Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 25 maja 2016 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, odmówił Skarżącym przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
W wyniku rozpatrzenia sprzeciwu wnioskodawców, postanowieniem z dnia 13 lipca 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W dniu 14 listopada 2016 r., Skarżący złożyli kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Postanowieniem Sądu z dnia 2 stycznia 2017 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zmienił swoje wcześniejsze postanowienie z dnia 25 maja 2016 r. w ten sposób, że przyznał Skarżącym prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, odmówił zaś zmiany postanowienia w pozostałym zakresie (zwolnienia od kosztów sądowych).
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Skarżący w ustawowym terminie wnieśli sprzeciw, domagając się uchylenia pkt 2 postanowienia referendarza sądowego z dnia 2 stycznia 2017 r. oraz zwolnienia w całości z kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku Skarżący wskazali, że referendarz sądowy w postanowieniu z dnia 2 stycznia 2017 r. nie uwzględnił ich sytuacji materialnej, gdyż obecnie L. Sz. nie zatrudnia żadnego pracownika i jej firmie grozi upadłość i likwidacja. Prowadzona działalność gospodarcza nie przynosi dochodów, są tylko zadłużenia, wobec czego Skarżący nie są w stanie pokryć kosztów skargi kasacyjnej. Dlatego w ocenie Skarżących, sprzeciw jest w pełni zasadny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 260 § 1 i 2 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Na wstępie wskazać należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Pamiętać przy tym należy, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej mu poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. To rzeczą wnioskodawcy jest dokładne i zgodne z prawdą, przedstawienie własnej sytuacji majątkowej oraz wykazanie, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.
W ocenie Sądu, analizując sytuację majątkową Skarżących, zgodzić się należało z referendarzem sądowym, że Skarżący nie wskazali na jakąkolwiek zmianę w ich dotychczasowej sytuacji materialnej, powodującą radykalne pogorszenie ich sytuacji materialnej. Kwota dochodów posiadanych na utrzymanie pozostaje na zbliżonym poziomie. Skarżący posiada stałe źródła dochodu w postaci renty w kwocie ok. [...] zł. Skarżąca nadal prowadzi działalność gospodarczą i nie wykazała, że zamierza ją zawiesić, pomimo wykazywanej straty. Jak podnosi się w orzecznictwie, także wykazanie straty nie musi oznaczać utraty płynności finansowej przez przedsiębiorcę i nie przesądza automatycznie o konieczności przyznania wsparcia ze środków publicznych. Strata powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania i nie świadczy o braku środków finansowych (por. postanowienia NSA: z 10 września 2013 r., II GZ 489/13; z 22 marca 2011 r., II GZ 112/11).
Z dokonanych ustaleń wynika również, że rodzina posiada dotychczasowy majątek w postaci budynku mieszkalnego o powierzchni [...] m kw. wraz z gruntem o pow. [...] m kw. (według oświadczenia obciążony hipoteką) oraz budynek piekarni o pow. [...] m kw. wraz z gruntem o pow. [...] m kw. (wartość [...] zł) wykorzystywany do prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie produkcji pieczywa. Dodatkowo wykazano posiadanie wierzytelności ([...] zł), nie zwiększyły się też drastycznie wydatki rodziny.
Prawidłowo uznał referendarz sądowy, iż w rozpoznawanej sprawie nie można stwierdzić zaistnienia nowych okoliczności świadczących o braku po stronie Skarżących, zdolności do poniesienia kosztów sądowych, które ewentualnie mogą pojawić się na obecnym etapie postępowania, w szczególności wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie [...] zł.
Nadmienić także należy, że Skarżący będąc zobowiązanymi do przedłożenia wyciągów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych, dostarczyli jedynie wyciąg z Banku [...], jednocześnie oświadczając, że wyciągu z Banku [...] nie mogą dostarczyć, gdyż była awaria i okres 7 dni jest za krótki. Wyciągu tego, do dnia dzisiejszego nie doręczono Sądowi.
Sąd podziela stanowisko referendarza sądowego, że w tych okolicznościach brak jest podstaw do uwzględnienia ponownego wniosku Skarżących i przyznania zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w całości.
Końcowo podkreślić należy, że prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku. Niewątpliwe takimi osobami nie są Skarżący, bowiem dysponują stałymi dochodami umożliwiającymi utrzymanie siebie, ponoszenia kosztów prowadzonej działalności, utrzymania samochodu i innych wydatków.
Mając na uwadze powyższe, uznając że zaskarżone postanowienie referendarza sądowego odpowiada prawu, na podstawie art. 260 § 1, 2 i 3 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.