Uzasadnienie
W dniu 1 grudnia 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wpłynęła skarga M. P. (dalej określany jako: skarżący lub strona) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 21 września 2015 r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu z dnia 19 sierpnia 2015r., nr [...] w przedmiocie zgłoszonych zarzutów, w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
Wraz ze skargą skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Ponieważ nadesłany przez skarżącego formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, o którym mowa w art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej w skrócie: [P.p.s.a.], nie odpowiadał wzorowi, o którym mowa w załączniku nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015r., poz. 1257), zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 4 grudnia 2015 r. wezwano skarżącego do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu (PPF), z pouczeniem o terminie i skutkach niezastosowania się do powyższego wezwania.
Skarżący zobowiązania nie wykonał w zakreślonym tygodniowym terminie, przy czym doręczenie doręczeniem wezwania nastąpiło z dniem 23 grudnia 2015r., a termin do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy upłynął z dniem 30 grudnia 2015r.
Zarządzeniem referendarza sądowego w WSA w Opolu z dnia 2 lutego 2016r. wniosek o przyznanie prawa pomocy pozostawiono bez rozpoznania. Odpis tego zarządzenia z pouczeniem doręczono skarżącemu w trybie zastępczym określonym w art. 73 P.p.s.a. z dniem 18 lutego 2016 r. (k. 26 akt sądowych).
W konsekwencji, zarządzeniem Przewodniczącego z dnia 7 marca 2016r., na podstawie art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), w terminie 7 dni od dnia doręczenia zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi.
Odpis zarządzenia doręczono skarżącemu w dniu 29 marca 2016r. i w terminie w nim zakreślonym skarżący wniósł dnia 4 kwietnia 2016 r. pismo, w którym zawarł jednocześnie sprzeciw na zarządzenie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy i zażalenie na zarządzenie do uiszczenia wpisu sądowego.
Skarżący wskazał, że wraz ze skargą złożony został wniosek o przyznanie prawa mu pomocy, uzupełniony następnie na wezwanie Sądu w dniu 14 grudnia 2015r. poprzez ponowne jego złożenie na urzędowym druku. Ponieważ wniosek ten według skarżącego nie został dotychczas rozpoznany, brak było podstaw do wezwania go do uiszczenia wpisu od skargi.
Mając tak sformułowany zakres przedmiotowy złożonego środka zaskarżenia, skarżący wniósł zarówno o uchylenie zarządzenia o wezwaniu go do uiszczenia wpisu sądowego, jak i wskazując na brak rozpatrzenia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wniósł o przyznanie mu zwolnienia od kosztów sądowych.
Ponieważ pismo procesowe skarżącego z dnia 4 kwietnia 2016r. dotyczyło zarówno zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego z dnia 7 marca 2016r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu należnego od skargi w kwocie 100 zł, jak i stanowiło sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 2 lutego 2016r.
o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, zarządzeniem Przewodniczącego, nadano osobno bieg każdemu ze złożonych przez skarżącego środków zaskarżenia.
W obecnie rozpoznawanej sprawie, rozpoznaniu podlega sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 2 lutego 2016r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 259 § 1 P.p.s.a. zdanie pierwsze, od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 (a zatem od zarządzeń o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, od postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy), strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie 7 dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia.
Z kolei w myśl art. 259 § 2 P.p.s.a., sprzeciw wniesiony po terminie oraz sprzeciw, którego braki formalne nie zostały uzupełnione, a także sprzeciw wniesiony przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego, niezawierający uzasadnienia, sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym.
W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy takie zarządzenie o pozostawieniu wniosku skarżącego bez rozpoznania, zostało przez referendarza sądowego wydane w dniu 2 lutego 2016r., a jego skuteczne doręczenie nastąpiło z dniem 18 lutego 2016r.
Siedmiodniowy termin przewidziany dla złożenia sprzeciwu upłynął bezskutecznie z dniem 25 lutego 2016r.
Zgodnie bowiem z uregulowaniami zawartymi w art. 73 P.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72 P.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2 P.p.s.a.). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w art. 73 § 2 P.p.s.a., pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3 P.p.s.a.).
W takim przypadku, zgodnie z art. 73 § 4 P.p.s.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu, o którym mowa w art. 73 § 1 P.p.s.a.
Doręczenie przesyłki zwierającej zarządzenie referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu z dnia 2 lutego 2016r. nastąpiło z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu złożenia jej w placówce pocztowej (przesyłka była awizowana w dniach 4 lutego 2016r. i 12 lutego 2016r.) Dniem tym był 18 lutego 2016r., a liczony od tej daty siedmiodniowy termin złożenia sprzeciwu upływał z dniem 25 lutego 2016r.
Ponieważ w rozpoznawanej sprawie sprzeciw został wniesiony przez skarżącego dopiero w dniu 4 kwietnia 2016r. (data złożenia pisma z 3 kwietnia 2016r. w Sądzie), wskazany wyżej termin nie został zachowany. W konsekwencji sprzeciw należało odrzucić na podstawie art. 259 § 2 P.p.s.a., zgodnie z brzmieniem którego, sprzeciw wniesiony po terminie oraz sprzeciw, którego braki formalne nie zostały uzupełnione (...) sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym.
Końcowo należy zauważyć, że jak wynika z akt sprawy, nie doszło do wskazywanego przez skarżącego uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy przez złożenie go na urzędowym druku PPF, co według skarżącego miało mieć miejsce w dniu 14 grudnia 2015r. We wskazanej dacie przesyłka zawierająca wezwanie do uzupełnienia powyższego braku złożona była w placówce pocztowej po jej uprzednim awizowaniu w dniu 9 grudnia 2015r., a następnie zwrócona Sądowi, jako niepodjęta w terminie.
Wskazywane przez skarżącego złożenie nowego wniosku na druku PPF, miało wprawdzie miejsce, jednakże w innej równoległej, zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu sprawie, dotyczącej skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu, wydanego w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, prowadzonej pod sygn. akt I SA/Op 595/15.
Z tych względów należało postanowić jak na wstępie.