Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 20 maja 2016 r. Starszy referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata (k. 60). Na podstawie tego postanowienia Okręgowa Rada Adwokacka w Olsztynie wyznaczyła dla skarżącego jako pełnomocnika z urzędu – adwokat E. T. (k.70).
W dniu 16 czerwca 2016r. aplikant radcowski M. K. działająca z upoważnienia radcy prawnego E. G. pełnomocnika substytucyjnego ustanowionej z urzędu adwokat E. T., wykonała fotokopie akt sprawy (k. 73). Następnie w dniu 31 sierpnia 2016r. upoważniony przez pełnomocnika substytucyjnego aplikant radcowski reprezentowała skarżącego na rozprawie i wniosła o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu oświadczając, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części (k.82). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 31 sierpnia 2016r., w którym oddalił skargę, nie orzekł o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje
W świetle art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, cyt. dalej jako p.p.s.a.) wyznaczony pełnomocnik (m.in. adwokat lub radca prawny) otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów (radców prawnych) w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Powołany powyżej przepis stanowi jednoznacznie, że wynagrodzenie z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu otrzymuje wyznaczony pełnomocnik.
Przez wyznaczonego pełnomocnika rozumieć należy w realiach rozpatrywanej sprawy adwokat E. T. wskazaną przez Okręgową Radę Adwokacką w Olsztynie. Okoliczność ta determinuje uznanie, że wynagrodzenie za pomoc prawną z urzędu może być przyznane wyłącznie temu pełnomocnikowi, po złożeniu przez niego oświadczenia, że koszty nie zostały opłacone w całości lub w części (zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 listopada 2015r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu [Dz.U. 2015.1801]).
Złożone w niniejszej sprawie oświadczenie upoważnionego przez pełnomocnika substytucyjnego aplikanta radcowskiego w zakresie nieopłacenia kosztów pomocy prawnej, nie może zastąpić wymaganego w tym względzie oświadczenia adwokata, na rzecz którego wynagrodzenie to ma być przyznane. Pełnomocnictwo substytucyjne nie stanowi podstawy do złożenia przez dalszego pełnomocnika oświadczenia, dotyczącego opłacenia kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Udzielenie substytucji nie powoduje powstania tego rodzaju stosunku pomiędzy wyznaczonym pełnomocnikiem a substytutem, który uprawniałby tego ostatniego do złożenia w jego imieniu oświadczenia wymaganego przepisami ww. rozporządzenia.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 22 grudnia 2010 r. (sygn. akt II OZ 1288/10; CBOSA) przyznanie wynagrodzenia wyznaczonemu pełnomocnikowi w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków następuje wyłącznie na wniosek tego pełnomocnika. Z kolei udzielenie dalszego pełnomocnictwa nie powoduje zwolnienia ustanowionego w ramach prawa pomocy pełnomocnika od udzielenia pomocy prawnej i nie oznacza, że substytut może wystąpić o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Pełnomocnictwo substytucyjnie nie stanowi bowiem podstawy do uznania, że substytut staje się pełnomocnikiem pełnomocnika, który udzielił substytucji. Udzielenie dalszego pełnomocnictwa powoduje powstanie jedynie określonego stosunku pomiędzy substytutem, a stroną. Dlatego też wymagane oświadczenie, dotyczące opłacenia kosztów udzielonej pomocy prawnej z urzędu, powinno być złożone przez wyznaczonego pełnomocnika z urzędu. (por. również postanowienie NSA z dnia 17 marca 2010r., sygn. akt I OZ 184/10, postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2014r. sygn. akt I OZ 1001/14, publ. CBOSA).
Z tego względu na podstawie art. 250 § 1 i art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.