Uzasadnienie
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 27 czerwca 2013 r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006r. skarżąca Z. C. zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Uzasadniając wniosek wskazała, iż wykonanie decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem skarżącej, wykonanie zaskarżonej decyzji wywołałoby nieodwracalne skutki zarówno w majątku jak i sferze bieżącego utrzymania skarżącej i pozostającej na jej utrzymaniu rodziny. Mając na względzie wysoką wartość wymierzonego podatku, jego uiszczenie poprzez wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje koniczność zwolnienia zatrudnionych pracowników oraz likwidacji działalności gospodarczej, która jest jedynym źródłem utrzymania rodziny skarżącej. Dodatkowo skarżąca wskazała, iż dotychczas bez zastrzeżeń wywiązywała się ze wszystkich zobowiązań.
Postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2013r. Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej jako: [p.p.s.a]., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Przyznanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi zatem odstępstwo od ogólnej reguły, iż ostateczna decyzja administracyjna podlega wykonaniu i objęte jest zakresem uznania Sądu, iż w sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania takiej ochrony.
Przesłankami uzasadniającymi zastosowanie przez Sąd tej instytucji procesowej jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. post. NSA z 20.12.2004 r. sygn. akt GZ 138/04, dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl., jak i pozostałe powołane poniżej orzeczenia). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie z dnia 3 sierpnia 2006 r. sygn. akt II SA/Bk 352/06).
Zatem przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (tak m.in: postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., OZ 889/04, postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2004 r., OZ 694/04, postanowienie z dnia 9 marca 2005 r., II OZ 52/05).
Sąd w kwestii wstrzymania zaskarżonej decyzji działa wyłącznie na wniosek strony, zatem to strona zobowiązana jest do przedstawienia okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo wywołania skutków wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wnioskujący winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione oraz poprzeć je stosownymi dokumentami. Zadaniem Sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za uwzględnieniem jej wniosku, zaś w razie gdy niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w sposób niewątpliwy wynika z całości okoliczności sprawy, Sąd powinien te okoliczności wziąć pod uwagę z urzędu (por. postanowienie NSA z dnia 26 marca 2008r., I OZ 181/08). Jak podkreśla się w orzecznictwie, strona skarżąca jest wręcz zobligowana do przedstawienia argumentów i uzasadniających je dokumentów pozwalających sądowi na wszechstronną analizę przesłanek skorzystania z art. 61 § 3 ustawy (por. postanowienie NSA z 6 lutego 2009 r., sygn. akt II FZ 39/09, postanowienie z dnia 18.03.2010 r. II FSK 502/09).
W postanowieniu z 29 maja 2009 r. o sygn. I FZ 148/09 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie, gdyż sąd powinien mieć o nich wiedzę i możliwość ich zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę skarżącą.
Oceniając argumentację przedstawioną we wniosku przez skarżącą Sąd stwierdza, iż jest ona niewystarczająca do uznania, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca, pomimo ciążącego na niej obowiązku, nie przedstawiła we wniosku szczegółowych danych i okoliczności dotyczących jej sytuacji materialnej. Nie przedstawiono także żadnych dowodów obrazujących tę sytuację.
Z treści wniosku wynika jedynie, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą "na dużą skalę", która jest jedynym źródłem dochodu jej rodziny, a skutkiem wykonania decyzji będzie likwidacja tej działalności. Z uzasadnienia wniosku nie wynika, czy wobec skarżącej wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne, czy zastosowano środek w postaci zajęcia rachunku bankowego. Brak też jakichkolwiek danych na temat aktualnie wykonywanej działalności gospodarczej skarżącej, jej rozmiarów, osiągniętego dochodu. Skarżąca ograniczyła się zatem do wskazania hipotetycznych zagrożeń, których upatruje w wysokości wymagalnego zobowiązania podatkowego w zestawieniu z obecną sytuacją materialną oraz faktem pozostawania na jej utrzymaniu rodziny. Nie przedstawiła żadnych szczegółowych danych, które świadczyłyby w jej konkretnym przypadku o realności zagrożenia, na jakie strona wskazuje we wniosku.
