Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] w S. z dnia [...] października 2019 r. nr [...] wymierzającą B. S. (dalej: "Strona" lub "Skarżący") karę pieniężną w wysokości [...] zł z tytułu urządzania gier poza kasynem gry na 3 automatach o nazwach i numerach: G. nr [...], M. nr [...] oraz A. nr [...].
Zasadnicze ustalenia stanu faktycznego przedstawiają się następująco.
W dniu [...] kwietnia 2017 r. w lokalu o nazwie "K. ", znajdującym się przy ul. [...] nr [...] w S., funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej z [...] w S. wraz z funkcjonariuszami policji z Komendy Powiatowej Policji w [...] w trakcie kontroli ujawnili podłączone do sieci elektrycznej i gotowe do eksploatacji trzy maszyny: G. nr [...], M. nr [...] oraz A. nr [...], przypominające swoim wyglądem automaty do gier hazardowych. W celu potwierdzenia przypuszczeń co do tego, że urządzenia te mogły służyć do urządzania na nich gier zdefiniowanych w art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U.2016.471 j.t. ze zm.; dalej: "u.g.h."), jako gier na automatach, funkcjonariusz przeprowadził eksperyment procesowy z odtworzenia gier. Wynik tego eksperymentu potwierdził, iż gry były grami na automatach, tj. zawierały element losowości, wygranymi były rzeczy, w tym przypadku punkty, za które można było rozpocząć nową grę. Ponadto ustalono, że były to urządzenia elektroniczne.
Ze złożonych w trakcie kontroli przez pracowników zatrudnionych w lokalu zeznań wynikało, że właścicielem urządzeń była Strona, a lokal należał do matki Strony E. S.. Funkcjonariuszom nie okazano koncesji na prowadzenie kasyna gry, która jest wymagana w przypadku urządzania gier na automatach. Lokal nie posiadał także statusu salonu gier na automatach.
Z uwagi na to, że gry urządzane były w miejscu niedozwolonym, tj. bez koncesji na prowadzenie kasyna gry (również poza salonem gier na automatach) - urządzenia te oraz inne dowody, w tym klucze do resetowania automatów i rejestrator monitoringu zainstalowany w lokalu, zatrzymano jako dowody rzeczowe w sprawie. Dokumenty związane z przeprowadzonymi czynnościami procesowymi zastały następnie przekazane do komórki dochodzeniowo-śledczej [...] Urzędu
Celno-Skarbowego w S., celem prowadzenia postępowania karnego oraz do komórki postępowania administracyjnego tego Urzędu, celem prowadzenia postępowania w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za naruszenie przepisów ww. ustawy.
Organ I instancji postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r. wszczął z urzędu wobec Strony postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Następnie na mocy drugiego postanowienia z tego samego dnia włączył do postępowania administracyjnego, między innymi, dokumenty zgromadzone w postępowaniu karnym skarbowym.
Organ I instancji ustalając charakter gier urządzanych na ww. maszynach, ocenił wyniki eksperymentu procesowego z odtworzenia gier oraz wnioski wynikające z opinii biegłego sądowegoz dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w kontekście pojęcia "gry na automatach" zdefiniowanego przez ustawodawcę w art. 2 ust. 3 u.g.h. W opinii organu gry na ww. automatach zawierały element losowości, gdyż gracz nie miał możliwości oddziaływania na ich wynik, w tym na moment zatrzymania się wirujących bębnów z naniesionymi na nich różnymi znakami i symbolami. Gry pozbawione były także elementów zależnych od wiedzy gracza, jego umiejętności i zręczności. Przebieg gier determinowany był wyłącznie zainstalowanym w urządzeniach oprogramowaniem z generatorem losowym, a wygranymi w grach były zarówno rzeczy, jak i pieniądze wypłacane przez stronę. Same zaś urządzenia były elektroniczne.
Odnośnie ustaleń co do podmiotu urządzającego te gry, organ po analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym na podstawie zeznań pracownic zatrudnionych w lokalu oraz odczytu z monitoringu, doszedł do przekonania, że osobą, która zorganizowała przedsięwzięcie, dokonywała obsługi automatów i graczy, był wyżej wymieniony, który nie posiadał koncesji na prowadzenie kasyna gry.
