Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek W. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 15.04.2009r. nr [...]w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej W. G. za zaległości podatkowe J. sp. z o.o. z siedzibą w J. Jak wynika z uzasadnienia wniosku oraz zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" W. G. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z M. G. ur. w 1950 r. - z którą jest w rozdzielności majątkowej od 2002 r., synem R. G. ur. w 1974r., synową M.G. ur. w 1975r. oraz wnukami N. G. ur. w 2004r. i A. G. ur. w 2008r. W. G. pobiera emeryturę w wysokości 3000 zł. miesięcznie, netto. M. G. natomiast w wysokości 1638 zł. miesięcznie, brutto. Jest ona również właścicielką gruntu rolnego o pow. 40 ha. R. G. jest bezrobotny i nie posiada majątku, a M. G. uzyskuje z tytułu umowy o prace wynagrodzenie w wysokości 1410 zł, miesięcznie, brutto.
Małżonkowie pozostają w rozdzielności majątkowej. Miesięczne koszty utrzymania rodziny obejmują: opłatę za energię elektryczną - 300 zł, opłatę za usługi wodnokanalizacyjne - 100 zł, wydatki na insulinę i lekarstwa W. G. - 300 zł wydatki na insulinę M. G. - 130 zł, abonament telefoniczny - 170 zł, opłatę za wywóz śmieci - 30 zł, podatek - 20 zł, wydatki na żywność, ubranie oraz środki czystości i higieny - 500 zł na osobę, ratę kredytu w S. - 990 zł. Ponadto rodzina ponosi koszty opału wynoszące 1000 zł rocznie.
Postanowieniem z dnia 17 września 2009 r. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek skarżącego. W uzasadnieniu postanowienia podniesiono, że dane zawarte we wniosku były niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, a skarżący mimo wezwania nie przedłożył żądanych dokumentów obrazujących jego sytuację finansową.
Na powyższe postanowienie skarżący wniósł sprzeciw zarzucając nieprawidłową ocenę wniosku i wnosząc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Odpowiadając na wezwanie Sądu skarżący oświadczył, że nie posiada rachunków bankowych, ani lokat bankowych, a nieruchomość, w której zamieszkuje jest własnością M. G. Skarżący podał też, że działka o pow. 40 ha należąca do jego żony nie przynosi dochodów, a dopłaty wynoszą ok. 9000 zł rocznie. Dodał też, że działka ta została zajęta przez prokuratora na poczet grożących kar.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246 § 1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Należy podkreślić więc, iż przyznanie prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów sądowych oraz wynagrodzenia pełnomocnika bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.
Sytuacja finansowa skarżącego nie daje w ocenie Sądu podstaw do zwolnienia od kosztów sądowych w całości. W niniejszej sprawie wpis wynosi 2925 zł. W gospodarstwie domowym skarżącego znajduje się 6 osób. Miesięczny dochód netto skarżącego, jego żony i córki kształtuje się w granicach 5000 zł netto. Dodatkowo dochód z tytułu dopłat związanych z posiadaniem przez żonę skarżącego działki o pow. 40 ha wynosi 9000 zł rocznie, a więc na miesiąc przypada kwota 750 zł. Łączyny miesięczny dochód wynosi zatem około 5750 zł. Łączne miesięczne koszty utrzymania skarżący określił na kwotę 5123 (uwzględniając roczne koszty opału, oraz fakt, że na każdą z osób pozostających w gospodarstwie domowym miesięcznie przeznacza się kwotę 500 zł na ubrania i środki higieniczne).
W konsekwencji, w wyniku miesięcznego zestawienia dochodów i kosztów pozostaje kwota około 600 zł. Z powyższego wynika, że skarżący posiada możliwości zgromadzenia środków na pokrycie kosztów sądowych w ¼ części. Reasumując, w ocenie Sądu sytuacja majątkowa skarżącego nie wskazuje na stan niedostatku, czy ubóstwa, a uiszczenie kosztów w ¼ części odpowiada jego możliwościom finansowym i nie narazi skarżącego na uszczerbek dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
W ocenie Sądu ze względu na poziom skomplikowania sprawy zasadnym było ustanowienie dla skarżącego doradcy podatkowego.
W związku z tym, na podstawie art. 244 § 1, art. 245 § 3, art. 246 §1 pkt 2) w zw. z art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.