Uzasadnienie
Pismem z dnia 17 sierpnia 2015 r., skarżący wniósł skargę na wymienioną w rubrum niniejszego orzeczenia decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Z uwagi na nieopłacenie skargi zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 28 września 2015 r., wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...]zł – w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis wskazanego zarządzenia doręczono skarżącemu dnia 16 października 2015 r. (k. [...] akt sądowych). Pismem nadanym dnia 27 października 2015 r., skarżący wniósł o "uchylenie wpisu sądowego w kwocie [...]zł z dnia 28 września 2015 r.". W uzasadnieniu omawianego pisma skarżący wskazał, że przeprasza za niedochowanie 7-dniowego terminu na zażalenie.
Jednocześnie skarżący wskazał, że prosi o przywrócenie tego terminu. Uzasadniając wniosek podniesiono, że skarżący bierze chemię oraz, że w tygodniu poprzedzającym sporządzenie omawianego pisma stan wnioskodawcy był krytyczny. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 29 października 2015 r., wezwano skarżącego do nadesłania wypełnionego urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy – w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wywiązując się z wezwania wystosowanego na podstawie wskazanego ostatnio zarządzenia, skarżący w dniu 10 listopada 2015 r., nadesłał sporządzony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem tutejszego Sądu z dnia 26 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Po 1804/15 odrzucono skargę z uwagi na jej nieopłacenie. Wskazane orzeczenie doręczono skarżącemu dnia 01 grudnia 2015 r. (k. [...] akt sądowych).
Następnie postanowieniem referendarza sądowego tutejszego Sądu z dnia 10 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Po 1804/15 zwolniono skarżącego od kosztów sądowych oraz przyznano skarżącemu pełnomocnika w osobie adwokata.
Pismem z dnia 19 lutego 2016 r., pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na wyżej omówione postanowienie odrzucające skargę. Wraz ze wskazanym wnioskiem o przywrócenie terminu wniesiono zażalenie na postanowienie tutejszego sądu odrzucające skargę. Postanowieniem tutejszego Sądu z dnia 04 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Po 1804/15 uwzględniono wniosek pełnomocnika przywracając termin do wniesienia zażalenia. Na skutek rozpoznania zażalenia pełnomocnika skarżącego na postanowienie tutejszego Sądu odrzucające skargę, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 28 lipca 2016 r., sygn. akt II FZ 427/16 uchylił zaskarżone postanowienie przekazując sprawę tutejszemu Sądowi do ponownego rozpoznania. W motywach wskazanego orzeczenia NSA stwierdzono, że na obecnym etapie postępowania nie można było ponad wszelką wątpliwość stwierdzić, że zaistniały podstawy do odrzucenia skargi z przyczyn, o których mowa w art. 220 § 3 p.p.s.a., w sytuacji kiedy przed wydaniem postanowienia o odrzuceniu skargi do akt sprawy wpłynął stanowiący odpowiedź na wezwanie do uiszczenia wpisu wniosek skarżącego o przywrócenie terminu oraz jednocześnie o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie między innymi zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych.
Stwierdzono również, że wobec treści pisma skarżącego z dnia 26 października 2015 r., sąd przed rozstrzygnięciem o odrzuceniu skargi winien był odnieść się do wniosku o przywrócenie terminu. Z uwagi zaś na mało precyzyjne i budzące wątpliwości sformułowanie żądania dotyczące tego czy wniosek dotyczy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu, czy też do złożenia zażalenia na zarządzenie przewodniczącego o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, sąd powinien był wątpliwości te wyjaśnić. Końcowo wskazano, że WSA w Poznaniu ponownie rozpoznając sprawę w pierwszej kolejności rozstrzygnie w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu zawartego w piśmie skarżącego z dnia 26 października 2015 r. i w zależności od wyniku, podejmie dalsze czynności w sprawie.
Mając na uwadze wytyczne zawarte w omówionym powyżej orzeczeniu NSA, zarządzeniem sędziego sprawozdawcy z dnia 09 września 2016 r., wezwano pełnomocnika skarżącego do wyjaśnienia – w terminie 7 dni od dnia doręczenie wezwania – czy pismo skarżącego z dnia 26 października 2015 r., stanowi wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, czy też wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 28 września 2015 r., wzywające do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...]zł, pod rygorem przyjęcia, że wskazane pismo stanowi wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W terminie otwartym do wykonania wezwania pełnomocnik skarżącego wskazał, że pismo z dnia 26 października 2015 r., stanowi wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W omawianym piśmie wskazano również, że prawomocne orzeczenie o przyznaniu prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno wpłynąć na zwolnienie skarżącego z obowiązku uiszczania wpisu sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje
Wniosek o przywrócenie terminu zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do postanowień art. 86 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – dalej w skrócie "p.p.s.a.") jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Na mocy art. 87 § 1 p.p.s.a, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Zgodnie zaś z art. 87 § 2 p.p.s.a., w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Stosownie do dyspozycji art. 88 p.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie.
