Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicachz 21 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 1538/20

Uzasadnienie

1. 1. A. Z. wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej (dalej: Kolegium) z [...] r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy L. (dalej: Wójt) z [...] r., nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie wniesionych zarzutów do tytułu wykonawczego.
2. 2. Stan sprawy
3. 2.1. Pismem z 31 maja 2019 r. skarżący złożył do Wójta oświadczenie, w którym stwierdził, że z dniem 31 maja 2019 r. wycofuje złożoną deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i wnosi o zaprzestanie od dnia 1 czerwca 2019 r. naliczania opłat za gospodarowanie odpadami. Skarżący wskazał, że wytwarzane na jego nieruchomości odpady zagospodarowuje we własnym zakresie. W dalszych pismach kierowanych do Wójta wyjaśnił, co dzieje się z wytwarzanymi na jego nieruchomości odpadami. Wskazał, że surowce wtórne zawozi do skupu surowców, natomiast odpady zmieszane zawozi na składowisko odpadów w Z. prowadzone przez podmiot figurujący w prowadzonym przez Wójta rejestrze działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości. Skarżący przedstawił jednocześnie dowody w postaci faktur za odbiór odpadów zmieszanych wystawionych przez A sp. z o. o. oraz umowy sprzedaży surowców wtórnych zawartej z B Sp. z o. o. Sp. k. w W. Skarżący uiścił opłatę należną za gospodarowanie odpadami za czerwiec 2019 r., po czym zaprzestał wnoszenia opłat z tego tytułu. Wójt przesyłał skarżącemu upomnienia dotyczące opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 lipca 2019 r.

W dniu [...] r. Wójt wystawił tytuł wykonawczy nr [...] na łączną kwotę [...] zł jako należność główną tytułem opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od lipca do grudnia 2019 r. Tytuł wykonawczy został skierowany do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z celem przeprowadzenia egzekucji administracyjnej.

Pismem z 28 maja 2020 r. skarżący wniósł zarzuty wskazując, że nie jest zobowiązany do wnoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz Gminy L. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z postanowieniem z [...] r. zawiesił postępowanie egzekucyjne w związku z wniesieniem zarzutów.

Postanowieniem z [...] r. Wójt, jako wierzyciel uznał zarzuty wniesione przez skarżącego za niezasadne. Wskazał, że skarżący zadeklarował, iż na jego nieruchomości zamieszkuje 5 osób. Dalej, że zgodnie z art. 6m ust. 2 u.c.p.g. w przypadku zmiany danych będących podstawy ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji, ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości, właściciel nieruchomości jest zobowiązany złożyć nową deklarację w terminie do 10 miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła zmiana. Zatem przepis stanowi wyraźnie, że dopóki zobowiązany nie złoży deklaracji "zerującej" naliczana będzie opłata za gospodarowanie odpadami dla danej nieruchomości.

1. 2.2. Skarżący pismem z 14 lipca 2020 r. wniósł zażalenie, podtrzymując swoje zarzuty wniesione do tytułu wykonawczego.

1. 2.3. Kolegium postanowieniem z [...] r. utrzymało w mocy postanowienie Wójta z [...] r. Przytaczając treść art. 15 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1427, ze zm. - dalej: u.p.e.a.) wskazało, że egzekucja administracyjna co do zasady może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, jednakże postępowanie to może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Kolegium zauważyło, że skarżącemu zostało doręczone upomnienie oraz tytuł wykonawczy, od którego wniósł zarzuty.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że egzekwowany obowiązek polega na zapłacie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i wynika z art. 6h ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 888, ze zm., dalej: u.c.p.g.), zgodnie z którym obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi obciąża właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Kolegium podkreśliło że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter daniny publicznej, nakładanej w drodze ustawy.

Wobec tego Kolegium wyjaśniło, że każdy kto znajdzie się w sytuacji opisanej w ustawie (zrealizuje daninowy stan faktyczny), zobowiązany jest do zapłaty opłaty na takich samych zasadach. Skoro stosunki prawne w tym zakresie zostały ukształtowane przez ustawodawcę, to nie jest możliwe ich modyfikowanie w drodze umów czy porozumień zawieranych przez podmiot obowiązany z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (właściciela nieruchomości). Organ przytoczył na poparcie tego stanowiska orzeczenia sądów administracyjnych.

