Uzasadnienie
Przedmiotem skargi M. K. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 19 czerwca 2008 r. Nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2003 r.
W związku z tym skarżąca na etapie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zobowiązana jest - zgodnie z postanowieniami § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, 2193) – do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł. Na dalsze koszty jakie mogą mieć miejsce w przedmiotowej sprawie składają się opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku – stosownie do zapisów § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192) - w kwocie 100 zł oraz wpis od skargi kasacyjnej również w kwocie 100 zł (§ 3 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Skarżąca na złożonym w dniu 6 maja 2009 r. (data stempla pocztowego) urzędowym formularzu, o którym mowa w art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) –zwanej dalej ustawą, zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata oraz zwolnienia od kosztów sądowych w całości.
Odnośnie swojej sytuacji rodzinnej, majątku i dochodach skarżąca oświadczyła, iż sama prowadzi gospodarstwo domowe, posiada dom mieszkalny wybudowany w latach 1960-1964, nieruchomość rolną o powierzchni 2920,50 m² (według skarżącej 775, 50 m² stanowią łąki, a 2145 m² nieużytki zajęte na wysypisko), wyrobisko poeksploatacyjne o powierzchni 4350 m² i 2,75 ha hałd po byłej cegielni oraz że jedynym źródłem utrzymania jest świadczenie emerytalne w wysokości 1.098,26 zł brutto, obciążone dodatkowo egzekucją administracyjną poprzez zajęcie kwoty 274,56 zł. Ponadto skarżąca wskazała, że jako osoba mająca 77 lat i przewlekle chora zmuszona jest korzystać z pomocy innych osób.
Dodatkowo wraz z wnioskiem skarżąca przedłożyła pismo, w którym m.in. oświadczyła, iż jej bieżące koszty utrzymania stanowią kwotę 832,50 (artykuły żywnościowe – 300 zł, leki od 150 zł do 200 zł, energia elektryczna – 70 zł, woda – 70 zł, gaz z butli – 50 zł, środki czystości do prania – 60 zł, spłata zaległości za usługi telekomunikacyjne z okresu działalności gospodarczej – 52,20 zł, drobne wydatki – 30 zł), oraz że wykazane nieruchomości uzyskała w wyniku dziedziczenia w drodze spadku po teściach. Jednocześnie do pisma załączyła kserokopie: wyciągu z rachunku bankowego, wezwania do zapłaty wystawionego przez GE Money Bank, umowy spłaty w ratach zaległości za świadczone usługi telekomunikacyjne, dowodów zapłaty za dostawę wody i usługi telekomunikacyjne, zawiadomienia o zajęciu części świadczenia emerytalnego, decyzji o waloryzacji emerytury i odcinka przekazu pocztowego
Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 ustawy wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył, co następuje:
Stosownie bowiem do art. 245 ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków.
Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków (art. 211 ustawy).
Opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna (art. 212 § 1 ustawy).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1, pkt 1 ustawy, następuje gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
Natomiast przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1, pkt 2 ustawy, następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Treść powołanych wyżej przepisów art. 246 § 1 ustawy wskazuje bowiem, iż prawo pomocy zarówno w pełnym w zakresie jak i w częściowym stanowi instytucję wyjątkową i dlatego udzielenie tego prawa może nastąpić jedynie w sytuacjach szczególnych. Jak zostało bowiem stwierdzone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r. (GZ 71/04, ONSA i WSA 2005, nr 1, poz. 8),, udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe ".
Biorąc pod uwagę informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy jak i wynikające z przedłożonego dodatkowo pisma wraz z kserokopiami wymienionych dokumentów należało stwierdzić, iż w przypadku skarżącej zachodzi ustawowa przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy w zakresie przez nią wnioskowaną, tj. w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
Uznano bowiem, że skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, pozyskując środki finansowe w skali miesiąca w wysokości 831,96 zł, ponosząc niezbędne koszty utrzymania w wysokości 832, 50 zł. Ponadto przy rozpatrywaniu wniosku wzięto pod uwagę wiek skarżącej (77 lat) i związany z nim stan zdrowia, jako czynnik wpływający na ponoszenie dodatkowych kosztów na zakup środków podtrzymujących jej funkcje życiowe.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 w/w ustawy, orzeczono jak w sentencji.