Po rozpatrzeniu zgromadzonych w sprawie dowodów, opisaną powyżej decyzją z dnia [...] października 2019 r. organ I instancji wymierzył Stronie karę pieniężną za urządzanie gier hazardowych bez koncesji, na wyżej wskazanych trzech automatach.
Strona zaskarżyła ww. decyzję odwołaniem, zarzucając wydanie jej z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego, tj.: art. 2 ust. 3 i ust. 5 w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 pkt 1 lit. a, art. 90 ust. 1 i 2 oraz art. 91 u.g.h.; art. 2 ust. 6 u.g.h.; art. 187 § 1 w zw. z art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.2019.900 j.t. ze zm.; dalej: "O.p."); art. 189f § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2020.256 j.t. ze zm.; dalej: "K.p.a."). Strona wniosła jednocześnie o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy karnej skarbowej prowadzonej pod sygn. akt [...], na okoliczność ustalenia, iż urządzenia nie posiadały cech określonych w art. 2 ust. 1 - 5a u.g.h.
W toku postępowania odwoławczego Organ II instancji w poczet materiału dowodowego włączył wyrok Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] lutego 2019 r., [...] oraz wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] czerwca 2019 r., [...]. Z obu wyroków wynikało, że Strona uznana została za winną popełnienia czynu polegającego na urządzaniu, m.in. w okresie od [...] marca do [...] kwietnia 2017 r. w ww. lokalu "K. ", gier na automatach – G. nr [...], M. nr [...] oraz A. nr [...] - bez zezwolenia.
Organ II instancji ww. decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie, przytoczył przepisy prawne mające zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, następnie wskazał, że według ustaleń przeprowadzającego ten eksperyment funkcjonariusza, gry były grami na automatach w rozumieniu przepisów art. 2 ust. 3 w zw. z ust. 4 u.g.h. Powyższe potwierdzone zostało następnie w ww. opinii sporządzonej przez biegłego sądowego z zakresu badania zawartości elektronicznych - komputerowych nośników danych.
Analizując pierwszą przesłankę, o której mowa w art. 2 ust. 3 u.g.h., organ
II instancji wskazał, że z protokołów: eksperymentu procesowego, oględzin (zewnętrzne i wewnętrzne) sporządzonych przez funkcjonariuszy oraz z opinii biegłego sądowego z zakresu badań elektronicznych komputerowych nośników danych wynikało, że były to urządzenia wyposażone w dwa monitory, panel sterowania z przyciskami, akceptor monet i banknotów wraz z zasobnikiem na pieniądze, rynnę na wypłacane monety, płytę główną z modułem elektronicznym zawierającym oprogramowanie od jednej (w przypadku automatu G.) do dwudziestu gier (w automatach M. i A.) oraz generator losowy. W ocenie organu niewątpliwie były to urządzenia elektroniczne (komputerowe).
Drugą przesłanką wymagającą dowiedzenia było to, czy gry na przedmiotowych maszynach rozgrywane były o wygrane rzeczowe lub pieniężne. Po przytoczeniu ustawowych definicji tych wygranych, organ odwołał się do protokołu, w którym opisano przebieg eksperymentu procesowego oraz do opinii sporządzonej przez biegłego sądowego i wskazał, że gry na wszystkich urządzeniach miały podobny przebieg.
Po opisaniu sposobu uruchomienia maszyny i przebiegu, a także uzyskanych wygranych, organ odwoławczy stwierdził, że gry na przedmiotowych maszynach prowadzone były zatem zarówno o wygrane rzeczowe (możliwość rozpoczęcia nowej gry za wygraną uzyskaną w poprzedniej grze) jak i pieniężne (wypłata gotówkowa).
W przypadku rezygnacji z gier, co wynikało z odczytu rejestratora wizyjnego, utrwalonego w formie pisemnej w protokole oględzin rzeczy z dnia [...] stycznia 2018 r., gdy na liczniku kredytowym zgromadzone były punkty, istniała możliwość dokonania wypłaty gotówkowej bezpośrednio z automatu lub wypłat dokonywała osobiście Strona. Powyższe ustalenia co do osoby wypłacającej wygrane, zgodnie potwierdziły także przesłuchane w charakterze świadka, zatrudnione w lokalu osoby.