Dalej Kolegium zaznaczyło, że organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, jednak nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Kolegium zaakcentowało, że przepisy u.c.p.g. nie przewidują możliwości samego zwolnienia z opłaty bądź też różnicowania jej stawki według cech wyróżniających mieszkańców danej miejscowości, takich jak np. wiek, płeć, ich sytuacja bytowa, czy też okoliczność zameldowania. Organ odwoławczy argumentował, że skoro sam fakt zamieszkiwania na danej nieruchomości powoduje obowiązek uiszczania opłaty, bez względu na to czy na nieruchomości odpady powstają i w jakiej ilości, to podnoszone przez stronę okoliczności nie mogły mieć wpływu na rozstrzygnięcie.

Kolegium odnotowało ponadto, że w świetle u.c.p.g. obowiązek odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy spoczywa na gminie, natomiast właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych. Zatem wycofanie deklaracji nie ma znaczenia dla istnienia obowiązku ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ponieważ sam fakt zamieszkiwania na danej nieruchomości powoduje obowiązek jej uiszczania.

Zgodnie z art.6c u.c.p.g. gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Poza tym, jak stanowi z art. 6m u.c.p.g. właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych.

W tej sytuacji, Kolegium wskazało, że zobowiązany złożył deklarację, którą później wycofał. Jednak Kolegium podkreśliło, że fakt ten dla istnienia obowiązku ponoszenia opłaty nie ma znaczenia prawnego ponieważ sam fakt zamieszkiwania na danej nieruchomości powoduje obowiązek uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

W konkluzji Kolegium stanęło na stanowisku, że w rozpatrywanej sprawie skarżący nie udowodnił, aby zaszła któraś z przesłanek z art. 33 u.p.e.a., natomiast opisany przez niego sposób postępowania z odpadami nie może być zasadnym argumentem do uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji na obecnym jego etapie.

1. 3.1. W skardze zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
2. a) art. 5 ust. 1 pkt 3b w zw. z art. 5 ust. 1a u.c.p.g., poprzez uznanie, że właściciel nieruchomości, który pozbywa się zebranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi, a niesegregowane odpady przekazuje przedsiębiorcy odbierającemu odpady komunalne wpisanemu do prowadzonego przez Wójta rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów od właścicieli nieruchomości i który dokonał wycofania złożonej przez siebie deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest zobowiązany do ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi;
3. b) naruszenie art. 33 § 2 pkt 1 w zw. z art. 34 § 2 pkt 3 u.p.e.a., poprzez uznanie, że w przypadku skarżącego nie było dopuszczalne złożenie zarzutów do tytułu wykonawczego, podczas gdy zarzut skarżącego nie był przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego, a określenie wysokości zobowiązania pieniężnego nie wynikało z orzeczenia, od którego przysługują odrębne środki zaskarżenia, ponieważ wysokość zobowiązania została ustalona przez Wójta jedynie w tytule wykonawczym.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o ewentualne uchylenie w całości postanowienia Wójta, a ponadto o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zaskarżone postanowienie Kolegium narusza art. 5 ust. 1 pkt 3b w zw. z art. 5 ust. 1a u.c.p.g., z których wynika, że właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez pozbywanie się zebranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych oraz nieczystości ciekłych w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi. Skarżący podkreślił, że przedkładając organom obu instancji odpowiednie faktury oraz umowy na sprzedaż surowców wtórnych udowodnił, że odpadów komunalnych pozbywa się w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi. Wyjaśnił jednocześnie, że surowce wtórne zawozi do skupu surowców wtórnych, natomiast odpady zmieszane zawozi na składowisko odpadów w Z. prowadzone przez podmiot figurujący w prowadzonym przez Wójta rejestrze działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości.

