Uzasadnienie
Spółka "I." w S. wniosła skargę na czynność Starosty N., polegającą na obciążeniu jej kwotą 16.636,50 zł z tytułu opłat za udostępnienie danych z zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Kwota powyższa ujęta została na rachunku z dnia "[...]"., nr "[...]". Termin płatności określono na dzień "[...]". Jako podstawę prawną obciążenia Spółki powołane zostało rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 19 lutego 2004r. w sprawie opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne oraz udzielanie informacji, a także za wykonanie wyrysów i wypisów z operatu ewidencyjnego (Dz.U. nr 37, poz.333, dalej jako rozporządzenie) oraz zarządzenie Starosty N. nr "[...]"z dnia "[...]". (k.32 akt adm.). Spółka odmówiła przyjęcia przedmiotowego rachunku. W dniu "[...]"r., w związku z zakończeniem prac geodezyjnych skarżąca wystawiła Powiatowi N. fakturę VAT nr 4"[...]"na kwotę 7.425,01 zł (k.34 akt adm.). Pismem z dnia "[...]"r.
Powiat N. złożył skarżącej Spółce oświadczenie o potrąceniu wzajemnych wierzytelności. Pismo to Spółka otrzymała w dniu "[...]". (k.35-36 akt adm.). W związku z powyższym Spółka "I." jest zobowiązana do zapłaty na rzecz Powiatu N. kwoty 9.211,49 zł. Odpowiadając na powyższe Spółka, pismem z dnia "[...]". złożyła sprzeciw od potrącenia (k.58 akt adm.).
Spółka nie uznała obowiązku uiszczenia powyższej należności.
W dniu "[...]". (data wpływu do organu) Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika -radcę prawnego, wezwała Starostę N. do usunięcia naruszenia prawa polegającego na niezasadnym żądaniu od niej opłat za udostępnienie danych. W piśmie zakwestionowała podstawę prawną żądania opłat, wskazując na niekonstytucyjność art.40 ust.5 ustawy Prawo Kartograficzne i geodezyjne (D.U. nr 240 z 2005r., poz. 2007 ze zm.) z art. 92 ust. 1 Konstytucji oraz niezgodność cytowanego wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 lutego 2004r. z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, które nadto według niej utraciło moc (k. 8-10 akt adm.).
Następnie, pismem z dnia "[...]"., nr "[...]", skarżąca Spółka wezwana została na podstawie art. 476 kodeksu postępowania cywilnego do uregulowania wymienionej kwoty w ciągu 7 dni od otrzymania wezwania wraz z odsetkami w wysokości 1.329,18 zł.
Starosta Nowomiejski nie odniósł się do wezwania skarżącej i w konsekwencji, Spółka, pismem z dnia 3 grudnia 2009r., wniosła wspomnianą na wstępie skargę do sądu. Skarga ta wniesiona została, jak w niej zaznaczono, na podstawie art. 52 §4 w związku z art.53 §2 i art.54 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm., dalej p.p.s.a.).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na cywilnoprawny charakter sprawy i fakt zaistnienia sporu pomiędzy stronami przed sądem powszechnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne określony został w art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.). Sądy administracyjne sprawują zatem wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Zgodnie z art.3 §2 p.p.s.a., sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznawania skarg na decyzje administracyjne, określone rodzaje postanowień wydawanych w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym oraz inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art.3 §2 pkt 4 p.p.s.a.) i pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego. Sądowa kontrola działalności administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3 §2 pkt 5 p.p.s.a.), inne akty organów jednostek niż określone w pkt 5 akty organów samorządu terytorialnego i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (art.3 §2 pkt 6 p.p.s.a.) oraz akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 §2 pkt 7 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art.3 §3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach przewidzianych przez ustawy szczególne.
Na wstępie rozstrzygnięcia wymaga kwestia, do której z wymienionych kategorii spraw należy czynność zaskarżona w niniejszej sprawie, a w konsekwencji czy skarga jest dopuszczalna.
Jak wyżej wskazano, skarżąca podała, że skargę opiera na podstawie przewidzianej w art. 52 § 4 p.p.s.a. Zauważyć przy tym jednak należy, że w uzasadnieniu skargi (str.3) nawiązała do art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., przywołując orzecznictwo sądów administracyjnych.