Zdaniem tut. Sądu wskazane przez skarżącą dane są zbyt ogólnikowe, aby uznać istnienie zagrożenia niepowetowanej szkody, czy trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem zaś wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, jest wykazanie przez stronę we wniosku konkretnych okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zatem uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Zweryfikowanie natomiast przez Sąd tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku wnioskodawcy, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jego sytuacji majątkowej, rodzinnej, posiadanych oszczędnościach i ponoszonych wydatkach oraz wysokości uzyskiwanych dochodów, w tym dochodów osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe.
Argumentem przemawiającym za uwzględnieniem wniosku nie może być hipotetyczna sytuacja dotycząca obawy ewentualnej likwidacji działalności gospodarczej podatniczki. Dla oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji decydujące znaczenie ma ocena aktualnego stanu faktycznego, a nie ewentualnych możliwych zagrożeń, jakie mogą się pojawić w bliżej nieokreślonej przyszłości. Wprawdzie w przedłożonym przez skarżącą oświadczeniu z dnia 30 lipca 2013 r. wystawionym przez Aleksandrę Pięk – Przedsiębiorstwo Produkcyjno – Handlowe "Grześ" Spółka z o.o. w Nysie stwierdzono, iż w latach 2010 i 2011 Spółka poniosła straty w kwotach (odpowiednio) 57.595,29 zł i 385.036,78 zł, przez co firma nie jest w stanie udźwignąć zapłaty kwoty naliczonego podatku wraz z odsetkami w kwocie około 400.000 zł, niemniej jednak podkreślić należy, że strata w zakresie prowadzonej działalności jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza natomiast realnego braku środków finansowych.
Zatem na podstawie takiego oświadczenia nie można stwierdzić, jaka jest obecna sytuacja finansowa Spółki, ale co najważniejsze – fakt wystąpienia straty w działalności prowadzonej przez Spółkę z o.o. nie może świadczyć o braku środków finansowych skarżącej (osoby fizycznej) do zapłaty należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych.
Jak już wyżej wskazano, w aktach sprawy brak jest danych wskazujących na aktualną sytuację majątkową podatniczki. Stan ten w połączeniu z niedołączeniem do wniosku dokumentów obrazujących sytuację finansową skarżącej spowodował brak, po stronie Sądu możliwości zweryfikowania, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku wnioskodawczyni, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki.
Wyjaśnić przy tym należy, iż instytucja wstrzymania wykonania aktu jest wyłącznie rozstrzygnięciem tymczasowym. Postanowienie tego rodzaju ma charakter wpadkowy, a jego byt prawny kończy się z chwilą wydania przez Sąd wyroku. Nie oznacza to natomiast, że zaległość podatkowa wynikająca z decyzji przestanie istnieć.
Podkreślenia wymaga, iż obowiązek uregulowania zaległości podatkowych w każdym przypadku, niezależnie od zamożności podatnika, łączy się z obniżeniem jego dochodu. Nie oznacza to jednak automatycznie powstania szkody i to znacznych rozmiarów lub trudnych do odwrócenia skutków, albowiem w przypadku uchylenia decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, dochodzi do zwrotu spełnionego świadczenia pieniężnego wraz z odsetkami. Tak więc rodzaj obowiązku objętego zaskarżoną decyzją nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro odnosi się do świadczenia pieniężnego, z natury rzeczy przecież odwracalnego.
Wskazać raz jeszcze należy, że obowiązkiem strony było sprecyzowanie we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wszystkich okoliczności wskazujących na zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., a Sąd administracyjny nie jest uprawniony do domyślania się intencji strony wnioskującej wstrzymanie wykonania decyzji (por: postanowienie NSA z dnia 07.02.2011 r., II FSK 2587/10).
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a, należało orzec jak w sentencji postanowienia.