Skarżący uznał wobec tego, że prawidłowo realizuje obowiązek, który nakłada na niego ustawa. Ponadto zaznaczył, że poprzez złożenie oświadczenia o wycofaniu deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wyraźnie wskazał Gminie L, że swój obowiązek w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi realizuje samodzielnie, bez udziału Gminy. W konsekwencji skarżący zarzucił, że dalsze naliczanie opłat za gospodarowanie odpadami na rzecz Gminy było bezpodstawne.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 1 w zw. z art. 34 § 2 pkt 3 u.p.e.a., skarżący wskazał, że w jego ocenie Kolegium błędnie uznało, iż nie było dopuszczalne złożenie zarzutów do tytułu wykonawczego. Przytaczając brzmienie art. 34 § 2 pkt 3 u.p.e.a. zaakcentował, że jego zarzut nie był przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego, a określenie wysokości zobowiązania pieniężnego nie wynikało z orzeczenia, od którego przysługują odrębne środki zaskarżenia, ponieważ wysokość zobowiązania została ustalona przez Wójta Gminy L. jedynie w tytule wykonawczym. Wobec tego skarżący stwierdził, że prawidłowo wniósł swój zarzut, a Wójt Gminy prawidłowo nadał mu bieg.

3.2. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało dotychczasowe stanowisko, wnosząc o oddalenie skargi. Kolegium wyjaśniło, że podziela stanowisko Wójta, iż wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego wobec skarżącego jest zasadne i zgodne z prawem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

4. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm. – dalej: p.p.s.a.) została oddalona.

5. Na wstępie Sąd zauważa, że przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest stanowisko wierzyciela co do wniesionych przez zobowiązanego zarzutów. Dlatego na wstępie rozważań zaznaczyć trzeba, że na mocy art. 1 i art. 7 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2070 ze zm. – dalej: ustawa zmieniająca) z dniem 30 lipca 2020 r. znowelizowano m.in. art. 33 u.p.e.a., jak również art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.

Analiza przepisów intertemporalnych, w tym art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej, doprowadziła do wniosku, że w rozpatrywanej sprawie znajdują zastosowanie przepisy u.p.e.a. w brzemieniu sprzed nowelizacji. Co prawda postanowienie wydane przez organ w drugiej instancji nosi datę [...] r., jednakże wspomniany art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej stanowi, że do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 (to jest u.p.e.a.) i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej stosuje się przepisy dotychczasowe. Zatem w kontrolowanej sprawie zastosowanie znajdują regulacje u.p.e.a. sprzed 30 lipca 2020 r.

Równocześnie wymaga zasygnalizowania, że znowelizowany art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. umożliwia wniesienie skargi na każde postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. W stanie prawnym obowiązującym przed 30 lipca 2020 r. właściwością sądu administracyjnego nie były objęte postanowienia wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowienia, przedmiotem których było stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. W tym zakresie wymaga zaś podkreślenia, że w myśl art. 25 ustawy zmieniającej do postępowań sądowych w sprawach dotyczących postępowań egzekucyjnych i zabezpieczających, wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 7 (to jest p.p.s.a.) i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej stosuje się przepisy dotychczasowe.

Zatem jedynie w przypadku wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego przed dniem 30 lipca 2020 r. zastosowanie miałby art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. w brzmieniu poprzednio obowiązującym. Na podstawie rozumowania a contrario trzeba bowiem przyjąć, że skoro skarga w niniejszej sprawie została wniesiona 28 października 2020 r., a więc po wejściu w życie znowelizowanego art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., to nie podlega ona odrzuceniu z powodu braku właściwości sądu administracyjnego do jej rozpatrzenia.

6. Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego prawo do zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego.

Zamknięty katalog zarzutów zawarty jest w art. 33 § 1 u.p.e.a. Wskazany przepis stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być m.in. wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku (pkt 1).

Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Zatem w rozpatrywanym przypadku organ egzekucyjny obowiązany był uzyskać stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów – co też nastąpiło.

7. W przedmiotowej sprawie skarżący podniósł zarzut określony w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. twierdząc, że egzekwowany obowiązek nie istnieje. Na stronie 3 skargi (10 linijka od góry) expressis verbis wskazuje, że pismem z 28 maja 2020 r. stanowiącym zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej argumentował "swój sprzeciw nieistnieniem obowiązku wnoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi do Gminy L".