Zaskarżoną w niniejszej sprawie czynność Starosty Nowomiejskiego zakwalifikować należy jako przewidzianą w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a więc jako "inne niż wymienione w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa". Przedmiotowa czynność (obciążenie opłatami wymienionymi w rachunku) nie miała bowiem charakteru decyzji lub postanowienia, skierowana była do podmiotu zewnętrznego (niepodporządkowanego organizacyjnie organowi), miała charakter indywidualny (skierowana do podmiotu indywidualnego), miała charakter publicznoprawny i dotyczyła obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Na przyjęcie takiej kwalifikacji wskazuje niewątpliwie także zatytułowanie skargi przez samą stronę. W ocenie sądu dopuszczalne byłoby zatem poddanie tej czynności organu kontroli sądowoadministracyjnej.
Dla porządku zauważyć jednak należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażany był także odmienny pogląd, przyjmujący, że jest to czynność tylko techniczna, a źródłem powstania obowiązku jest stosunek cywilnoprawny, co powinno skutkować odrzuceniem skargi (postanowienie WSA w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2005r., sygn. akt IV SA/Wa 1134/05, dostępne na stronie www..orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast w orzeczeniach WSA w Poznaniu z dnia 4 listopada 2009r., sygn. akt I SA/Po 774/09 i z dnia 18 września 2008r., sygn. akt I SA/Po 917/08 (dostępne na stronie jak wyżej) przyjęto, że opłaty za czynności geodezyjne kartograficzne mają charakter publicznoprawny, gdyż obowiązek ich ponoszenia wynika z ustawy i rozporządzenia wydanego na jej podstawie, obowiązek uiszczenia aktualizuje się w przypadku skorzystania z danego zbioru, nie jest wymagane wydanie decyzji czy postanowienia, są one dochodami funduszy celowych.
Ostatnie z przywołanych orzeczeń (sygn. akt I SA/Po 917/08) oraz postanowienia WSA w Warszawie z dnia 14 stycznia 2010r., sygn. akt IV SA/Wa 2095/09 i z dnia 19 stycznia 2010r., sygn. akt IV SA/Wa 1950/09 (obydwa wydane w sprawach I.) i WSA w Kielcach z dnia 15 stycznia 2010r., sygn. akt II SA/Ke 727/09 także przyjmowały, że zaskarżona czynność należy do kategorii czynności z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a..
Jak już stwierdzono, sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela to stanowisko. Podkreślić nadto należy, że nie ma przy tym prawnego znaczenia forma w jakiej nastąpiło obciążenie opłatami (faktura, rachunek, wezwanie do zapłaty lub inne) ani fakt odmowy zapłaty. Nie jest także istotne, czy podmiot obciążony opłatami odmówił przyjęcia rachunku (lub innego dokumentu) i czy zastosował się do czynności organu. Istotne jest dokonanie czynności przez organ.
Przedstawiona wyżej kwalifikacja zaskarżonej czynności Starosty skutkuje koniecznością zastosowania wymaganego trybu zaskarżenia do sądu. Zastosowanie znajduje bowiem tryb określony w art. 52 § 3 p.p.s.a., a nie jak przyjmuje skarga - tryb z art. 52 § 4 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Wymieniony termin ma charakter materialnoprawny i jako taki nie podlega przywróceniu. Jego upływ skutkuje utratą możliwości zaskarżenia czynności organu do sądu.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie spełniła wymogów przewidzianych w cytowanym przepisie. Jak bowiem wynika z akt, skarżąca odmówiła przyjęcia rachunku zawierającego naliczenie żądanych przez organ opłat, a w dniu "[...]". doręczone zostało Spółce oświadczenie organu o potrąceniu. Natomiast wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (pismo z dnia "[...]".) wpłynęło do Starosty w dniu "[...]", a więc znacznie po upływie czternastodniowego terminu. Licząc od dnia "[...]". (z korzyścią dla strony) termin ten upłynął z dniem "[...]".
W tym stanie sprawy, mając na względzie przedstawione ustalenia i wnioski, na podstawie art.58§1 pkt 6 w związku z art. 52§1 i 3 p.p.s.a., skargę, jako niedopuszczalną, należało odrzucić. O zwrocie całego uiszczonego wpisu orzeczono na podstawie art.232 §1 pkt 1 p.p.s.a.