Uzasadnienie
W dniu 6 czerwca 2014 roku E. G. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] roku stwierdzające uchybienie przez skarżącą terminowi do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2013 rok. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł strona wystąpiła z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.
W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach wnioskodawczyni wskazała, że wspólnie z mężem prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za pracę jej męża w wysokości 1.470 zł brutto oraz dochody z najmu w wysokości ok. 1.500 zł brutto miesięcznie. Skarżącą jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Jedyny majątek rodziny wykazany w formularzu PPF stanowi dom o powierzchni 200 m2. Wnioskodawczyni oświadczyła, że miesięcznie koszty utrzymania domu wynoszą ok. 600 zł (prąd, gaz, woda śmieci), koszty ogrzewania w sezonie zimowym wynoszą ok. 800 zł miesięcznie. Oświadczyła także że jej mąż przechodzi rehabilitację po pobycie w szpitalu i z tego tytułu ponosi wydatki w granicach 300 zł miesięcznie.
Wobec tego, że z akt sprawy wynika, że wnioskodawczyni jest współwłaścicielką nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 84 o powierzchni 14111 m2, na której poza budynkiem mieszkalnym znajdują się budynki niemieszkalne o powierzchni 1.100 m2 stanowiące przedmiot najmu, które nie zostały wskazane w oświadczeniu wnioskodawczyni zawartym w formularzu PPF, została ona zobowiązana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: udokumentowanie wysokości wynagrodzenia za pracę męża skarżącej w okresie ostatnich trzech miesięcy, wskazanie składników majątkowych podlegających wynajęciu oraz udokumentowanie wysokości dochodów z najmu, nadesłanie odpisów zeznań podatkowych skarżącej i jej męża za rok 2013, udokumentowanie wysokości miesięcznych wydatków eksploatacyjnych gospodarstwa domowego wnioskodawczyni, w terminie 10 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Do chwili obecnej mimo przedłużenia terminu na wykonanie powyższego zarządzenia skarżąca nie udzieliła żądanych informacji.
Referendarz sądowy zważył, co następuje
Wniosek nie jest zasadny.
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy podatniczka wskazała, iż wspólnie z mężem prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za pracę jej męża oraz dochody z najmu w łącznej wysokości ok. 2.970 zł brutto miesięcznie. Skarżąca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Jedyny majątek rodziny wykazany w formularzu PPF stanowi dom o powierzchni 200 m2, którego miesięcznie koszty utrzymania wynoszą ok. 600 zł (prąd, gaz, woda śmieci), koszty ogrzewania w sezonie zimowym wynoszą ok. 800 zł miesięcznie. W tym miejscu należy wskazać, iż w sytuacji, w której oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawcy okaże się niewystarczające dla oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych bądź wzbudza jak w sprawie niniejszej wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe.
Skarżąca nie wywiązała się z nałożonych na nią obowiązków, w żaden sposób nie udokumentowała ponoszonych wydatków mieszkaniowych, ani wysokości posiadanych na utrzymanie dochodów, w tym dochodów czerpanych z najmu będących jej własnością nieruchomości. Postawa wnioskodawczyni uniemożliwia przeprowadzenie całościowej oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącej w celu ustalenia czy rzeczywiście obiektywnie odpowiada ona przesłankom uzasadniającym przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wskazać należy, iż w interesie skarżącej ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy leżeć powinno prawidłowe oraz pełne wyjaśnienie jej rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych, w ocenie zaś referendarza jej postawa służy zaprezentowaniu swojej sytuacji majątkowej w taki sposób by odpowiadała przesłankom określonym w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej (100 zł) oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 3 p.p.s.a. należało uznać, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Oświadczenie skarżącej o braku dochodów umożliwiających jej pokrycie kosztów sądowych jest całkowicie gołosłowne, w żaden sposób nie udokumentowała ona bowiem wysokości posiadanego na utrzymanie dochodu, w tym pochodzącego z najmu nieujawnionego w formularzu PPF majątku, ani też wysokości kosztów utrzymania rodziny, powyższe uniemożliwia weryfikację jej twierdzeń o braku jakichkolwiek środków finansowych, z których mogłoby zostać pokryte koszty procesu. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoich orzeczeniach podkreślał, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy leży na stronie składającej wniosek o jego przyznanie.
Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności, a rozstrzygnięcie sądu w kwestii prawa pomocy zależne jest od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por. postanowienie NSA z dnia 30.04.2009 r. II OZ 379/09).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
ak