Uzasadnienie
Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł, skarżący, który jest w postępowaniu reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek, stwierdził, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, która otrzymuje emeryturę w wysokości 800 zł netto. We wniosku nie wskazano innych dochodów ani majątku, poza nieruchomością rolną o powierzchni 0.06 ha.
Pismem z dnia 12 września 2014 r., doręczonym w dniu 18 września 2014 r., referendarz sądowy wezwał pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie: zaświadczenia wymieniającego wszystkie osoby zameldowane pod adresem miejsca zamieszkania skarżącego oraz ewentualne wyjaśnienie, jakie relacje rodzinne łączą te osoby ze skarżącym, dokumentów wskazujących wysokość wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, w szczególności potwierdzeń wypłaty skarżącemu i jego małżonce emerytur za ostatni miesiąc lub zaświadczenia organu rentowego o wysokości tych świadczeń, wskazującego też formę ich wypłaty, a nadto zaświadczeń o wysokości wynagrodzeń, honorariów i innych należności oraz świadczeń z okresu ostatnich sześciu miesięcy, wyciągów z wszelkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, obrazujących ich stan oraz wszystkie operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy, a także dokumentów dotyczących lokat, odpisów zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2013 złożonych przez skarżącego oraz przez inne osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, odpisu umowy darowizny, na podstawie której skarżący przeniósł własność gospodarstwa rolnego, zaświadczenia wydanego we właściwym urzędzie gminy o dochodowości tego gospodarstwa oraz zaświadczenia właściwej agencji udzielającego odpowiedzi na pytanie o to, czy wypłacono dopłaty związane z tym gospodarstwem, a jeśli tak, to w jakiej wysokości (zastrzeżono, iż ten punkt wezwania należy wykonać, jeżeli któraś z osób prowadzących to gospodarstwo pozostaje ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym), dokumentów dotyczących stanu zdrowia skarżącego oraz obrazujących miesięczną wysokość wydatków związanych z leczeniem, w szczególności z zakupem leków oraz kopii faktur lub rachunków obrazujących aktualną wysokość wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego oraz dokumentów potwierdzających zapłatę tych należności lub wysokość ewentualnych zaległości w tym zakresie.
Pismem z dnia 8 października 2014 r., doręczonym w dniu 13 października 2014 r., wezwano z kolei pełnomocnika do usunięcia przeoczonego wcześniej braku formalnego polegającego na niepodpisaniu wniosku, ponawiając wezwanie z dnia 12 września 2014 r. Na wezwanie to przysłano jednak wyłącznie podpisany przez skarżącego urzędowy formularz wniosku, w którym skorygowano odręcznie wysokość emerytury jego małżonki, podając, że wynosi ona nie 800, lecz 1300 zł netto.
Skarżącemu odmówiono już przyznania prawa pomocy w niniejszym postępowaniu – postanowieniem Sądu z dnia 19 maja 2014 r.; zażalenie na to postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny z dnia 1 sierpnia 2014 r., sygn. akt II FZ 1160/14. Powodem tych rozstrzygnięć było niewykonanie wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku: pełnomocnik nie nadesłał żadnych dokumentów źródłowych, wyjaśniając jedynie, że skarżący uzyskuje emeryturę w wysokości 1400 zł netto oraz że prowadzone przez niego gospodarstwo rolne zostało przez niego przekazane tytułem darowizny. Według wcześniejszego wniosku nieruchomość należąca do skarżącego jest zabudowana domem mieszkalnym jednoizbowym.
Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 2 P.p.s.a. obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu, przedstawiając – z własnej inicjatywy lub na wezwanie – stosowną dokumentację źródłową. Minimum staranności procesowej, jaką powinna zachować strona, sprowadza się do dokładnego wykonania wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, tj. złożenia dodatkowych wyjaśnień i nadesłania wszystkich dokumentów źródłowych wymienionych w wezwaniu.
Można tego wymagać w szczególności od stron reprezentowanych przez profesjonalnych pełnomocników. W niniejszej sprawie zachodzi przy tym szczególna konieczność precyzyjnego ustalenia stanu faktycznego. Po pierwsze, wysokość kosztów sądowych jest w niej niewielka, najmniejsza spośród znanych procedurze sądowoadministracyjnej. Kosztów w takiej wysokości nie mogą ponieść wyłącznie osoby znajdujące się w skrajnym ubóstwie, co w każdym przypadku trzeba stwierdzić w sposób pewny. Po drugie, strona skarżąca konsekwentnie uchyla się od wykazania swojej sytuacji materialnej, choć w terminie dokonuje innych czynności procesowych, w tym wykonuje wezwania do usunięcia braków formalnych. Nie przedłożyła wszak ani jednego dokumentu źródłowego, a składane przez nią oświadczenia są niespójne i nierzetelne, różniąc się zwłaszcza co do liczby i wysokości świadczeń emerytalnych otrzymywanych w gospodarstwie domowym. Potęguje to wątpliwości, jakie można powziąć w sprawie.
W tym kontekście powtórzyć wypada, że w ciągu półtorej miesiąca od doręczenia wezwania pełnomocnik nie przedłożył ani jednego dokumentu źródłowego objętego tym wezwaniem, i to mimo tego, że nie odbiegało ono istotnie od wezwania wystosowanego w trakcie postępowania w przedmiocie wcześniejszego wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego w sprawie. Dowodzi to, że nie ma on zamiaru wywiązać się ze spoczywającego na nim obowiązku dostarczenia dokumentacji źródłowej, bez której uwzględnienie wniosku nie wchodzi w rachubę, co podkreślił także Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 1 sierpnia 2014 r., sygn. akt II FZ 1160/14. Uniemożliwia to zweryfikowanie oświadczeń strony skarżącej i zbadanie sytuacji wnioskodawcy w jakimkolwiek aspekcie, w tym odnoszącym się do składu osobowego jego gospodarstwa domowego, jego dochodów i wydatków. Brak również jakiegokolwiek dokumentu dotyczącego gospodarstwa rolnego, które, jak wynika ze skargi, stanowiło główne źródło utrzymania skarżącego. Wreszcie nie przedłożono także dokumentów potwierdzających oświadczenia na temat złego stanu zdrowia wnioskodawcy i wskazujących wysokość kosztów ponoszonych z tego tytułu.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.