Zaznaczyć jednak należy, że zanim sąd administracyjny przystąpi do badania okoliczności uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu, zobowiązany jest uwzględnić treść wyżej przytoczonego przepisu art. 88 p.p.s.a. i zbadać czy wniosek o przywrócenie terminu nie jest spóźniony. Wniosek należy przy tym uznać za spóźniony, jeżeli został wniesiony po upływie 7-dniowego terminu przewidzianego w art. 87 § 1 p.p.s.a. Termin ten liczy się od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a nie od daty, w której strona dowiedziała się o uchybieniu terminu [por. postanowienie NSA z dnia 10 stycznia 2013 r. sygn. akt I OZ 963/12, dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. Wskazaną przez skarżącego przyczyną uchybienia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi był krytyczny stan zdrowia, który w świetle wyjaśnień wnioskodawcy trwał w tygodniu poprzedzającym sporządzenie wniosku o przywrócenie terminu.
Z uwagi na powyższe stwierdzić należy, że wskazana przez skarżącego przyczyna uchybienia terminowi trwała do 25 października 2015 r., z uwagi na co nadając w dniu 27 października 2015 r., wniosek o przywrócenie terminu skarżący zachował wynikający z art. 87 § 1 p.p.s.a. termin na dokonanie tej czynności. Z uwagi na powyższe możliwe jest merytoryczne rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu.
Jak wynika z treści przytoczonych powyżej przepisów, warunkiem zgodnego z żądaniem strony skarżącej rozstrzygnięcia wniosku o przywrócenie terminu jest ustalenie, że skarżącemu nie można przypisać winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona bądź jej pełnomocnik nie mogli usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę lub jej pełnomocnika odpowiedniej staranności w prowadzeniu sprawy udaremniły dokonanie czynności w terminie [por.: postanowienie NSA z dnia 12 lutego 2015 r. sygn. akt I OZ 91/15, dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl].
Przenosząc powyższe rozważania na grunt poddanej sądowej kontroli sprawy należy stwierdzić, że skarżący w sposób wystarczający uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do opłacenia skargi nastąpiło bez jego winy. Co prawda skarżący nie przedłożył dokumentu poświadczającego jego pobyt w szpitalu w tygodniu poprzedzającym dzień sporządzenia rozpoznawanego wniosku, jednak przedłożona przez wnioskodawcę dokumentacja medyczna (k. [...] akt sądowych), uprawdopodabnia, że do uchybienia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi doszło z uwagi na krytyczny stan zdrowia skarżącego. W ocenie sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, skarżącemu będącemu osobą starszą, schorowaną i samotną nie można przypisać winy w uchybieniu terminu, z uwagi na co należało wydać zgodnie z oczekiwaniami wnioskodawcy rozstrzygnięcie o przywrócenie termin do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.
W niniejszej sprawie, na skutek rozpoznania pisma skarżącego nadanego dnia 27 października 2015 r. – zawierającego wniosek o przyznanie prawa pomocy jak też rozpoznawany niniejszym orzeczeniem wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi – orzeczono m.in. o zwolnieniu skarżącego od kosztów sądowych. W tym kontekście podkreślić należy, że przyznanie prawa pomocy już po wydaniu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi ma ten skutek, że mimo pozostawania w obrocie prawnym tego zarządzenia, skarżący nie ma obowiązku uiszczania wpisu od wniesionej skargi [tak: postanowienie NSA z dnia 7 października 2011 r., sygn. akt I OZ 757/11, dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. Zasadność powyższego twierdzenia w realiach poddanej sądowej kontroli sprawy znajduje dodatkowo potwierdzenie w fakcie, że na skutek przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, skarżący w przywróconym terminie do opłacenia skargi złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy obejmującego m.in., zwolnienie od kosztów sądowych, co winno skutkować utratą mocy wezwania do uiszczenia wpisu.
W orzecznictwie nie budzi bowiem wątpliwości, że zdarzeniem, które zwalnia stronę od obowiązku uiszczenia wpisu w wyznaczonym terminie jest złożenie w tym terminie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W takim przypadku pierwotne wezwanie do uiszczenia wpisu traci moc i powinno być powtórzone po prawomocnym zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy w sposób niekorzystny dla skarżącego [tak: postanowienie NSA z dnia 26 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 66/15, dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. Z uwagi na powyższe w toku dalszego postępowania skarżącego nie będzie obciążał obowiązek uiszczania wpisu od skargi, mimo zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 28 września 2015 r. w tym przedmiocie.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.