.