Przechodząc do trzeciej przesłanki, wynikającej z przepisu art. 2 ust. 3 u.g.h., organ odwoławczy omówił zwrot: "element losowości". Odnosząc się do protokołu, w którym opisano przebieg eksperymentu procesowego z odtworzenia gier oraz do opinii biegłego sądowego, organ wskazał, że wynika z nich, iż grający nie miał wpływu na przebieg gry ani na moment zatrzymania wirujących bębnów. Jej wynik (wygrana lub przegrana) zależał jedynie od zainstalowanego oprogramowania.
W ocenie organu odwoławczego niewątpliwie gry miały charakter losowy, gdyż gracz nie był w stanie w typowych (standardowych) warunkach przewidzieć ich wyniku ani też na wynik ten wpłynąć. Decyzji gracza pozostawiono jedynie wybór określonej gry, stawki, jak również momentu jej rozpoczęcia, bez możliwości jednakże jego ingerencji w jej przebieg oraz chwili zakończenia w przypadku posiadania niewykorzystanych punktów kredytowych.
W tym stanie rzeczy, organ stwierdził, że skoro gry prowadzone były na urządzeniach elektronicznych, o wygrane rzeczowe (również pieniężne) i zawierały element losowości, uznać należało, że spełnione zostały wymogi definicji gry na automatach, o której mowa w art. 2 ust. 3 w zw. z ust. 4 u.g.h.
W ocenie organu odwoławczego Strona, jako osoba fizyczna, nie spełniała kryteriów do ubiegania się o koncesję na kasyno gry. Nie mogła też, z tych samych powodów, prowadzić salonu gier na automatach.
Dalej organ odwoławczy wskazał, że o uznaniu Strony za urządzającą gry na automatach, świadczyły podjęte przez nią działania polegające na:
- 1) nabyciu (pozyskaniu) automatów do gry i wstawienie ich do lokalu gastronomicznego o nazwie "K. ", w którym działalność gospodarczą prowadziła jej matka;
- 2) przyuczeniu personelu lokalu gastronomicznego, do obsługi osób grających poprzez: włączanie do użytkowania i odłączanie urządzeń do sieci elektrycznej, sporządzanie zapisów na kartkach o osobach wygrywających i wielkości wygranych, kasowanie licznika punktów kredytowych;
- 3) wypłacaniu kwot wygranych przez graczy;
- 4) opróżnianiu maszyn z pieniędzy.
W tym stanie rzeczy zdaniem organu II instancji okoliczności faktyczne niniejszej sprawy podlegały subsumcji pod normę prawną zawartą w art. 89 ust. 1 pkt 1 oraz art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. a u.g.h. W związku z powyższym prawidłowo organ I instancji wymierzył Stronie karę pieniężną z tytułu urządzania gier bez koncesji na kasyno gry, na ww. trzech automatach w wysokości [...] zł.
W dalszej części uzasadnienia swojej decyzji organ II instancji odniósł się do poszczególnych zarzutów podniesionych w odwołaniu i uznając je za niezasadne, obszernie uzasadnił swoje stanowisko co do każdego z nich.
Na koniec organ odwoławczy wskazał, że nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania, czego domagała się Strona w odwołaniu.
Strona zaskarżyła decyzję organu odwoławczego skargą wniesioną do tutejszego Sądu wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz umorzenie postępowania oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji Strona zarzuciła:
- 1) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia tj.:
- a) art. 187 § 1 O.p. w zw. z art. 2 ust. 6 u.g.h. oraz art. 197 § 1 O.p. poprzez brak zebrania całego materiału dowodowego, w szczególności poprzez brak pozyskania w toku postępowania opinii upoważnionej przez Ministra Finansów jednostki badającej, jako jedynego podmiotu ustawowo umocowanego do przeprowadzenia badań urządzeń do gier i oparcie rozstrzygnięcia na wynikach eksperymentu przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych oraz opinii biegłego, a zatem na innych dowodach aniżeli wynika to z przepisu art. 2 ust. 6 u.g.h., przez co organy obu instancji nie dopełniły obowiązku prawidłowego zgromadzenia materiału dowodowego, co w konsekwencji świadczyło o prowadzeniu postępowania w sposób budzący wątpliwości, tj. z naruszeniem art. 121 § 1 O.p.;
- b) art. 191 O.p. w zw. z art. 2 ust. 5 u.g.h. poprzez błędne przyjęcie, że badane urządzenia spełniały warunki przewidziane w art. 2 ust. 5 u.g.h. w zakresie losowego charakteru, podczas gdy urządzenia te oferowały możliwość rozegrania gier o charakterze zręcznościowym, gdzie podstawową cechą gry było sprawdzenie refleksu i ćwiczenie koordynacji zręcznościowej grającego i w konsekwencji prowadzenie postępowania w sposób budzący wątpliwości, tj. z naruszeniem art. 121 § 1 O.p.;
- c) art. 189f § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez niezastosowanie, w sytuacji, gdy w przedmiotowym stanie faktycznym spełnione były przesłanki jego zastosowania, bowiem przeciwko Skarżącemu został wydany prawomocny ww. wyrok Sądu Okręgowego w K., który spełniał cele, dla których nałożono administracyjną karę pieniężną;
- 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. poprzez błędne zastosowanie w stanie faktycznym sprawy i przyjęcie, że art. 89 u.g.h. znajdował zastosowanie także do urządzania gier na symulatorze zręcznościowym, nieobjętym art. 2 ust. 3 oraz art. 2 ust. 5 u.g.h.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie.
