Uzasadnienie
W sprawie, prawomocnym postanowieniem z dnia 23 września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 31 sierpnia 2016 r. w przedmiocie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego dla skarżącego W.Z., w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Olsztynie z dnia "[...]" w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowych oraz umorzenia odsetek. W uzasadnieniu Sąd stwierdził m.in., "że referendarz zasadnie przyjął, że sytuacja materialna skarżącego nie przemawia za uznaniem, że w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Przedstawione przez skarżącego okoliczności dotyczące jego sytuacji majątkowej świadczą bowiem, iż jest on w stanie uiścić wpis sądowy bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Natomiast do realizacji prawa do Sądu nie jest konieczne ustanowienie radcy prawnego. W związku z tym należy uznać, że jest to wydatek fakultatywny. Wnioskodawca posiada stały dochód. Natomiast to on kreuje wydatki. Te wydatki winny być dostosowane do posiadanych dochodów".
Następnie pismem z dnia 20 października 2016 r. W.Z. złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Na wezwanie referendarza sądowego skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF z dnia 21 listopada 2016 r., w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Ze złożonego oświadczenia wynikało, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i otrzymuje świadczenie emerytalne w wysokości "[...]", dodatkowo z tytułu umowy zlecenia otrzymuje kwotę ok. "[...]". Skarżący jest współwłaścicielem mieszkania o powierzchni 60 m2. Innego majątku nie posiada. Wskazał, że ponosi następujące wydatki: alimenty - 600 zł, koszty wyżywienia 400 zł, koszty egzekucji US 800 zł - 900 zł, rata do ZUS – 600 zł, czynsz 500 zł, zakup lekarstw 200 zł. Nadto oświadczył, że posiada zaległości z tytułu alimentów na żonę w wysokości 10.000 zł.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W sytuacji, gdy przedmiotem postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy jest wniosek złożony po prawomocnym rozpoznaniu uprzednio złożonego przez stronę wniosku w tym przedmiocie, o tożsamym do poprzednio zgłoszonego zakresie żądania, nie może ulegać wątpliwości, że wniosek taki podlega ocenie przez pryzmat kryteriów wskazanych w art. 165 p.p.s.a., tj. przepisu uzależniającego uchylenie bądź zmianę postanowień niekończących postępowania w sprawie od stwierdzenia zmiany okoliczności sprawy.
Podkreślenia wymaga, że przyjęty w art. 165 p.p.s.a. tryb uchylania lub zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie wskazuje na przyjęcie przez ustawodawcę odmiennych, w stosunku do pierwotnie złożonego wniosku o prawo pomocy, założeń odnoszących się do trybu procedowania uruchomionego przez stronę na skutek kolejnego wniosku o prawo pomocy. Przyjmowany jednolicie w orzecznictwie sądów administracyjnych kierunek wykładni art. 165 p.p.s.a. w zw. z art. 246 p.p.s.a. wskazuje na zniesienie obowiązku sądu lub organu sądowego rozpoznającego wniosek o prawo pomocy dokonywania ponownej oceny sytuacji materialnej wnioskującego w kontekście przesłanek z art. 246 p.p.s.a. w sytuacji, gdy ustalone zostanie, że strona nie powołała nowych (zmienionych) okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska sądu (zob. postanowienie NSA z dnia 16 czerwca 2016 r., II FZ 285/16, publ.
CBOiS). W tego typu sytuacjach nie jest więc możliwe dokonywanie odmiennych ocen kondycji finansowej strony na podstawie tożsamych elementów stanu faktycznego, tj. w oparciu o analogiczną do zawartej we wcześniejszym wniosku argumentację. W związku z tym przyjmuje się, że jeżeli argumentacja rozpoznawanego wniosku jest tożsama z argumentacją wniosku uprzednio rozpoznanego, podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy nie wskaże jakichkolwiek nowych okoliczności lub podane przez niego fakty nie będą na tyle znaczące, aby mogły doprowadzić do odmiennych od dotychczasowych ocen, bądź też utrzymuje się stan niepewności Sądu co do wiarygodności składanych przez wnioskodawcę oświadczeń, korzystanie z art. 165 p.p.s.a. nie będzie możliwe (por. postanowienie NSA z 19 kwietnia 2016 r., I GZ 263/16, publ. CBOiS).
Odnosząc powyższe wnioski na grunt rozpoznawanej sprawy należało stwierdzić, że treść wniosku z 21 listopada 2016 r. nie wskazuje, by możliwe było na jego podstawie przyjęcie odmiennych ustaleń w zakresie sytuacji materialnej, finansowej i rodzinnej wnioskodawcy prowadzących do stwierdzenia, że zmieniły się w sposób znaczący okoliczności sprawy. We wniosku tym, inicjującym kolejne postępowanie w przedmiocie prawa pomocy, strona powołuje bowiem te same okoliczności, co we wniosku poprzednio rozpoznanym tj.: brak możliwości poniesienia kosztów sądowych, konieczność uiszczania alimentów na żonę i opłacania kosztów egzekucyjnych. W odróżnieniu od pierwszego wniosku skarżącego złożonego w tej sprawie, skarżący we wniosku z dnia 21.11.2016 r. wykazał wyższe wydatki stałe na koszty egzekucji US o około 200- 300 zł i wydatki na zakup leków o 50 zł.
Niemniej jednak wykazywane, w rozpoznawanym aktualnie wniosku o przyznanie prawa pomocy, wydatki tak jak we wniosku z dnia 12.07.12016 r. nie zostały potwierdzone stosownymi dokumentami źródłowymi. W dalszym ciągu utrzymuje się stan niepewności co do wiarygodności składnych przez niego oświadczeń oraz brak wyjaśnień zasadniczych kwestii będących podstawą odmowy przyznania prawa pomocy w rozpoznawanym uprzednio wniosku. Ustalenie to prowadzi do stwierdzenia, że kolejny wniosek skarżącego oparty jest na tożsamej argumentacji jak podnoszona w prawomocnie zakończonym postanowieniem z dnia 23.09.2016 r. postępowaniu w sprawie przyznania prawa pomocy. Nadal aktualne pozostaje stanowisko tut. Sądu wyrażone w postanowieniu z dnia 23.09.2016 r., że wydatki skarżącego powinny być dostosowane do jego dochodów.
Skoro zaś analiza wniosku o prawo pomocy złożonego w dniu 21.11.2016 r. ujawnia, że nie zostały spełnione warunki, od których istnienia uzależnione jest skuteczne żądanie merytorycznego rozpoznania kolejnego wniosku o prawo pomocy, to należało stwierdzić, że okoliczności sprawy wskazują na zbędność rozpoznania wniosku i zasadność umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy w oparciu o normę z art. 249a p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Na możliwość zastosowania art. 249a p.p.s.a. w postępowaniach toczących się w trybie art. 165 p.p.s.a. wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 7 kwietnia 2016 r., I GZ 204/16 (publ. CBOiS.).
Z tego względu, na podstawie art. 249a w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji postanowienia.