Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek R. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., z dnia 04.12.2017r., nr [...], w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji wydanej w zakresie orzeczenia o odpowiedzialności strony skarżącej jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za miesiące: od czerwca do listopada 2012r.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów R. B. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką J. B. ur. w 1946r. Od dnia 30.04.2018r. przestał być zatrudniony w VIT Sp. z o.o. w O.. W dniu 22.05.2018r. została mu przyznana renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, liczona od dnia 01.03.2016r. Po potrąceniach wynosi ona 772,35 zł, netto, miesięcznie. W 2017r. ze stosunku pracy uzyskał on dochód w wysokości 22 665 zł, przy przychodzie w wysokości 24 000 zł.
Wnioskodawca, oświadczył, że nie posiada nieruchomości, mieszkania, oszczędności oraz przedmiotów o wartości pow. 5000 zł. Jest natomiast właścicielem 50 % udziałów w następujących spółkach: M. Sp. z o.o. w O.; R. Sp. z o.o. w O.; S. Sp. z o.o. w O.; U. Sp. z o.o. w O.; N. Sp. z o.o. w O.; P. Sp. z o.o. w O.; V. Sp. z o.o. w O.; S. Sp. z o.o. w O.. Zysk netto z każdej z tych spółek wynosi 260 zł. Drugie 50 % udziałów w tych podmiotach posiada J. B..
J. B. otrzymuje świadczenie z ZUS w wysokości 2 117,33 zł, miesięcznie, netto. Z tego tytułu w 2017r. uzyskała ona dochód w wysokości 29 895,48 zł. Deklaracja PIT - 38 za 2017r. wskazuje że uzyskała ona dochód w wysokości 520 zł, przy przychodzie na poziomie 12 600 zł, a z deklaracji PIT – 28 wynika, że jej przychód za 2017r. wyniósł 4 040 zł.
Wnioskodawca ma z matką wspólne konto w Banku Pekao S.A., na które dnia 11.05.2018r. nastąpiła wpłata gotówkowa kwoty 15 400 zł. Dnia 29.05.2018r. ZUS przelał na nie środki w wysokości 24 013,50 zł. W dniu 01.06.2018r. dokonano z niego przelewu na kwotę 3 600 zł. tytułem: " Dla J. na produkcję ".
R. B. jako zobowiązania i stałe wydatki wymienił: alimenty dla K. B. – 400 zł, alimenty dla N. B. – 400 zł, opłatę za mieszkanie – 340 zł, koszty wyżywienia, lekarstw i inne wydatki – 443 zł.
Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie.
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stosowaną wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2017r., poz. 1369 z p. zm.) zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Jest jednocześnie formą dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).
W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia, iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy, ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie NSA z dnia 26.09.2013r., sygn. akt II OZ 792/13, postanowienie NSA z dnia 16.02.2012r., sygn. akt I FZ 26/12, postanowienie NSA z dnia 28.01.2013r., sygn. akt II FZ 29/13, postanowienie NSA z dnia 16.05.2013r., sygn. akt I FZ 101/13, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r., sygn. III SA/GL 823/09).
Brak współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć natomiast wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 21.05.2014r., sygn. akt II FZ 654/14, postanowienie NSA z dnia 11.02.2014r., sygn. akt II FZ 1474/13, postanowienie NSA z dnia 15.03.2012r., sygn. akt II FZ 175/12, postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 15.06.2010r., sygn. akt II OZ 530/10, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r., sygn. akt II FZ 703/06.
Tymczasem przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja nie wskazuje na spełnienie przesłanek przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawca oświadczył, że z posiadanych w ośmiu spółkach udziałów uzyskuje dochód, czego we wniosku nie ujawnił. Na wspólne konto w ostatnim czasie wpłynęły 24 013,50 zł. z ZUS i 15 400 zł – jako wpłata gotówkowa. Trzeba podkreślić natomiast, że środki te w zupełności wystarczyłyby na pokrycie kosztów sądowych w tej sprawie i w sprawie o sygn. akt I SA/Kr 194/18, które łącznie wynoszą 1000 zł (2 x 500 zł = 1000 zł). Ponadto sposób gospodarowania przez dwuosobowe gospodarstwo domowe posiadanymi oszczędnościami nie wskazuje na wolę dokonywania oszczędności w ramach bieżących, czy koniecznych wydatków, czego dowodem jest przelew kwoty 3 600 zł przeznaczonej: " Dla J. na produkcję ".
W konsekwencji więc wskazane okoliczności, nie dają podstaw do przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w świetle wymienionych przesłanek prawa pomocy.
Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sentencji, na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt.2, w zw. z art. 258 § 1 i 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 1369 z p.zm.).