Pismem z dnia [...] maja 2020 r. Organ odwoławczy wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U.2019.2325 t.j. ze zm.; dalej: "P.p.s.a") zaś pismem z dnia [...] czerwca 2020 r. pełnomocnik Skarżącego oświadczył, że nie żąda przeprowadzenia rozprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Badając legalność zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji, ani przepisów prawa materialnego, ani procesowego w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie była decyzja utrzymująca w mocy decyzję nakładającą na Skarżącego karę pieniężną na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1) i ust. 4 pkt 1 lit a) u.g.h.
Na wstępnie Sąd podkreśla, że ustalenia organów administracji zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu znalazły pełne odzwierciedlenie w prawomocnym wyroku Sądu karnego, tj. wyroku Sądu Okręgowego w K. [...] z dnia [...] czerwca 2019 r., [...] i wyroku Sądu Rejonowego w B. [...] z dnia [...] lutego 2019 r., [...] (w aktach sprawy). Na mocy ww. wyroków uznano Skarżącego za winnego czynu wypełniającego dyspozycję art. 107 § 1 k.k.s., tj. że Skarżący co najmniej od dnia [...] marca 2017 r. do dnia [...] kwietnia 2017 r. w S. przy ul. [...], przy użyciu trzech ww. automatów do gier hazardowych umieszczonych w lokalu "K. gdzie automaty te udostępniono do publicznego korzystania, urządzał na nich gry bez zezwolenia, tj. wbrew przepisom art. 6, art. 14 i art. 23a u.g.h.
Sąd zauważa zatem, że zgodnie z art. 11 P.p.s.a. ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Przepis nie przewiduje żadnych wyjątków od zasady związania sądu administracyjnego wyrokiem sądu karnego. Wprowadzenie tej zasady było uzasadnione dążeniem do uniknięcia rozbieżności w orzecznictwie sądów karnych i innych w związku z tak istotną kwestią, jak przypisanie jakiejś osobie tego, że popełniła przestępstwo. Wiążąca wypowiedź o tej kwestii może pochodzić od sądu karnego i takiej wypowiedzi nie powinny podważać inne sądy, czy choćby ponownie zajmować się badaniem tych okoliczności, które są istotne dla stwierdzenia, kto i jaki czyn zabroniony ustawą popełnił (por. M. Romańska, komentarz do art. 11 nota 2 w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. T.Wosia, wyd. IV, WK 2016, powołane za LEX).
Zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych na tle art. 11 P.p.s.a., jak i w orzecznictwie Sądu Najwyższego na tle art. 11 k.p.c., zgodnie przyjmuje się, że związanie sądu ustaleniami co do popełnienia przestępstwa, stwierdzonymi w prawomocnym wyroku wydanym w postępowaniu karnym oznacza obowiązek przyjęcia przez sąd administracyjny (lub odpowiednio cywilny), że zaistniały wszystkie okoliczności istotne dla bytu przestępstwa, za które został skazany sprawca, w szczególności wszystkie okoliczności należące do znamion strony przedmiotowej i podmiotowej przestępstwa (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lutego 2020 r., II OSK 825/18, z 28 listopada 2019 r., II GSK 1875/17, z 17 stycznia 2019 r., I FSK 273/17, 8 kwietnia 2011 r., sygn. akt II FSK 2070/09 i sygn. akt I FSK 790/10 z 19 lipca 2017 r., sygn. akt I FSK 2204/15 oraz z 30 sierpnia 2017 r., sygn. akt I FSK 2274/15, wyroki Sądu Najwyższego z 23 maja 2019 r., II CSK 360/18, LEX nr 2673068, z 23 stycznia 2020 r. II PK 135/18, LEX nr 2805058, z 23 czerwca 2017 r. I CSK 614/16, LEX nr 2376905).
