Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2016 r., sygn. akt II GZ 720/15 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie odmawiające skarżącemu przyznania prawa pomocy i ustanowił mu adwokata, którym wyznaczona została adwokat J. D.. Pełnomocnik ten upoważnił aplikanta celem zapoznania się z aktami sprawy (k. 134-135 akt), pismem z dnia 5 kwietnia 2016 r. zażądał kopii całości akt administracyjnych, a po wydaniu wyroku, co nastąpiło na posiedzeniu niejawnym dnia 7 czerwca 2016 r., wniósł o doręczenie jego odpisu wraz z uzasadnieniem. Następnie przedstawił zwięzłą opinię "o bezzasadności wnoszenia skargi kasacyjnej", w której podzielił stanowisko Sądu i wniósł o "zasądzenie kosztów zastępstwa adwokackiego", oświadczając, iż pomoc prawna udzielona z urzędu nie została opłacona ani w całości, ani w części.
Mając powyższe na względzie, zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Należy zatem sięgnąć do obowiązującego obecnie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801, dalej rozporządzenie z 22 października 2015 r.). W myśl jego § 22 do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem jego wejścia w życie stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Oznacza to, że rozporządzenie z 22 października 2015 r. można w sprawie zastosować, ustalając wynagrodzenie jedynie za instancję drugą, gdyż wynagrodzenie za instancję pierwszą, która została wszczęta przed jego wejściem w życie, musi być przyznane na podstawie przepisów obowiązującego wcześniej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm., dalej rozporządzenie z 28 września 2002 r.).
Stosownie do § 19 pkt 1 rozporządzenia z 28 września 2002 r., koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w jego rozdziałach 3-5. W myśl § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia z 28 września 2002 r., znajdującego się w jego rozdziale 5, określono takie stawki w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawach innych niż wymienione dwóch wcześniejszych jednostkach redakcyjnych, w kwocie 240 zł. Sprawa objęta wnioskiem zalicza się właśnie do tej kategorii. Została ona bowiem zainicjowana skargą na postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym, natomiast w § 18 ust. 1 pkt 1 lit a i b mowa jest o sprawach, których przedmiot są odpowiednio należność pieniężna (lit. a), czyli kwestia ustalenia lub określenia wysokości takiej należności, oraz skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego (lit. b).
Wedle § 2 ust. 3 rozporządzenia z 28 września 2002 r. przyznane wynagrodzenie (opłatę) trzeba podwyższyć o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach, tj. o 23% (55,20 zł).
Z kolei w § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia z 22 października 2015 r. przewidziano wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej jako czynność dokonaną w instancji drugiej, określając stawkę maksymalną opłaty – w przypadku, gdy, jak w rozpatrywanej sprawie, sprawę prowadził ten sam adwokat – na 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1. Ze wskazanych wyżej powodów nie ulega wątpliwości, że chodzi o stawkę wskazaną w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia z 22 października 2015 r. dla spraw innych niż wymienione w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a i b rozporządzenia, wynoszącą 480 zł. 50% tej kwoty to 240 zł.
Według § 4 rozporządzenia z 22 października 2015 r. opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej (ust. 1), a ustalenie jej w wysokości wyższej, lecz nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności (ust. 2).
W ocenie rozpoznającego wniosek w sprawie nie wystąpiły ostatnio wymienione okoliczności uzasadniające podwyższenie opłaty za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Czynność ta nie wiązała się z ponadprzeciętnym nakładem pracy, skoro pełnomocnik nie musiał w tym celu stawić się w Sądzie i mógł ograniczyć się do podzielenia argumentacji zawartej w orzeczeniu, z którego zaskarżenia zrezygnował.
W oczywisty nie przyczynił się przez to do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy. Dlatego opłatę ustalono w wysokości połowy opłaty maksymalnej, czyli w kwocie 120 zł.
Według § 4 ust. 3 rozporządzenia z 22 października 2015 r. opłatę tę podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług, tj. o 23% (27,60 zł).
Wobec powyższego na podstawie art. 250 § 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i z uwzględnieniem § 2 ust. 3, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 19 pkt 1 rozporządzenia z 28 września 2002 r. oraz § 4 ust. 1, 2 i 3, § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. b i § 22 rozporządzenia 22 października 2015 r. orzeczono jak w sentencji.