W tej mierze skarżący powołując się na art. 5 ust. 1 pkt 3b w zw. z art. 5 ust. 1a oraz art. 6 ust. 1 i ust. 5a u.c.p.g., podnosi że jako właściciel nieruchomości zamieszkałej nie jest zobowiązany do ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz gminy, ponieważ pozbywa się zebranych na terenie tejże nieruchomości odpadów komunalnych w ten sposób, że niesegregowane odpady przekazuje przedsiębiorcy wpisanemu do prowadzonego przez Wójta rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów od właścicieli nieruchomości oraz złożył oświadczenie o wycofaniu złożonej przez siebie deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Skarżący wskazuje, że z art. 5 ust. 1 pkt. 3b w zw. z art. 5 ust. 1a u.c.p.g. jasno wynika, że właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez pozbywanie się zebranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych oraz nieczystości ciekłych w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi. Skarżący przedkładając Wójtowi odpowiednie faktury oraz umowy na sprzedaż surowców wtórnych udowodnił, że odpadów komunalnych pozbywa się w sposób zgodny z przepisami. Surowce wtórne zawozi bowiem do skupu surowców wtórnych (B Sp. z o.o. Sp.k. w W.), natomiast odpady zmieszane zawozi na składowisko odpadów w Z (prowadzone przez A sp. z o.o.) - figurujące w prowadzonym przez Wójta rejestrze działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości (art. 9b ust. 2 u.c.p.g.).

Zdaniem skarżącego prawidłowo zatem realizuje obowiązek, który nakłada na niego ustawa. Składając oświadczenie o wycofaniu deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wyraźnie wskazał Gminie, że swój obowiązek w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi realizuje samodzielnie, bez udziału Gminy. Zatem dalsze naliczanie opłat za gospodarowanie odpadami na rzecz Gminy było bezpodstawne.

8. Sąd stwierdza, że stanowisko skarżącego, co do nieistnienia obowiązku uiszczania na rzecz Gminy opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie jest zasadne. W konsekwencji nie są zasadne jego zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zawarte w piśmie z 28 maja 2020 r., a tym samym skarga podlega oddaleniu.

9. Z dniem 1 stycznia 2012 r. ustawa z dnia 1 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 897, ze zm.) wprowadziła istotne zmiany w systemie gospodarowania odpadami komunalnymi. Polegały one przede wszystkim na obligatoryjnym przejęciu przez gminy obowiązków właścicieli nieruchomości w zakresie zagospodarowania odpadów komunalnych (por. uzasadnienie projektu ustawy, Sejm VI kadencji, nr druku 3670).

W dalszej kolejności należy zauważyć, że u.c.p.g. reguluje obowiązki właścicieli nieruchomości, czyniąc w tym zakresie rozróżnienie na tych właścicieli, którzy:

1. a) nie są obowiązani do ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi - art. 6 ust. 1 u.c.p.g., oraz tych,
2. b) którzy taką opłatę są obowiązani ponosić - art. 6h u.c.p.g.

Ten pierwszy przepis, na który powołuje się skarżący, stanowi, że właściciele nieruchomości, którzy pozbywają się z terenu nieruchomości nieczystości ciekłych, oraz właściciele nieruchomości, którzy nie są obowiązani do ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz gminy, wykonując obowiązek określony w art. 5 ust. 1 pkt 3b, są obowiązani do udokumentowania w formie umowy korzystania z usług wykonywanych przez: 1) gminną jednostkę organizacyjną lub przedsiębiorcę posiadającego zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych lub 2) gminną jednostkę organizacyjną lub przedsiębiorcę odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, wpisanego do rejestru działalności regulowanej, o którym mowa w art. 9b ust. 2 - przez okazanie takich umów i dowodów uiszczania opłat za te usługi.

Zgodnie zaś z art. 6h u.c.p.g. właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c, są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Z kolei stosownie do art. 6c u.c.p.g. gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy (ust.

1) oraz rada gminy może, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (ust. 2).

