Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] września 2011r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania T. C. od decyzji Burmistrza Gminy i Miasta z dnia [...] marca 2011r. nr [...] w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za 2011 rok, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż decyzją z dnia [...] marca 2011r. Burmistrz Gminy i Miasta ustalił T. C. (dalej: skarżący), B. W. oraz J. W. wymiar podatku od nieruchomości za 2011 rok stwierdzając, że wymiar tego podatku wynika z danych zawartych w informacji na podatek od nieruchomości oraz danych ewidencji gruntów i budynków. Organ I instancji wskazał, że nie zastosował zwolnienia z podatku nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków z uwagi na brak jego utrzymania i konserwowania zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji organ odwoławczy wyjaśnił, że stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3 u.p.o.l., podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nie posiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części. Na podstawie art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlega użytkowanie wieczyste oraz własność budynków, budowli oraz gruntów lub ich części. Natomiast w myśl art. 3 ust. 4 u.p.o.l. w wypadku współwłasności nieruchomość stanowią one odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach.
Ponadto, organ odwoławczy wyjaśnił, że podstawą wymiaru podatków, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm., j.t.) powoływanej dalej jako u.p.g.k., są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Zdaniem tego organu, na konieczność ustalenia charakteru gruntu i ich powierzchni na potrzeby opodatkowania w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów, wskazuje bezpośrednio art. 21 ust. 1 u.p.g.k., w którym wymienia się tą ewidencję jako dokument rozstrzygający o klasyfikowaniu gruntów. Dane zawarte w ewidencji gruntów mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej, a więc zgodnie z tym przepisem stanowią one dowód tego, co zostało w nich stwierdzone.
W postępowaniu ustalono, iż skarżący jest współwłaścicielem budynku mieszkalnego o pow. 54 m2, budynków pozostałych o pow. 40 m2 oraz gruntów o pow. 888 m2 położonych w S. oraz że budynek położony przy ul. P. decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w R. z dnia [...] stycznia 1992r. został wpisany do rejestru zabytków.
Organ II instancji wskazał, że decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] lutego 2009r., nr [...] odmówiono skreślenia z rejestru zabytków ww. budynku.
Organ podniósł również, że ze stanowiska Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków zawartego w piśmie z dnia [...] listopada 2010r. nr [...] wynika, że przedmiotowy budynek nie jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, co zdaniem organu odwoławczego oznacza, że podatnicy nie spełnili wynikającej z art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. przesłanki wymaganej do zwolnienia z podatku od nieruchomości, którą obok wpisu obiektu do rejestru, jest utrzymanie i konserwacja obiektu zgodnie z przepisami o ochronie zabytków.
Na powyższą decyzję organu odwoławczego T. C. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucił bezprawne zawyżenie podatku od nieruchomości położonej w S., ul. P. oraz nałożenie bezprawnie podatku od domu stanowiącego zabytek kultury.
W uzasadnieniu skargi skarżący zakwestionował wysokość wymierzonego przez organ podatkowy podatku od nieruchomości podnosząc, że podatek niezasadnie został nałożony na "niektóre elementy" nieruchomości położonej w S., ul. P. oraz brak zastosowania zwolnienia podatkowego w stosunku do budynku wpisanego do rejestru zabytków.
Skarżący podniósł, że decyzje w przedmiocie podatku od nieruchomości za poprzednie lata były uchylane przez organ odwoławczy, który orzekł na jego korzyść.
Skarżący nie zgodził się również z opinią konserwatora zabytków stwierdzając, że jest ona nierzetelna. Zdaniem skarżącego, budynek wpisany do rejestru zabytków jest zadbany, ma położony i pomalowany nowy dach, a dobry stan budynku potwierdziło trzy komisje z W. i wydana w 2009 roku decyzja ministerstwa.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalanie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Stosownie do treści art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 j.t.,) określanej dalej ustawą p.p.s.a., kontrola zaskarżonych rozstrzygnięć dokonywana jest pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym Sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami i podstawami wskazanymi w skardze.
Skarga jest uzasadniona, jednakże z innych przyczyn niż w niej podniesione.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 rok.
Sposób określenia podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości wskazuje art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010r. Nr 95, poz.613), określanej dalej u.p.o.l., zgodnie z którym podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości stanowi dla budynków lub ich części powierzchnia użytkowa.
Określenie podstawy opodatkowania budynków poprzez ich powierzchnię użytkową wynika z tego, iż istotne dla jej wyliczenia jest wyznaczenie "obszaru" - powierzchni potencjalnie wykorzystywanej do celów, dla których dany budynek został skonstruowany.
Z uwagi na powyższe, ustalenie powierzchni użytkowej budynku ma przesądzające znaczenie dla określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości.
Nie ulega zatem wątpliwości, że na organach podatkowych w niniejszym postępowaniu ciążył obowiązek dokonania prawidłowych ustaleń w tak kluczowej dla prawidłowego wymiaru podatku kwestii, jak podstawa opodatkowania. Zasadniczym celem postępowania dowodowego prowadzonego przez organ podatkowy było więc prawidłowe określenie powierzchni użytkowej przedmiotowych budynków.
Sąd podziela ugruntowany już w orzecznictwie sądowoadmintracyjnym pogląd, że organy podatkowe przy wymiarze podatku od nieruchomości są związane zapisami w ewidencji gruntów i budynków (por. wyrok NSA z dnia 8 maja 2002r., sygn. akt III SA 2466/01, Lex nr 77806, wyrok NSA z dnia 12 stycznia 1994r., sygn. akt III SA 911/94, OSS 1994/4-5/164, wyrok NSA z dnia 29 grudnia 1993r., sygn. akt III SA 747/93, ONSA 1994/4/163).
