Uzasadnienie
Skarżący J L, po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...] zł, od wniesionej skargi na wyżej powołaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie, złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że w ubiegłym roku komornik zlicytował dom Skarżącego, w którym zamieszkuje wraz z rodziną z uwagi na prowadzone jeszcze postępowanie egzekucyjne.
Skarżący podał, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną i dwojgiem dzieci ([...]r.). W oświadczeniu o stanie majątkowym podał, że posiada dom o pow. ok. [...] m kw. na działce o pow. ok. [...] m kw., który został zlicytowany za kwotę [...] tys. zł.; innego majątku w postaci zgromadzonych zasobów (oszczędności, papiery wartościowe, inne prawa majątkowe, wierzytelności, wartościowe ruchomości) nie wykazał.
Skarżący wskazał, że prowadzi działalność gospodarczą, która przynosi straty w wysokości ok. [...] zł. Z kolei żona Skarżącego otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny w wysokości ok. [...] zł, [...]otrzymuje rentę w wysokości [...] zł, a [...] stypendium, którego wysokość jest nieznana Skarżącemu.
Stałe wydatki rodziny to opłaty mieszkaniowe, opłaty za telefon i internet i wywóz śmieci w wysokości ok. [...] zł.
Z urzędu wiadome jest, że Skarżący ubiegał się o prawo pomocy w innej sprawie zawisłej przed WSA w Szczecinie o sygn. akt I SA/Sz 562/16, w której prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 5 sierpnia 2016 r. został zwolniony z kosztów sądowych, w związku z tym, że wykazał okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Referendarz sądowy rozpoznając wniosek w tejże sprawie, odstąpił od wezwania skarżącego o dodatkowe dokumenty i oświadczenia dotyczące stanu majątkowego i finansowego Skarżącego i jego rodziny z uwagi na znajdujące się w aktach sprawy I SA/Sz 562/16 następujące dokumenty:
- 1) pismo Sądu Rejonowego Szczecin Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie IX Wydział Egzekucyjny, z dnia 05.07.2016 r., sygn. akt IX Co5217/13 MI w sprawie wydania zaświadczenia;
- 2) zaświadczenia Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Szczecinie z dnia 17.09.2015 r. i z dnia 02.08.2016 r. o wysokości dochodu J L w 2014 r. ("0 zł") i w 2015 r. ("0 zł");
- 3) kopia decyzji ZUS z 01.03.2016 r. o podwyższeniu renty K L z tytułu całkowitej niezdolności do pracy do kwoty [...] zł;
- 4) kopia decyzji Prezydenta Miasta S z 27.10.2015 r. o przyznaniu J L zasiłku pielęgnacyjnego za okres od 1.08.2015 r. do dnia 31.08.2020 r. w wysokość [...] zł z tytułu niepełnosprawności K L;
- 5) dokumenty potwierdzające wysokość wydatków na opłaty (faktura VAT za usługi telekomunikacyjne, dowód wpłaty opłaty za wywóz śmieci, dowód płatności za energię elektryczną);
- 6) dodatkowe oświadczenie skarżącego m.in., że syn i córka oddają środki z renty i stypendium na utrzymanie domu i rodziny żonie, która nimi zarządza, nadto nikt z rodziny nie posiada rachunków bankowych.
Skarżący oświadczył dodatkowo w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 562/16, że jego realny dochód to [...] zł. Wyjaśnił również, że poniesienie kosztów sądowych mogłoby stanowić poważny uszczerbek w zachowaniu płynności finansowej rodziny, która jest zagrożona eksmisją z jedynego domu. Wskazał, że od 2013 r. prowadzone jest przez urząd miasta postępowanie egzekucyjne z nieruchomości, w której mieszka z rodziną, z tytułu zaległych podatków od nieruchomości. Licytacja domu odbyła się we wrześniu 2015 r. (14.09.2015 r.) i sąd udzielił przybicia, zaś postanowienie w tym przedmiocie uprawomocniło się w kwietniu 2016 r. Ponadto wskazano, że urząd miasta we wrześniu 2015 wystąpił z wnioskiem o wpis hipoteki do KW w związku ze swoimi wierzytelnościami (w kwocie ok. [...] zł) oraz że dom został zlicytowany za kwotę [...] tys. zł, zaś wartość wierzytelności to ok. [...] tys. zł, za którą to kwotę można kupić kawalerkę o pow. [...] m kw.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – o co ubiega się skarżący w niniejszej sprawie - następuje, gdy strona będąca osobą fizyczną wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Zwolnienie od kosztów sądowych jest instytucją nadzwyczajną stanowiącą pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku, lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe.
Mając na względzie treść przywołanych wyżej przepisów i odnosząc ją do sytuacji majątkowej i finansowej Skarżącego i jego rodziny, przedstawioną w niniejszej sprawie oraz w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 562/16, w tym, z uwzględnieniem przedłożonych tam dokumentów, należało uznać, że jego wniosek zasługuje na uwzględnienie w całości.
Miesięczne dochody czteroosobowej rodziny wynoszą ok. [...] zł netto i są to dochody z tytułu działalności gospodarczej skarżącego, renta z tytułu niezdolności do pracy syna, zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności (żona skarżącego nie pracuje) oraz stypendium córki. Skarżący nie zadeklarował za 2014r. i 2015 r. zerowe przychody i dochody. Wykazał ponoszenie jedynie uzasadnionych wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania oraz spłatę grzywny. Po odliczeniu tych kosztów (ok. [...] zł miesięcznie) od dochodu, na pozostałe potrzeby życiowe rodziny (w tym wyżywienie, odzież, lekarstwa, środki higieny i czystości) pozostaje kwota ok. [...] zł (tj. ok. [...] zł na osobę, w tym całkowicie niesprawnego [...]), z której nie jest możliwe poczynienie jakichkolwiek oszczędności na pokrycie kosztów sądowych.
Ponadto Skarżący i jego rodzina nie posiadają oszczędności, jak też jakiegokolwiek majątku (dom został zlicytowany), który mogliby spieniężyć celem pokrycia kosztów postępowania. Nie można także pominąć, że [...] skarżącego jest osobą niepełnosprawną oraz że wobec skarżącego prowadzone są postępowania egzekucyjne.
W tym stanie rzeczy, w ocenie referendarza sądowego uiszczenie przez Skarżącego należnego obecnie wpisu od skargi ([...] zł), a także innych ew. kosztów nie byłoby możliwe bez uszczerbku w koniecznym jego utrzymaniu i jego rodziny. W konsekwencji stwierdzić należało, że wykazał on okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.