Powyższe regulacje oznaczają, że obowiązek uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi mają właściciele nieruchomości:

1. - po pierwsze, na których zamieszkują mieszkańcy;
2. - po drugie, właściciele nieruchomości niezamieszkałych, jeśli tak uchwali rada gminy.

W konsekwencji, nie mają obowiązku uiszczania omawianej opłaty pozostali właściciele, czyli właściciele nieruchomości na których nie zamieszkują mieszkańcy (dotyczy to np. warsztatów, firm, urzędów itp.), przy dodatkowym założeniu, że rada gminy nie wydała uchwały obejmującej także ich systemem gospodarowania odpadami komunalnymi przez gminę.

Sąd podkreśla, że w realiach tej sprawy kluczowym wnioskiem dla jej rozstrzygnięcia, jaki płynie z wyżej zacytowanych przepisów u.c.p.g. jest taki, że każdy właściciel nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy, obowiązany jest uiszczać opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi i nie zwalnia go od tego zawarcie umowy, o której mowa w art. 6 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 3b u.c.p.g.

W ostatnio wskazanych przepisach (na które powołuje się skarżący) chodzi o zawarcie umowy przez właścicieli nieruchomości, którzy nie zostali objęci systemem gospodarowania odpadami komunalnymi przez gminę, określonym w rozdziale 3a u.c.g.p. – a więc, jak wyżej wskazano, właścicieli nieruchomości na których nie zamieszkują mieszkańcy (warsztaty, firmy, urzędy itp.), i to jeszcze przy dodatkowym założeniu, że rada gminy nie wydała uchwały obejmującej także ich systemem gospodarowania odpadami komunalnymi przez gminę. Takie stanowisko jednolicie jest prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 7 listopada 2017 r., II FSK 2759/15; wyrok WSA w Kielcach z 9 czerwca 2015 r., I SA/Ke 174/15; wyrok WSA w Gdańsku z 18 stycznia 2017 r., I SA/Gd 1427/16; wyrok WSA w Olsztynie z 10 marca 2021 r., I SA/Ol 879/20; wyrok WSA w Poznaniu z 16 marca 2021 r., I SA/Po 208/20).

Wykładnię taką wzmacnia dodatkowo argument a contrario z art. 6c ust. 2c u.c.p.g., zgodnie z którym przystąpienie właściciela nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, do zorganizowanego przez gminę systemu gospodarowania odpadami komunalnymi jest dobrowolne i następuje na podstawie zgody właściciela wyrażonej w formie pisemnej. Wobec tego, właściciel nieruchomości zamieszkałej jest objęty takim systemem gospodarowania odpadami niezależnie od swojej woli, bez względu na sposób zagospodarowania odpadów powstających na nieruchomości czy też jakiekolwiek inne uwarunkowania.

10. Skarżący, co jasno wynika z akt sprawy i czego nie kwestionuje, jest właścicielem nieruchomości zamieszkałej. Dlatego na nim również ciąży omawiany obowiązek uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W ten sposób zrealizowany zostanie obowiązek z art. 5 ust. 1 pkt 3b u.c.p.g., który stanowi, że właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez pozbywanie się zebranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych oraz nieczystości ciekłych w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi. Z obowiązku tego nie zwalnia zawarcie przez skarżącego indywidualnej umowy na wywóz śmieci, na poparcie czego skarżący powołał (zacytowany wyżej) art. 6 ust. 1 u.c.p.g. oraz art. 5 ust. 1a u.c.p.g. zgodnie z którym niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne są przekazywane przez właścicieli nieruchomości gminnej jednostce organizacyjnej lub przedsiębiorcy odbierającemu odpady komunalne wpisanemu do rejestru działalności regulowanej.

Ponownie Sąd wskazuje, że te przepisy dotyczą właścicieli nieruchomości, którzy: a) pozbywają się z terenu nieruchomości nieczystości ciekłych, oraz b) właścicieli nieruchomości, którzy nie są obowiązani do ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz gminy.

Skarżący całkowicie pomija regulacje art. 6h u.c.p.g. oraz art. 6c ust. 1 i 2 u.c.p.g. – już wyżej zacytowane – a które wskazują, że obowiązanymi do ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz gminy są: a) właściciele nieruchomości na których zamieszkują mieszkańcy oraz b) właściciele nieruchomości niezamieszkałych, jeśli tak uchwali rada gminy.

