Uzasadnienie
Przedmiotem skargi A w W. (dalej w skrócie: "Fundusz" lub "wnioskodawca") jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. wskazane w komparycji niniejszego orzeczenia, którym utrzymano mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie podziału kwoty [...] zł uzyskanej ze sprzedaży w drodze licytacji nieruchomości położonej w Częstochowie stanowiącej własność B S.A. z/s w K.. Postanowienia organów egzekucyjnych skutkują m.in. tym, że część wierzytelności Funduszu w kwocie [...] zł została zakwalifikowana do ósmej kategorii zaspokojania wierzytelności w planie ich podziału. Oba postanowienia wydane zostały na podstawie art. 17, art. 18, art. 115, art. 115a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (obecnie Dz. U. z 2016 r., poz. 599).
We wskazanej na wstępie skardze z dnia 26 lutego 2016 r. Fundusz wplótł m.in. wniosek "o wstrzymanie wykonania zaskarżonych postanowień, albowiem zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia Skarżącemu znacznej szkody w postaci nie uzyskania zaspokojenia przysługującej mu wierzytelności i możliwość spowodowania trudnych do odwrócenia skutków." Wniosek nie zawierał odrębnego uzasadnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a.") wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, jednak zgodnie z art. 61 § 2 i 3 tej ustawy skarżący może wnosić o takie wstrzymanie w całości lub w części do organu, który wydał decyzję lub postanowienie (§ 2) oraz do Sądu (§ 3). Z kolei stosownie do tego ostatniego przepisu odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu, który po przekazaniu doń skargi może wydać postanowienie uwzględniające taki wniosek, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub wyrządzenia trudnych do odwrócenia skutków.
Przechodząc do badania zasadności przedmiotowego wniosku, należy w punkcie wyjścia rozważyć kwestię zamykającą się w pytaniu o to, czy wspomniane postanowienia organów egzekucyjnych w ogóle podlega wykonaniu. Powyższe pytanie ma bowiem istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia wniosku, ponieważ instytucja wstrzymania wykonania może dotyczyć tylko takich aktów, które nadają się do wykonania lub tego wymagają (tak L. Klat-Wertlecka, Wykonalność aktu administracyjnego [w:] Koncepcja systemu prawa administracyjnego /pod red. J. Zimmerman/, Warszawa 2007, s. 550; por. również m. in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2000 r., sygn. akt V SA 2509/99, Orzecznictwo Sądów Polskich 2000, nr 11, poz. 164, z dnia 15 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 805/04 i z dnia 4 stycznia 2005 r., sygn. akt OZ 956/04 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 stycznia 2005 r., sygn. akt II SA/Gd 1539/03, LEX nr 203327).
W konsekwencji negatywna odpowiedź w rozpatrywanym zakresie przesądzi niejako sama przez się, iż wniosek nie będzie mógł być uwzględniony, i to niezależnie od tego, czy istnieją inne argumenty mogące przemawiać na rzecz takiej konkluzji. Odnosząc się do wskazanego problemu, trzeba podkreślić, że wykonaniu podlegać mogą jedynie akty administracyjne, z którymi wiąże się dla strony obowiązek określonego działania, zaniechania lub nakaz znoszenia zachowania innych podmiotów (por. Z. Kmieciak, glosa do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 1997 roku, sygn. akt SA/Rz 1382/96, opubl. OSP 1998/3/54). Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności zależy przede wszystkim od jego charakteru prawnego. Zdaniem Sądu postanowienie w przedmiocie ustalenia wierzytelności i praw osób uczestniczących w jej podziale należy do tych aktów, które podlegają wykonaniu.
Okoliczność, że postanowienia organów administracji publicznej - w większości przypadków - nie posiadają atrybutu wykonalności, nie przesądza jeszcze o tym, że jego wykonanie in concreto nie może wywołać skutków o jakich mowa we wskazanym wyżej przepisie. Oceniając bowiem zasadność wniosku o wstrzymanie wykonania aktu nie sposób czynić tego w oderwaniu od skutków jakie to rozstrzygnięcie może powodować dla strony. Nie można wykluczyć takiej sytuacji, w której w konkretnych okolicznościach sprawy postanowienie o kolejności zaspokojenia należności i podziale kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości uzyskanej w ramach postępowania egzekucyjnego może wywoływać skutki, o jakich mowa w przepisie art. 61 § 3 P.p.s.a. Trzeba bowiem podkreślić, że niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por.: np. postanowienie NSA z dnia 26 lutego 2013 r., II FSK 1064/12; publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por.: postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10, publ. tamże). Ta część wywodów doznaje wzmocnienia na gruncie przepisów ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 101 ze zm.). Art. 1028 przewiduje bowiem możliwość wstrzymania z mocy ustawy wykonanie planu podziału sumy uzyskanej z egzekucji, w części dotkniętej zarzutami.
Tym samym zarzuty na plan podziału (postanowienie sądu zmieniające, uzupełniające lub zatwierdzające projekt planu podziału) wstrzymują - w części dotkniętej zarzutami - wykonanie planu, czyli mają – na gruncie K.p.c. - charakter suspensywny.
Uznawszy uprzednio, że zaskarżony akt podlega wykonaniu, należy dokonać oceny ewentualnej zasadności wniosku o jego wstrzymanie. W świetle poczynionych wyżej uwag należy stwierdzić, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia – "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności przedstawić wnioskodawca (por. postanowienie NSA z dnia 26 września 2013 r., II FSK 2540/13 i powołane tam orzecznictwo, publ. tamże). Samo powołanie się przez niego na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku. Obowiązkiem sądu jest wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę, jak również wynikających z akt sprawy.
W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd.
Przenosząc przybliżone wyżej stanowisko judykatury na grunt tej sprawy, należy podkreślić, że ogólnikowe wskazanie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków samo przez się nie oznacza wykazania przez stronę, że okoliczności te, stanowiące, w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a., podstawę wstrzymania przez sąd administracyjny wykonania postanowienia, rzeczywiście istnieją. Fundusz nawet nie próbował w żaden sposób uprawdopodobnić, iż dokonany podział wierzytelności spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Tym samym wnioskodawca uniemożliwił zapoznanie się oraz ocenę jego stanu majątkowego w kontekście ewentualnego uszczuplenia o kwotę przeznaczoną do zaspokojenia w ósmej kategorii. Taki stan rzeczy uzasadnia odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonego i poprzedzającego go postanowienia.
Końcowo wypada odnotować, że w analogicznym przypadku rozstrzygał Naczelny Sąd Administracyjny, który w postanowieniu z dnia 12 stycznia 2016 r. sygn. akt II FZ 980/15 (publ. tamże), dowodząc zasadności rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji odmawiającego wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, podkreślił m.in., że przede wszystkim we wniosku nie wskazano w sposób pełny i wyczerpujący okoliczności, które uzasadniałby zastosowanie środka ochrony tymczasowej.
Mając na względzie wszystkie powyższe okoliczności, Sąd, działając na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.