Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 09.09.2008r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. rok.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku J. W. ur. w 1935 r. prowadzi wspólnie gospodarstwo domowe wraz z synem R. K. ur. w 1963 r. oraz wnuczką J.K. ur. w 1984 r. Rodzina zamieszkuje mieszkanie spółdzielcze o pow. 47 m2 będące własnością wnuczki. J. W. otrzymuje emeryturę w wysokości 803,91 zł netto oraz świadczenie emerytalne z USA w wysokości 528 dolarów amerykańskich. Świadczenie to zostało jednak zajęte przez Skarb Państwa - Urząd Skarbowy. Strona skarżąca jest chora na osteoporozę, cierpi na dolegliwości związane z funkcjonowaniem serca, płuc i tarczycy. Miesięczne koszty leków na te przypadłości wynoszą 300 zł. R. K. jest osobą, w stosunku do której orzeczono niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym. Jest niezdolny do pracy. Otrzymuje rentę socjalną w wysokości 351 zł. miesięcznie i korzysta z pomocy finansowej skarżącej. J. K. pracuje i uzyskuje wynagrodzenie w wysokości ok. 1000 zł netto.
Miesięczne koszty utrzymania rodziny obejmują: opłatę z tytułu czynszu - ok. 400 zł., opłatę za prąd - ok. 160 zł., opłatę za gaz - ok. 250 zł., opłatę za telefon - ok. 80 zł. Skarżąca podnosi, iż nie ma oszczędności ani przedmiotów wartościowych.
Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2008 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata. Orzekający podkreślił, że skarżąca w 2007 r. otrzymała sumę 142 094,25 zł., którą wydatkowała na pomoc wnukom budującym dom oraz na zakup mieszkań. Zdaniem orzekającego wskazuje to, że skarżąca jeszcze w zeszłym roku dysponowała dość znaczną kwotą, a rozdając ją dała dowód, że jej sytuacja bytowa jest na tyle dobra, iż może sobie na to pozwolić. Jednocześnie nie zachowała w ten sposób zasad racjonalnej gospodarki, które wskazywałyby na zostawienie sobie pewnej kwoty na nieprzewidziane wydatki. Orzekający stwierdził, że państwo natomiast nie może brać na swoje barki odpowiedzialności za nieprzemyślane działanie swoich obywateli, którzy będąc w posiadaniu środków finansowych rozdają je bliskim, a następnie żądają od niego pomocy.
Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła sprzeciw, w którym domagała uchylenia kwestionowanego postanowienia. Skarżąca podniosła, że z otrzymanej w 2007 r. kwoty 142 094,25 zł, musiała wydatkować znaczne kwoty tytułem zaległych należności podatkowych oraz emerytalno – rentowych, a nadto musiała zaspokoić potrzeby życiowe swoje i najbliższej rodziny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje
Zgodnie z przepisem art. 246 § 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu wniosku skarżącej w przedmiocie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika profesjonalnego uznał, iż istnieją podstawy do jego uwzględnienia. Skarżąca w należyty sposób wykazała, że jej sytuacja majątkowa i rodzinna jest na tyle trudna, że nie jest w stanie bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny ponieść pełnych kosztów postępowania oraz kosztów reprezentacji przez pełnomocnika profesjonalnego. Wskazują na to przedstawione przez skarżącą okoliczności, w szczególności fakt, że ponosi wysokie koszty stałego leczenia, nie ma możliwości podjęcia dodatkowego zatrudnienia ze względu na zły stan zdrowia, nie posiada wartościowego majątku nadającego się do spieniężenia, a dodatkowo jej wynagrodzenie jest w znacznej części zajęte.
Ponadto podkreślić należy, że kwotę w wysokości 142 094,25 zł skarżąca otrzymała w 2007 r., a następnie rozdysponowała ją na zaspokojenie życiowych potrzeb, tymczasem rozstrzygając o zasadności udzielenia prawa pomocy Sąd bierze pod uwagę aktualną sytuację wnioskującego. Sąd uznał, że przedstawione przez skarżącą argumenty w wystarczający i rzetelny sposób obrazują jej trudną sytuację materialną i bytową. W związku z powyższym Sąd uznał, że nawet jednorazowy wydatek stanowiący równowartość należnego wpisu będzie wiązł się z niewątpliwym uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla skarżącej i jej rodziny. Za zasadne uznano również ustanowienie dla skarżącej pełnomocnika profesjonalnego, albowiem ona sama nie jest w stanie ponieść kosztów udziału pełnomocnika w sprawie.
Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie przepisu art. 245 § 1 i 2, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł, jak na wstępie.