Jeśli zatem, skarżący - jako właściciel nieruchomości zamieszkałej - z mocy art. 6h w zw. z art. 6c ust. 1 u.c.p.g. jest podmiotem zobowiązanym do ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz gminy, to nie może jednocześnie zostać uznany za podmiot który nie jest zobowiązany do ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz gminy, o którym mowa w art. 6 ust. 1 u.c.p.g.

Końcowo, w odniesieniu do tego zarzutu skargi, Sąd podnosi, że oświadczenie skarżącego o "wycofaniu deklaracji" bez jednoczesnego złożenia nowej deklaracji nie może być uznane za skuteczne.

Zgodnie z art. 6m ust. 1 u.c.p.g. właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych.

Art. 6m ust. 1d u.c.p.g. stanowi, że w wysokość zobowiązania określonego w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi obowiązuje za kolejne miesiące do czasu korekty deklaracji lub zmiany stawki opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, z zastrzeżeniem art. 6o. Zgodnie zatem z art. 6m ust. 1d wysokość zobowiązania określonego w deklaracji obowiązuje w kolejnych miesiącach do czasu: 1) korekty deklaracji lub 2) zmiany stawek - a w razie niezłożenia deklaracji lub złożenia deklaracji z danymi budzącymi uzasadnione wątpliwości organ powinien wydać decyzję w tej materii (W. Radecki [w:] Utrzymanie czystości i porządku w gminach. Komentarz, wyd. V, Warszawa 2016, art. 6m).

Wreszcie, co szczególnie istotne w odniesieniu do tej sprawy, stosownie do art. 6m ust. 2 u.c.p.g. w przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości, właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie do 10 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła zmiana. Przepis ten stanowi zatem, że jeżeli zmieniają się dane będące podstawą ustalenia wysokości opłaty, w tym poprzez zaistnienie zdarzeń nie tylko zmniejszających, czy zwiększających wysokość opłaty, ale także znoszących obowiązek jej uiszczania, właściciel jest zobowiązany do złożenia nowej deklaracji w terminie 14 dni od nastąpienia zmiany (W. Radecki [w:] Utrzymanie czystości i porządku w gminach. Komentarz, wyd. V, Warszawa 2016, art. 6m).

Wobec powyższego, skoro skarżący zgodnie z art. 6m ust. 2 u.c.p.g. nie złożył nowej deklaracji, to należy uznać, że złożona przez skarżącego deklaracja z 15 stycznia 2019 r. o wysokości opłaty za gospodarowanie opłatami komunalnymi pozostawała w pełni skuteczna w okresie, którego dotyczy niniejsza sprawa.

Z tych wszystkich przytoczonych wyżej powodów, podniesiony w skardze zarzut naruszenia przez organy art. 5 ust. 1 pkt 3b w zw. z art. 5 ust. 1a u.c.p.g. nie jest zasadny.

11. Bezpodstawny jest także zarzut skargi podnoszący naruszenie przez Kolegium art. 33 § 2 pkt 1 w zw. z art. 34 § 2 pkt 3 u.p.e.a. poprzez uznanie, że w przypadku skarżącego nie było dopuszczalne złożenie zarzutów do tytułu wykonawczego podczas, gdy zarzut skarżącego nie był przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego, a określenie wysokości zobowiązania pieniężnego nie wynikało z orzeczenia, od którego przysługują odrębne środki zaskarżenia.

W tej mierze Sąd wskazuje, że abstrahując od tego, iż ten zarzut skargi został oparty na przepisie art. 34 § 2 pkt 3 u.p.e.a. w brzmieniu, który nie ma zastosowania w sprawie (o czym była mowa w punkcie 5 uzasadnienia), to organy nie uznały, że zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej był niedopuszczalny. Przeciwnie, rozpoznały merytorycznie zawarty w piśmie 28 maja 2020 r. zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, tyle tylko, że uznały, iż jest on niezasadny.

1. 12. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.