Zauważyć ponadto należy, że wprawdzie skazujący wyrok sądu karnego stanowi dowód z dokumentu, o którym mowa w art. 106 § 3 P.p.s.a., to jednak związanie sądu administracyjnego dotyczy ustaleń sądu karnego. Te ustalenia nie stanowią dowodu podlegającego swobodnej ocenie dowodów, na mocy art. 106 § 5 P.p.s.a. w zw. z art. 233 k.p.c. (por. wyrok Sądu Najwyższego z 16 grudnia 1961r., 2CR 1229/60, OSNC 1962/3/118). Sąd administracyjny nie może zatem badać i we własnym zakresie oceniać, czy ustalenia te były prawidłowe i znajdowały potwierdzenie w zebranym przez sąd karny materiale dowodowym. W orzecznictwie podkreśla się (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 października 2014 r., I FSK 1557/13), że związanie sądu administracyjnego ustaleniami wyroku karnego wynikającymi z art. 11 P.p.s.a. należy rozumieć w ten sposób, że przepis ten zakazuje sądowi podważania ustaleń organu administracji publicznej zgodnych z ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego oraz nakazuje akceptację ustaleń organu administracji publicznej zgodnych z ustaleniami wyroku skazującego.
Niezależnie od powyższego przechodząc do rozpoznania sprawy Sąd wskazuje, że w świetle art. 6 ust. 1 u.g.h. działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości i gier na automatach może być prowadzona po uzyskaniu koncesji na kasyno gry, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 1 i 1b oraz art. 6a ust.
2. W myśl art. 14 ust. 1 u.g.h. urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, w tym turniejów gry w pokera, gier w kości oraz gier na automatach jest dozwolone wyłącznie w kasynach gier na zasadach i warunkach określonych w zatwierdzonym regulaminie i udzielonej koncesji lub udzielonym zezwoleniu, a także wynikających z przepisów ustawy, z wyjątkiem ust. 4 i 5.
Zgodnie zaś z dyspozycją art. 2 ust. 3-5 u.g.h., "Grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. (ust. 3). Wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze. (ust. 4). Grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy." (ust. 5).
W myśl art. 3 u.g.h.: "Urządzanie gier losowych, zakładów wzajemnych, gier w karty i gier na automatach oraz prowadzenie działalności w tym zakresie jest dozwolone na podstawie właściwej koncesji, zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia." Zgodnie z definicją zawartą w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c u.g.h., salonem gier na automatach jest "wydzielone miejsce, w którym prowadzi się gry na automatach na podstawie zatwierdzonego regulaminu, przy czym liczba zainstalowanych automatów wynosi od 3 do 50 sztuk".
W myśl art. 5 u.g.h.: "Prowadzenie działalności w zakresie gier liczbowych, loterii pieniężnych, gry telebingo oraz gier na automatach poza kasynem gry jest objęte monopolem państwa. (ust. 1). Monopol państwa w zakresie gier na automatach poza kasynem gry jest wykonywany w salonach gier na automatach. (ust. 1c). Wykonywanie monopolu państwa należy do Prezesa Rady Ministrów, który tworzy w tym celu jednoosobowe spółki Skarbu Państwa. (...)." (ust. 2).
Stosownie do art. 9 ust. 1 u.g.h.: "Warunkiem urządzania gier objętych monopolem państwa jest zatwierdzenie ich regulaminu, w tym jego każdorazowej zmiany, przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych.". W myśl art. 32 ust. 1 u.g.h.: "Koncesji na prowadzenie kasyna gry udziela minister właściwy do spraw finansów publicznych.".
Sąd wskazuje, że konsekwencje prawne naruszenia powyższych ustawowych warunków uregulowano w Rozdziale 10. omawianej ustawy, zatytułowanym "Kary pieniężne". Stosownie więc do art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h., karze pieniężnej podlega urządzający gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia. Według przepisu art. 89 ust. 4 pkt 1 lit a) u.g.h. wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 1 wynosi w przypadku gier na automatach 100.000 zł od każdego automatu. W myśl art. 91 u.g.h., do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy O.p.