Wynika to z brzmienia przepisu art. 21 u.p.g.k. który stanowi, iż podstawą wymiaru podatków powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja ta jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym.
Sposób prowadzenia ewidencji gruntów i budynków został określony w Rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001r. Nr 38, poz. 454, dalej: rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków).
Przepis § 63 ust. 1 cyt. rozporządzenia dotyczący nieruchomości zabudowanych budynkami nie stanowiącymi odrębnego od gruntu przedmiotu własności stanowi, że danymi ewidencyjnymi dotyczącymi budynku stanowiącego część składową gruntu są:
- 1) numer ewidencyjny budynku stanowiący część składową identyfikatora budynku,
- 2) numer porządkowy, którym oznaczony został budynek w trybie przepisów o numeracji nieruchomości,
- 3) numeryczny opis konturu wyznaczonego przez prostokątny rzut na płaszczyznę poziomą zewnętrznych płaszczyzn ścian zewnętrznych kondygnacji przyziemnej budynku, a w budynkach posadowionych na filarach, kondygnacji opartej na tych filarach - zwanego dalej konturem budynku,
- 4) numery działek ewidencyjnych, na których usytuowany jest budynek,
- 5) oznaczenie funkcji podstawowej budynku,
- 6) wartość budynku oraz data określenia tej wartości,
- 7) rok zakończenia budowy,
- 8) pole powierzchni zabudowy w m2,
- 9) liczba kondygnacji nadziemnych oraz liczba kondygnacji podziemnych,
- 10) informacja o materiale, z którego zbudowane są zewnętrzne ściany budynku,
- 11) liczba i numery lokali stanowiących odrębne nieruchomości lokalowe,
- 12) liczba i numery lokali innych niż wymienione w pkt 11,
- 13) łączne, wyrażone w m2, pole powierzchni użytkowej:
- a) wszystkich lokali w budynku,
- b) pomieszczeń przynależnych do lokali,
- 14) numer rejestru zabytków prowadzonego na podstawie przepisów o ochronie dóbr kultury.
Z kolei zgodnie z § 63 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, powierzchnię użytkową lokalu ustala się zgodnie z zasadami określonymi w przepisach ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 1998 r. Nr 120, poz. 787 i Nr 162, poz. 1119, z 1999 r. Nr 111, poz. 1281, z 2000 r. Nr 3, poz. 46, Nr 5, poz. 67, Nr 83, poz. 946, Nr 88, poz. 988, Nr 95, poz. 1041 i Nr 122, poz. 1317 oraz z 2001 r. Nr 4, poz. 27).
Powołana wyżej ustawa w art. 3 ust 5 definiuję pojęcie powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego stanowiąc, że należy przez nią rozumieć powierzchnię wszystkich pomieszczeń znajdujących się w lokalu, a w szczególności: pokoi, kuchni, spiżarni, przedpokoi, alków, holi, korytarzy, łazienek oraz innych pomieszczeń służących mieszkalnym i gospodarczym potrzebom najemcy, bez względu na ich przeznaczenie i sposób użytkowania; nie uważa się jednak za powierzchnię użytkową lokalu mieszkalnego powierzchni: balkonów, tarasów i loggii, antresoli, szaf i schowków w ścianach, pralni, suszarni, wózkowni, strychów, piwnic i komórek przeznaczonych na przechowywanie opału. Obmiaru powierzchni użytkowej lokalu dokonuje się w świetle wyprawionych ścian, według zasad określonych w Polskiej Normie.
Jednocześnie przepis art. 4 ust. 2 u.p.o.l stanowi, że powierzchnię pomieszczeń lub ich części oraz część kondygnacji o wysokości w świetle od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50 %, a jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1,40 m, powierzchnię tę pomija się.
Występujące pomiędzy tymi przepisami różnice nie tłumaczą rozbieżności, która ma miejsce w tej sprawie.
W niniejszym postępowaniu w decyzjach organów podatkowych obu instancji wskazano, że należny podatek został wymierzony w oparciu o dane zawarte w ewidencji gruntów. Jednakże ze znajdującego się w aktach sprawy wykazu dokonanych zmian w danych rejestru gruntów zgodnie z którym wprowadzono zmiany do ewidencji gruntów i budynków (k.5) wynika, że powierzchnia użytkowa budynków wynosi "0.0".
Ponadto, w decyzji organu I instancji stwierdzono, że opodatkowaniu podlegają m.in. pozostałe budynki o pow. 40 m2. W powołanym powyżej dokumencie budynek (budynki) o takiej powierzchni nie zostały ujęte. Natomiast z karty nieruchomości (k.6) wynika, że postawą wymiaru podatku jest jedynie budynek mieszkalny o pow. 54 m2.
Orzekające w niniejszej sprawie organy podatkowe nie odniosły się w swych rozstrzygnięciach do powyższych rozbieżności. Wskazane kwestie muszą zostać wyjaśnione w postępowaniu administracyjnym. Należy ustalić także czy rzeczywiście, tak jak podaje to wnioskodawca, wcześniejsze decyzje wymiarowe nie obejmowały wszystkich budynków, a jeżeli tak, to z jakiego powodu.
Stwierdzone uchybienia powodują konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji jako naruszających prawo procesowe – nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na mocy art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.
Na podstawie art.152 ustawy p.p.s.a. Sąd orzekł, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy p.p.s.a oraz § 18 ust.1 pkt 1 ppkt a w zw. z § 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie wynagrodzenia za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).