Uzasadnienie
Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem, wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Podkreśliła, że ma na utrzymaniu dwójkę dzieci oraz że jej dochody ograniczają się do wynagrodzenia za pracę i tzw. świadczenia 500+. Zaznaczyła, że z mężem pozostaje w rozdzielności majątkowej, choć to on ponosi większość wydatków, a ze względu na zdewastowanie należącej do niej nieruchomości przez poprzedniego najemcę, obecnie wynajmuje ją jedynie w zamian za remont. We wniosku nie wskazano innego majątku poza udziałem w tej nieruchomości, zwrócono natomiast uwagę na stałe koszty i zobowiązania, zwłaszcza ratę kredytu w wysokości 1151,64 zł i koszty leczenia w wysokości 300 zł.
Do wniosku załączono kserokopie zawiadomienia o wysokości rat z dnia 3 lipca 2017 r. oraz zaświadczenia o zatrudnieniu z dnia 5 sierpnia 2017 r.
Pismem doręczonym dnia 27 lutego 2018 r. referendarz sądowy wezwał pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie: dokumentów wskazujących wysokość wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącą i przez osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym, zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych, także tych dotyczących ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, złożonych przez lub w imieniu skarżącej oraz innych osób pozostających z nią w gospodarstwie domowym za lata 2016-2017, wyciągów z wszelkich rachunków bankowych oraz prowadzonych przez spółdzielcze kasy oszczędności, posiadanych przez skarżącą i przez osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym, obrazujących ich stan oraz wszystkie operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy, a także dokumentów dotyczących lokat, odpisu umowy, na podstawie której skarżąca obecnie wynajmuje należący do niej dom, zaświadczenia banku wskazującego wysokość miesięcznej raty kredytu spłacanego przez skarżącą (jej męża) w okresie ostatnich trzech miesięcy oraz sumę zaległości już spłaconych i tych, które pozostają jeszcze do zapłaty, lub harmonogramu spłaty należności kredytowych oraz potwierdzeń zapłaty rat za ostatnie trzy miesiące, dokumentacji dotyczącej stanu zdrowia (zaświadczeń, odpisu orzeczenia lekarza orzecznika, decyzji ZUS itp.) oraz wskazującej wysokość wydatków związanych z leczeniem, w szczególności z zakupem leków (odpisów faktur VAT, paragonów wystawionych przez apteki, szpitale, przychodnie itd.), a nadto odpisów faktur lub rachunków obrazujących aktualną wysokość wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego oraz dokumentów potwierdzających zapłatę tych należności lub wysokość ewentualnych zaległości w tym zakresie.
Wezwanie zawierało zastrzeżenie, że ilekroć mowa w nim o osobach pozostających ze skarżącą we wspólnym gospodarstwie domowym, należy przez to rozumieć także jej męża, niezależnie od rodzaju małżeńskiego ustroju majątkowego obowiązującego w małżeństwie.
Wezwanie nie zostało dotąd wykonane.
Wpis od skargi, czyli najwyższa opłata w postępowaniu, obliczony z uwzględnieniem wartości przedmiotu zaskarżenia podanej przez skarżącego, wynosi 100 zł.
Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli wedle art. 245 § 3 tego Prawa obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Musi ona więc tę przesłankę udowodnić, przedstawiając – z własnej inicjatywy lub na wezwanie – stosowną dokumentację źródłową. Minimum staranności procesowej, jaką powinna ona przejawić, sprowadza się do dokładnego wykonania wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, tj. złożenia dodatkowych wyjaśnień i nadesłania wszystkich dokumentów źródłowych wymienionych w wezwaniu. Można tego wymagać szczególnie od strony reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika.
Według art. 255 przywołanej ustawy wezwanie takie wystosowuje się do wnioskodawcy wtedy, gdy jego oświadczenia okażą się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzą wątpliwości. Umożliwia ono weryfikację oświadczeń zamieszczonych we wniosku poprzez ich konfrontację z niezbędną dokumentacją źródłową, a co za tym idzie gwarantuje wolną od wątpliwości ocenę jego możliwości płatniczych.
Nie można przy tym z pola widzenia, że należny w sprawie wpis od skargi, czyli najwyższa opłata w postępowaniu, jest najmniejszy spośród znanych procedurze sądowoadministracyjnej i dlatego trzeba poczynić bardzo precyzyjne, wieloaspektowe ustalenia dotyczące sytuacji majątkowej wnioskodawczyni, aby stwierdzić, czy istotnie jest ona aż tak zła, iż wyklucza poniesienie takiego ciężaru finansowego, bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego.
Tymczasem pełnomocnik skarżącej w ogóle nie wykonał wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, uniemożliwiając poczynienie jakichkolwiek ustaleń dotyczących tej sytuacji, w szczególności dochodów i wydatków gospodarstwa domowego strony. Dokumenty załączone do wniosku obrazują tylko fragmenty stanu faktycznego, poza tym nie są aktualne, skoro pochodzą sprzed kilku miesięcy. Wynika z nich jednak, że sama rata kredytu spłacana przez wnioskodawczynię i przez jej męża jest wyższa od wpisu od skargi ponaddziesięciokrotnie. W takim stanie rzeczy, nie dysponując żadną informacją na temat dochodów tego męża, można co najmniej powziąć uzasadnione wątpliwości co do tego, czy uiszczenie kosztów sądowych spowoduje uszczerbek utrzymania koniecznego dla strony i jej rodziny.
Podsumowując, niewykonanie wezwania wyklucza uwzględnienie wniosku, w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wniosku nie można rozpoznać merytorycznie, lecz trzeba pozostawić go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. akt I OZ 842/05, LEX nr 164157).
Mając to na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.