Odnosząc powyższe regulacje prawne do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy Sąd wskazuje w pierwszej kolejności, że Skarżącemu, jako urządzającemu gry hazardowe, wymierzono karę pieniężną w wysokości [...] zł. Ten stan stwierdzono w czasie ww. kontroli w zakresie przestrzegania przepisów u.g.h. (eksperyment), kiedy funkcjonariusze organu I instancji ujawnili w przedmiotowym lokalu, 3 gotowe do eksploatacji ww. automaty, co zostało udokumentowane stosownymi protokołami.
W toku kontroli dokonano oględzin miejsca kontroli, oględzin rzeczy (ww. automatów) i przeprowadzono eksperyment procesowy. Na okoliczność przeprowadzonych czynności sporządzony został protokół oględzin rzeczy z dnia [...] kwietnia 2017 r., protokół przeszukania z dnia [...] kwietnia 2017 r., protokół eksperymentu procesowego z dnia [...] kwietnia 2017 r., dokumentacja fotograficzna (4 karty), protokół przesłuchania świadków A. K. i B. K.. W sprawie sporządzona została również opinia biegłego sądowego L. G. nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. dotycząca ww. automatów, które stosownym postanowieniem zostały włączone do akt rozpoznawanej sprawy. Dokonano także odczytu z rejestratora wizyjnego, na którym zarejestrowane były zapisy obrazu z dwóch kamer zamontowanych w lokalu (k. 47-50 akt organu I instancji).
W ocenie Sądu z powyższych dowodów, szczegółowo opisanych w zaskarżonej decyzji, w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że w dniu [...] kwietnia 2017 r. w lokalu prowadzonym przez Skarżącego pn. "K." w S. funkcjonariusze organu I instancji ujawnili trzy ww. automaty do gier, włączone i gotowe do gry. Niesporne jest przy tym, że lokal prowadzony przez Skarżącego nie był kasynem gry z wymaganą prawem koncesją na jego prowadzenie oraz nie był salonem gier na automatach, które jest jedynym dozwolonym prawem miejscem w którym poza kasynem gry może być prowadzona działalność w zakresie gier na automatach i którego prowadzenie jest objęte monopolem państwa. Dla ustalenia charakteru technicznego zatrzymanych urządzeń, funkcjonariusze przeprowadzili czynności odtworzenia możliwości przeprowadzenia gier. Na podstawie tego eksperymentu oraz uzyskanej opinii biegłego sądowego zasadnie organy uznały, że przedmiotowe urządzenia są automatami do gier losowych wg definicji zawartej w ww. przepisach u.g.h.
Z akt administracyjnych sprawy wynikało zatem, że w toku kontroli oraz przeprowadzonego eksperymentu jak i na podstawie opinii biegłego bezspornie ustalono cechy automatów, tj. że urządzenia te są urządzeniami elektronicznymi, że można na nich prowadzić gry o wygrane pieniężne i rzeczowe (możliwość kontynuowania gier za uzyskane w grze wygrane punkty), że gry urządzane na tych automatach zawierają element losowości. Nie budzi też wątpliwości komercyjny charakter tych gier. Dodatkowo przedmiotowe automaty do gier były eksploatowane w lokalu gastronomicznym, bez wymaganego zezwolenia/koncesji oraz nie były zarejestrowane przez naczelnika urzędu celno-skarbowego, zgodnie z art. 23a ust. 1 u.g.h.
W związku z powyższym, Sąd uznał, zgodnie z ustaleniami ww. prawomocnego wyroku Sądu karnego, za prawidłowe ustalenia organów, że organizowanie przez Skarżącego gier na ww. trzech automatach było niezgodne z warunkami ustalonymi w u.g.h.
Przechodząc w dalszej kolejności do oceny prawidłowości nałożenia na Skarżącego kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt w zw. z art. 89 ust. 4 pkt 1a u.g.h., Sąd i w tym zakresie uznał rozstrzygnięcie organów za prawidłowe.
Przypomnieć zatem należy, że karze takiej podlega bowiem "urządzający gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia".
