Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicachz 20 lutego 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 1137/11

Uzasadnienie

W ramach urzędowego formularza wniosku z dnia 5 grudnia 2012 r. Z.F. zwrócił się do Sądu o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego bądź adwokata. W jego motywach wyjaśnił, że w chwili obecnej nie osiąga dochodów. Po wypadku samochodowym nie uzyskuje świadczeń z ZUS, co pozostaje przedmiotem sporu w sprawie prowadzonej pod sygn. akt [...]. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika nadto, że skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i nie posiada jakiegokolwiek majątku.

Zestawiając przywołane wyżej oświadczenie z analizą akt administracyjnych sprawy, referendarz sądowy zdecydował o wezwaniu skarżącego do złożenia dodatkowych oświadczeń i przedłożenia dokumentów źródłowych (patrz pismo z dnia 11 grudnia 2012 r.) przez: 1) nadesłanie odpisów tytułów prawnych, na podstawie których skarżący korzysta z nieruchomości położonych w: K. przy ul. [...] i [...] przy ul. [...]; w tych ramach należało nadesłać nadto zaświadczenia o osobach zameldowanych w tych nieruchomościach oraz złożyć wyjaśnienia co do wzajemnych relacji pomiędzy nimi;

1. 2) wykazanie za pomocą kopii stosownych dokumentów (np. rachunki, faktury za media, w tym: gaz, woda, energia elektr., telefon; koszty ubezpieczenia; aktualny nakaz płatniczy podatku od nieruchomości; itp.) jakiego rzędu kwoty aktualnie obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego; w tych ramach należało dodatkowo wskazać kto i w jakiej wysokości partycypuje w ponoszeniu rzeczonych opłat; dodatkowo należało przedstawić dokumenty potwierdzające zapłatę ww. należności np. potwierdzenia przelewu, wpłaty gotówkowe, inne; w przypadku występowania zaległości z tytułu tychże wydatków należało przedstawić aktualne zaświadczenia właściwych podmiotów potwierdzające tę okoliczność;
2. 3) przedłożenie wyciągów i wykazów ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego i pozostałe osoby zamieszkałe/zameldowane w gospodarstwie domowym, w tym rozliczeniowo-oszczędnościowych oraz gospodarczych, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich sześciu miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont. W przypadku, gdyby rachunki te były zajęte, należało przedstawić potwierdzające ten fakt zaświadczenie wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty, a w razie likwidacji któregokolwiek z nich po grudniu 2011 r. – stosowne zaświadczenie wystawione przez bank lub kopię umowy z bankiem o zamknięciu rachunku; w tych ramach należało uwzględnić rachunek bankowy w Banku A, z którego uiszczono wpis sądowy w tej sprawie;
3. 4) udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów – należało w tym celu nadesłać zaświadczenia o wysokości wynagrodzeń, honorariów i innych należności oraz świadczeń z okresu ostatnich sześciu miesięcy; zaświadczenia winny zawierać adnotację o sposobie wypłaty środków (np. przelew bankowy, wypłata gotówką, inne); dochód z tytułu świadczeń rentowych/emerytalnych można wykazać za pomocą kopii "odcinków" otrzymanych świadczeń; dochody z działalności gospodarczej należało przedstawić za pomocą odpisów dokumentów z okresu ostatnich sześciu miesięcy, w tym:
4. • pełnej wersji księgi przychodów i rozchodów (uwzględniającej poszczególne zdarzenia gospodarcze);
5. • raportów kasowych (Kw i Kp) prowadzonej działalności gospodarczej (pełna wersja z poszczególnymi zdarzeniami gospodarczymi);
6. • listy płac prowadzonej działalności gospodarczej przy uwzględnieniu pozycji "do wypłaty";
7. • druków ZUS RMUA;
8. • aktualnej ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych prowadzonej przez skarżącego działalności;
9. 5) przedłożenie kopii zeznań podatkowych za lata 2010-2011 (ten punkt wezwania dotyczy wszystkich domowników);
10. 6) złożenie wyjaśnień, z których wynikałoby, czy działalność gospodarcza w ramach B S.A. oraz Firmy C została zlikwidowana lub zawieszona; wyjaśnienia w tym zakresie należało poprzeć stosowną dokumentacją;
11. 7) nadesłanie odpisu tytułu prawnego w oparciu, o który skarżący wyzbył się prawa do nieruchomości położonej w O. przy ul. [...];
12. 8) nadesłanie odpisu dokumentu, na podstawie którego rozwiązano stosunek pełnomocnictwa z adw. Z. W. (pełnomocnictwo udzielono w dniu 29 października 2010 r.);
13. 9) rozwinięcie wyjaśnień złożonych w piśmie procesowym z dnia 9 lipca 2012 r. poprzez wskazanie jednostki organizacyjnej, w ramach której skarżący został oddelegowany do odbycia m.in. podróży służbowej na S. W wezwaniu, doręczonym adresatowi w dniu 3 stycznia 2013 r., pouczono skarżącego, że niezastosowanie się do jego treści w terminie 7 dni może zostać potraktowane jako brak należytego wykazania przez stronę przesłanek przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: P.p.s.a.). Jednocześnie poinformowano skarżącego, że jego małżonka jest zwolniona od przedstawienia wymaganej wyżej dokumentacji źródłowej i oświadczeń jedynie w przypadku orzeczenia separacji bądź rozwodu.

