Uzasadnienie
W dniu 15 lipca 2015 r. do tut. Sądu wpłynęła skarga T. M. (dalej jako skarżący, strona) na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 15 maja 2015 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 15 lipca 2015 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł (stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi) w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi.
Powyższe wezwanie zostało przesłane na adres skarżącego podany w skardze i pod tym adresem doręczone w dniu 22 lipca 2015 r. dorosłemu domownikowi (ojcu skarżącego), o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru pisma (k. 16 akt sądowych).
W dniu 6 sierpnia 2015 r. (data nadania) skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W uzasadnieniu wniosku podał, że przesyłkę zawierającą wezwanie do uiszczenia wpisu odebrał jego ojciec, gdyż on w tym okresie przebywał poza granicami kraju. Zaznaczył, że ponieważ określony w wezwaniu obowiązek wiązał się z wydatkowaniem środków pieniężnych, czynności tej mógł dokonać jedynie on sam osobiście, co uczynił niezwłocznie po powrocie do kraju w dniu 5 sierpnia 2015 r. i uzyskaniu informacji w przedmiocie treści wezwania sądu. Do wniosku skarżący załączył kserokopię dowodu wpłaty wpisu sądowego oraz dokument potwierdzający rezerwację wycieczki zagranicznej w dniach od 29.07.2015 r. do 05.08.2015 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie.
Zasadą wynikającą z art. 85 p.p.s.a. jest bezskuteczność czynności podjętej w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu. Jednakże w sytuacji, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 83 § 1 p.p.s.a.). Warunkami skuteczności takiego wniosku jest złożenie go w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, spowodowanie dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie uchybionej czynności oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i § 2 oraz art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a.) Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak jednej z nich skutkować musi odmową przywrócenia terminu.
Z okoliczności faktycznych niniejszej sprawy wynika, że wymagany 7- dniowy termin do złożenia wniosku został zachowany, skoro wskazywany przez stronę - jako przyczyna uchybienia terminu - pobyt poza granicami kraju trwał do 5 sierpnia 2015 r., a nadanie przedmiotowego wniosku miało miejsce w dniu 6 sierpnia 2015 r. Nie budzi też wątpliwości, że skarżący równocześnie z wnioskiem dokonał wpłaty pełnej kwoty wpisu od skargi. Konieczne stało się zatem rozważenie, czy argumenty przedstawione przez skarżącego uprawdopodobniają, że uchybienie terminu do uiszczenia wpisu nastąpiło bez jego winy.
Zgodnie z utrwalonymi w tej kwestii poglądami doktryny i judykatury uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej. Przeszkody te zatem muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienia NSA: z dnia 9 lipca 2013 r., I OZ 551/13, z dnia 2 lipca 2013 r., II OZ 530/13, dostępne na stronie internetowej NSA www.orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak dalej przywoływane orzecznictwo). Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Strona musi więc uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu była od niej niezależna.
Oceniając wskazane przez skarżącego okoliczności, mające świadczyć o braku zawinienia w nieuiszczeniu wpisu od skargi, Sąd doszedł do przekonania, iż nie mogą one stanowić podstawy do przywrócenia terminu do dokonania tej czynności. Skarżący, jako przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu przywołał okoliczność, że w czasie wyznaczonym do uiszczenia wpisu przebywał poza granicami kraju. Tymczasem należy wskazać na ugruntowaną w tym zakresie linię orzeczniczą sądów administracyjnych, w której przyjmuje się, że w odniesieniu do strony, która wyjeżdża poza miejsce swego zamieszkania w trakcie postępowania, formułuje się powinność takiego zorganizowania spraw, z ustanowieniem pełnomocnika oraz wskazaniem adresu do doręczeń przesyłek włącznie, aby podczas nieobecności jej interesy nie doznały uszczerbku. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu skutecznych działań, mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2014 r., sygn. I GZ 286/14).
Mając na względzie powyższe uznać należało, iż sam fakt pobytu skarżącego za granicą nie może stanowić okoliczności uprawdopodabniającej brak jego winy w uchybieniu terminu. Skarżący winien bowiem mieć świadomość, że złożenie przez niego skargi skutkować będzie wszczęciem określonych procedur i wiążącego się z tym otrzymywania korespondencji sądowej, m.in. wezwania do uiszczenia wpisu od skargi. W takiej sytuacji należyta dbałość w prowadzeniu własnych spraw wymagała, aby przed wyjazdem za granicę skarżący podjął odpowiednie działania, gwarantujące zabezpieczenie swoich interesów (np. powiadomienie sądu o zamiarze wyjazdu, ustanowienie pełnomocnika), tym bardziej, że wyjazd ten nie miał charakteru nagłego, nieprzewidywalnego. Brak starań w tym zakresie wskazuje na niedołożenie należytej staranności w dbaniu o własne interesy, co - jak już wyżej wskazano - należy traktować jako przyczynę uchybienia terminu z winy skarżącego.
Mając na względzie przedstawione powyżej rozważania Sąd nie dopatrzył się braku winy w działaniu skarżącego, gdyż można mu przypisać co najmniej niedbalstwo wyrażające się w niestarannym prowadzeniu spraw. Powyższe wyklucza możliwość przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej w postaci uiszczenia wpisu, przez co wniosek podlegał oddaleniu na podstawie art. 87 § 2 p.p.s.a.