Zdaniem Sądu, w zaskarżonej decyzji dokonano prawidłowej oceny prawnej okoliczności związanych z urządzaniem przez Skarżącego gier na ww. automatach, stanowiących jego własność. Organ odwoławczy przedstawił szczegółowe uzasadnienie takiego stanowiska, które Sąd w pełni zaakceptował, uwzględniając tym samym ustalenia ww. prawomocnego wyroku Sądu karnego.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał zarzuty skargi w zakresie naruszenia przepisów art. art. 191 O.p. w zw. z art. 2 ust. 5 u.g.h. (poprzez błędne przyjęcie, że badane urządzenia spełniały warunki przewidziane w art. 2 ust. 5 u.g.h.), art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. (poprzez błędne zastosowanie w stanie faktycznym sprawy i przyjęcie, że art. 89 u.g.h. znajdował zastosowanie także do urządzania gier na symulatorze zręcznościowym, nieobjętym art. 2 ust. 3 oraz art. 2 ust. 5 u.g.h.) jak i art. 187 § 1 O.p. w zw. z art. 2 ust. 6 u.g.h. oraz art. 197 § 1 O.p. (poprzez brak zebrania całego materiału dowodowego, w szczególności poprzez brak pozyskania w toku postępowania opinii upoważnionej przez Ministra Finansów jednostki badającej, jako jedynego podmiotu ustawowo umocowanego do przeprowadzenia badań urządzeń do gier) za nieuzasadnione.
Odnosząc się dodatkowo do zarzutu związanego z uznaniem, że zatrzymane urządzenia były automatami do gier w rozumieniu przepisów u.g.h., bez wydania decyzji w tym przedmiocie przez Ministra Finansów (co miało stanowić o braku zupełności ustalonego stanu faktycznego) stwierdzić należy, że wnioski Skarżącego dotyczące konieczności pozyskania rozstrzygnięcia Ministra Finansów, były bezpodstawne. Ustalenie charakteru gry w drodze opinii jednostki badającej jest trybem, który nie znajduje zastosowania w toku postępowania o nałożenie kary pieniężnej za prowadzenie gier bez stosownych uprawnień (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 września 2015 r., II GSK 1595/15, z dnia 18 września 2015 r., II GSK 1715/15 i z dnia 5 listopada 2015, II GSK 2032/15). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 listopada 2015 r.,
II GSK 2032/15, w sytuacji, gdy bez zwracania się o rozstrzygnięcie do Ministra Finansów i bez zwracania się o opinię do uprawnionej jednostki badającej, strona podejmuje działalność w postaci gier na automatach, należy uznać, że świadomie pomija wskazany wyżej etap wstępnych ustaleń charakteru gry. Wymaga podkreślenia, że również żaden przepis nie nakłada na organ, o którym mowa w art. 90 ust. 1 u.g.h., obowiązku wystąpienia do ministra właściwego do spraw finansów publicznych o rozstrzygnięcie przewidziane w art. 2 ust. 6 u.g.h. Konieczność poddania automatu badaniu sprawdzającemu przez jednostkę badającą, upoważnioną zgodnie z art. 23f u.g.h. do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, przewiduje przepis art. 23b u.g.h. Z treści ust. 1 ostatnio wymienionego artykułu wynika jednak, że znajduje on zastosowanie w przypadku uzasadnionego podejrzenia, iż zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie. Przepis dotyczy zatem automatów zarejestrowanych, co nie miało miejsca w okolicznościach niniejszej sprawy.
Tym samym stanowisko organów w zakresie uznania, że nie ma przeszkód do korzystania w tym postępowaniu z dowodu w postaci opinii biegłego sądowego sporządzonej do celów postępowania karnego skarbowego, jak i eksperymentu przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych - o ile zachowano wymogi z art. 180, 181 czy 192 O.p., jest w pełni zasadne. Przy czym Sąd uznał, że losowy i hazardowy charakter gier prowadzonych na kontrolowanych automatach wynikał bezsprzecznie z przeprowadzonych przez funkcjonariuszy Służby Celnej eksperymentów – gier przeprowadzonych w trakcie kontroli jak i z ww. opinii biegłego sądowego Niewątpliwie także gry na ww. automatach urządzane były poza kasynem gry, bowiem kontrolowany lokal "K. " w S. nie posiada takiego statusu.
