Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek P.C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości lub w części, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 10.09.2013r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za 2008r.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów P.C. ur. w 1984r. mieszaka sam, w lokalu znajdującym się w R. i z tego tytułu płaci właścicielowi tej nieruchomości tj. "H" sp. z o.o. w K. miesięczny czynsz w wysokości 500 zł. Miesięczne wydatki wnioskodawcy, związane z bieżącymi potrzebami, wynoszą natomiast 75 zł., dziennie.
Stara się on zdobywać pieniądze zbierając złom. Na tą okoliczność przedłożył – "formularz przyjęcia odpadów metali / umowę kupna sprzedaży nr 493/12/14", z dnia 17.12.2014r. na kwotę 367,92 zł.
W 2014r. uzyskał on dochód w wysokości 1 543,75 zł., przy przychodzie w wysokości 2 200 zł.
W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, zawartym w formularzu PPF wnioskodawca podał, iż; nie pracuje, nie uzyskuje żadnych dochodów, nie posiada oszczędności, nieruchomości ani przedmiotów o wartości pow. 3000 euro. Zaznaczył też, że pozostaje na utrzymaniu rodziców – M.C. ur. w 1969r. i H.C. ur. w 1961r., którzy zapewniają mu wyżywienie.
W "odpowiedzi na wezwanie", z dnia 12.03.2015r. stwierdził z kolei, że nie uzyskuje już pomocy finansowej od rodziców, ponieważ oni sami jej potrzebują.
Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia, iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r., sygn. III SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych.
Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć natomiast wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 21.05.2014r., sygn. akt II FZ 654/14, postanowienie NSA z dnia 11.02.2014r., sygn. akt II FZ 1474/13, postanowienie NSA z dnia 15.03.2012r., sygn. akt II FZ 175/12, postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 15.06.2010r., sygn. akt II OZ 530/10, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r., sygn. akt II FZ 703/06).
Tymczasem przedstawione przez wnioskodawcę dane, dotyczące podstawowych kwestii, z punktu widzenia analizy wniosku o przyznanie prawa pomocy są niepełne i sprzeczne.
Raz bowiem P.C. twierdzi, iż pozostaje na utrzymaniu rodziców, którzy zapewniają mu wyżywienie. Drugim razem, po wystosowaniu do niego wezwania wzywającego m.in. do złożenia oświadczenia określającego w jakiej wysokości uzyskuje on pomoc finansową od rodziców, oświadcza w "odpowiedzi na wezwanie", że nie uzyskuje już od nich pomocy finansowej.
Zauważyć też wypada, że w świetle materiałów zgromadzonych w aktach spraw o sygn. I SA/Kr 1652/13 oraz I SA/Kr 1347/13 trudno mówić o możliwości jakiejkolwiek pomocy finansowej dla syna ze strony rodziców. Matka P.C. – H. C. jest bowiem stroną postępowania o sygn. akt I SA/Kr 1652/13 oraz I SA/Kr 1347/13 i w sprawach tych stwierdziła, że trudno jej odłożyć "jakąkolwiek kwotę". Stąd też, twierdzenia tego typu wydają się wątpliwe, zwłaszcza w sytuacji kiedy H.C.otrzymuje rentę w wysokości 619,08 zł., miesięcznie, netto a jej mąż – M. C. wynagrodzenie w wysokości 1680 zł., miesięcznie, brutto a nie mają oni żadnych oszczędności (por. akta spraw o sygn. I SA/Kr 1652/13 i I SA/Kr 1347/13).
Ponadto przedstawione przez wnioskodawcę informację dotyczące jego miesięcznych wydatków, nie dają się pogodzić ze wskazaniami logicznego rozumowania. Te natomiast są nieodzownym elementem analizy zebranego materiału, w ramach wpadkowego postępowania o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 09.02.2005r., sygn. akt FZ 579/04).
Podkreślić bowiem trzeba, że przy praktycznym braku dochodów P.Ch. wydaje on miesięcznie 500 zł.- na czynsz i 2 250 zł. - na bieżące potrzeby (75 zł. x 30 dni = 2 250 zł., miesięcznie), co jest nielogiczne. Wymienione wydatki nie znajdują bowiem pokrycia w jego dochodach, uwzględniając nawet kwotę uzyskaną ze sprzedaży złomu.
Tym bardziej niewytłumaczalny jest fakt, że przy tym rzekomym braku środków finansowych wnioskodawca był w stanie uiścić dnia 21.07.2014r. wpis od skargi w wysokości 4 128 zł. a dnia 24.10.2014r. opłatę kancelaryjną w wysokości 100 zł. W innej sprawie natomiast o sygn. akt I SA/Kr 1262/14, wpłacił; dnia 06.02.2014r.-wpis od skargi w wysokości 400 zł., dnia 27.02.2014r. - wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 200 zł., dnia 10.04.2014r. - wpis od zażalenia w wysokości 100 zł. a dnia 20.11.2014r. - opłatę kancelaryjną w wysokości 100 zł. (akta spraw o sygn. akt I SA/Kr 1801/13, I SA/Kr 1262/14).
Zwrócić należy uwagę, iż orzekający aby rzetelnie ocenić zdolności płatnicze strony skarżącej musi dysponować dokładnymi i obszernymi informacjami na temat jej sytuacji majątkowej, rodzinnej i finansowej. Informacje te powinien dostarczyć wnioskodawca tak aby orzekający mógł przeprowadzić pewnego rodzaju symulację finansową określającą relację wydatków gospodarstwa domowego do jego dochodów, z uwzględnieniem posiadanych środków trwałych i oszczędności. Brak danych w tym zakresie, sprzeczne lub niepełne dane skutecznie uniemożliwiają taką analizę. To z kolei wyklucza przyznanie prawa pomocy.
Tak więc, biorąc pod uwagę przedstawiony stan faktyczny oraz kierując się zasadami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy uznać należy, że wskazane wyżej okoliczności czynią zebrany materiał niekompletnym i mało wiarygodnym a więc niewystarczającym do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. Postawa strony, która tak jak w tym wypadku, wybiórczo prezentuje informacje mające potwierdzać jej sytuację majątkową i rodzinną uniemożliwia uzyskanie pewności, co do jej rzeczywistej sytuacji finansowej (por. postanowienie NSA, z dnia 11.01.2008r., sygn. akt II FZ 571/07, postanowienie NSA, z dnia 09.02.2005r., sygn. akt FZ 579/04, postanowienie NSA, z dnia 28.06.2012r., sygn. akt I FZ 210/12). Orzekanie na podstawie niekompletnych danych nie jest natomiast dopuszczalne (por. postanowienie NSA, z dnia 24.01.2011r., sygn. akt II FZ 733/10).
Biorąc pod uwagę powyższe orzeczono jak w sentencji, na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt. 2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz.270 z p. zm.).