W piśmie procesowym z dnia 10 stycznia 2013 r. skarżący oświadczył, że nie jest w stanie zgromadzić wymaganych dokumentów w zakreślonym siedmiodniowym terminie.

Zarządzeniem z dnia 15 stycznia 2013 r., którego odpis doręczono adresatowi w dniu 6 lutego 2013 r., referendarz sądowy przedłużył skarżącemu termin do uzupełnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy o siedem dni, licząc od dnia doręczenia odpisu zarządzenia.

W piśmie procesowym z dnia 13 lutego 2013 r. Z. F. oświadczył, że w związku z chorobą i niemożnością skompletowania wszystkich zalecanych dokumentów nie jest w stanie wykonać nałożonych zaleceń.

Do dnia dzisiejszego wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został uzupełniony.

Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:

Intencją wnioskującego jest w tej sprawie uzyskanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego bądź adwokata (vide pkt 4 druku PPF). Rozstrzygnięcie wniosku sprowadza się więc do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Stosownie bowiem do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i m.in. ustanowienie radcy prawnego (art. 245 § 2 cyt. ustawy) – uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przy czym słowo "wykazać", użyte w treści art. 246 P.p.s.a. oznacza dowieść, udokumentować czy udowodnić, a nie jedynie oznajmić czy poinformować (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 863/11, LEX nr 1104158).

Wnioskodawca, chcąc skorzystać z prawa pomocy, powinien liczyć się z koniecznością udzielania wszelkich wyjaśnień odnoszących się do jego sytuacji materialnej, a także udokumentowania podnoszonych we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności (por. postanowienie NSA z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 881/11, LEX nr 1069777).

Przyszło zatem stwierdzić, że skarżący nie uczynił zadość obowiązkowi współpracy z Sądem, ponieważ w ogóle nie zareagował na wezwanie do uzupełniania danych zawartych we wniosku. Fakt ten uniemożliwia weryfikację jego oświadczeń, co więcej może wzmocnić wątpliwości, co do ich wiarygodności, a co za tym idzie wyłącza wolną od wątpliwości ocenę jego możliwości płatniczych.

Trzeba w tym miejscu zaakcentować, że wszystkie wątpliwości, w szczególności, co do stanu rodzinnego skarżącego i jego dochodów, znalazły wyraz z wezwaniu referendarza sądowego z dnia 11 grudnia 2012 r. Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącego z dnia 13 lutego 2013 r. należy nadto zwrócić uwagę, że akcentowany w nim stan zdrowia Z. F. nie usprawiedliwia – zdaniem rozpoznającego – całkowitej bierności we współpracy z Sądem.

Akcentowana tutaj bierność procesowa skarżącego nie pozwala uwzględnić wniosku; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wykluczona jest możliwość jego merytorycznego rozpoznania, a uzasadnione jest pozostawienie go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. I OZ 842/05).

W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.