Sąd podkreśla również, że wskazany w zarzutach skargi przepis art. 2 ust. 5 u.g.h. nie miał zastosowania w sprawie - jak zasadnie wskazał organ w odpowiedzi na skargę. Przywołany przepis przywołuje bowiem definicję gry na automatach, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy i organizowana jest w celach komercyjnych. Tymczasem w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją zastosowanie miał art. 2 ust 3 w zw. z ust. 4 u.g.h., tj. gry prowadzone były o wygrane pieniężne lub rzeczowe i zawierały element losowości.
Sąd podkreśla, że jak wynika z akt sprawy, w przypadku rezygnacji z gier, co wynika z odczytu rejestratora wizyjnego, utrwalonego w formie pisemnej w protokole oględzin rzeczy z dnia [...] stycznia 2018 r., gdy na liczniku kredytowym zgromadzone były punkty, istniała możliwość dokonania wypłaty gotówkowej bezpośrednio z automatu lub wypłat dokonywał osobiście Skarżący. Wbrew twierdzeniom Skarżącego, wygrane w grach na ww. automatach miały postać zarówno rzeczową jak i pieniężną. Można było bowiem za zdobyte w trakcie gry punkty kredytowe rozpocząć nową grę, co wypełniało definicję wygranej rzeczowej, o której mowa w art. 2 ust. 4 u.g.h., ale można było także zrealizować wygraną pieniężną, bezpośrednio z automatów z wykorzystaniem tzw. hoppera, tj. urządzenia służącego do wypłat lub w sposób pośredni poprzez realizację wygranej, którą wypłacał Skarżący. Także przesłuchane w sprawie osoby z obsługi lokalu, potwierdziły fakt wypłaty wygranej pieniężnej dokonywanej przez Skarżącego.
Powyższe ustalenia dokonane przez organy i ocena całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego, skutkowały zasadnym uznaniem za nieprawdziwą informację zamieszczoną na kartach naklejonych na automaty, że: "Szafa grająca służy jedynie do zabawy. Nie realizuje wygranych pieniężnych oraz rzeczowych. Nie jest to automat hazardowy zgodnie z ustawą art. 2 ust3".
Nie mógł zatem organ naruszyć przepisu, którego nie zastosował (art. 2 ust. 5 u.g.h.)
Odnosząc się do ostatniego z zarzutów skargi w zakresie naruszenia art. 189f § 1 pkt 2 K.p.a. Sąd i ten zarzut skargi uznał za nietrafny.
Zgodnie z powyższym przepisem organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.
Jak zadnie wskazano w odpowiedzi na skargę ww. przepis nie mógł mieć zastosowania do administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w u.g.h.
Jak bowiem wynika z art. 91 u.g.h. do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy O.p. Z kolei z art. 3 § 1 pkt 2 k.p.a. wynika, że przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się do spraw uregulowanych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), z wyjątkiem przepisów działów IV, V i VIII. Wskazane wyjątki nie odnoszą się do kar pieniężnych, które zostały uregulowane w dziale IVa.
Tym samym prawidłowo organy uznały - że o możliwości nałożenia kary pieniężnej w zw. z urządzaniem gier na automatach decyduje spełnienie przesłanek z art. 89 u.g.h, co w sprawie miało miejsce. Przepisy ustawy Ordynacja podatkowa nie zawierają natomiast dyspozycji nakazującej odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej w sytuacji gdy strona została już ukarana w postępowaniu karnym lub karnym skarbowym.
W powyższym zakresie zasadnie również odwołano się w odpowiedzi na skargę do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2015 r., P 32/12. Trybunał orzekł wówczas, że dopuszczalny jest zbieg przepisów ustawy o grach hazardowych dotyczących kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry i ustawy Kodeks kamy skarbowy. Państwo ma bowiem swobodę wyboru sankcji prawnych w celu zapewnienia ochrony konsumentów przed uzależnieniem od gry oraz zapobiegania przestępczości i oszustwom związanym z grami losowymi. Sankcje prawne mogą więc być sankcjami administracyjnymi, sankcjami karnymi lub oboma rodzajami tych sankcji jednocześnie (łącznie). Ponadto sankcja administracyjna nie jest sankcją o charakterze odwetowym. Kara pieniężna rekompensuje bowiem nieopłacony podatek od gier i inne należności opłacane przez legalnie działające podmioty.
W konsekwencji, Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.
Przytoczone orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na www.orzeczenia.nsa.gov.pl.