Uzasadnienie
E. G., reprezentowany przez córkę J. G., pismem z [...] marca 2021 r. (data wpływu do Sądu [...] maja 2021 r.), wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie grzywny Prezydentowi [...] (Prezydent) w związku z niewykonaniem przez organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 stycznia 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 637/15.
Skarżący wyjaśnił, że [...] stycznia 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 637/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta do rozpoznania wniosku z [...] września 2009 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] ozn. hip. "[...]", w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd uznał, że Prezydent dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że mimo wezwania organu pismem z [...] września 2020 r. do wykonania powyższego wyroku, organ nadal pozostaje w bezczynności.
Wobec powyższego Skarżący wniósł o wymierzenie Prezydentowi grzywny.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że po dokonaniu analizy zgromadzonego materiału zwrócono uwagę na złożenie przez strony postępowania wniosku o zwrot przedmiotowej nieruchomości. Z uwagi na powyższe Prezydent postanowieniem z [...] maja 2021 r. nr [...], zawiesił z urzędu postępowanie o przyznanie odszkodowania za ww. nieruchomość do czasu zakończenia postępowania dotyczącego zwrotu ww. nieruchomości. Organ zaznaczył także, że wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 51/20 nałożono na Prezydenta grzywnę w wysokości [...] tysięcy złotych i przyznano od organu na rzecz Skarżącego sumę pieniężną w wysokości [...] tysięcy złotych.
W ocenie organu, ww. wyrok był dotkliwą sankcją, a obecna przewlekłość w przedmiotowym postępowaniu spowodowana jest z przyczyn niezależnych od organu, a związana z obecną sytuacją epidemiologiczną w kraju. Organ zaznaczył przy tym, że akta administracyjne sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem z 23 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 51/20 otrzymał dopiero w dniu [...] stycznia 2021 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
skarga jest uzasadniona, co skutkować musi wymierzeniem Prezydentowi grzywny.
Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.". Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 20 stycznia 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 637/15, zobowiązał Prezydenta do rozpoznania wniosku z [...] września 2009 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] ozn. hip. "[...]", w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd uznał, że Prezydent dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu [...] kwietnia 2016 r., zatem wyznaczony przez Sąd termin rozpoznania wniosku upłynął [...] lipca 2016 r. Okolicznością niesporną jest, że do dnia wydania niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania organu przez Skarżącego do wykonania prawomocnego wyroku, Prezydent nie rozstrzygnął sprawy objętej przedmiotowym wnioskiem.
Z powodu niewykonania powyższego wyroku Prezydentowi wymierzono już czterokrotnie grzywny tj. wyrokiem z 13 stycznia 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 1686/16 w wysokości 500 (pięćset) złotych, wyrokiem z 10 kwietnia 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 48/18 w wysokości 2.000 (dwa tysiące) złotych, wyrokiem z 31 maja 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 359/19 w wysokości 4.000 (cztery tysiące) złotych oraz wyrokiem z 23 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 51/120 w wysokości 10.000 (dziesięć tysięcy) złotych.
Skoro zaś Prezydent w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z 20 stycznia 2016 r., sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania.
Wobec powyższego uznać należało, że konieczne jest wymierzenie organowi grzywny w wysokości 500 (pięćset) złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Przy ustalaniu wysokości grzywny uwzględniono fakt, że organ dopiero [...] stycznia 2021 r. otrzymał akta administracyjne sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem z 23 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 51/20, którym nałożono na Prezydenta grzywnę w wysokości 10.000 tysięcy złotych i przyznano od organu na rzecz Skarżącego sumę pieniężną w wysokości 5.000 tysięcy złotych.
Jednocześnie Sąd przy wymierzaniu wysokości grzywny wziął pod uwagę fakt, że organ po otrzymaniu z Sądu akt administracyjnych sprawy podjął czynności w sprawie i postanowieniem z [...] maja 2021 r. nr [...] zawiesił z urzędu postępowanie o przyznanie odszkodowania za ww. nieruchomość do czasu zakończenia postępowania dotyczącego zwrotu ww. nieruchomości. Sąd wziął także pod uwagę, że wcześniejszymi wyrokami wymierzono już Prezydentowi grzywny w łącznej wysokości [...] ([...]) złotych w związku z niewykonaniem ww. wyroku.
Jednocześnie, w ocenie Sądu, obecna bezczynność organu, która wystąpiła po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 stycznia 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 637/15, ma charakter rażącego naruszenia prawa. W sprawie niniejszej Sąd, oceniając charakter bezczynności Prezydenta, wziął pod uwagę czas przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu do załatwienia sprawy, zapadłe uprzednio w sprawie wyroki w przedmiocie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność organu, a w rezultacie nierespektowanie orzeczeń sądu.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania (punkt 3 sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. w związku z art. 210 § 2 P.p.s.a., zasądzając na rzecz Skarżącego kwotę 200 złotych tytułem uiszczonego wpisu.
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym miało miejsce w związku z obowiązywaniem stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Zgodnie bowiem z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), dodanego art. 46 pkt 21 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r. poz. 875), przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Taka zaś sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, bowiem rozpoznanie sprawy stało się konieczne z uwagi na datę wpływu skargi do sądu i dotychczasowy okres oczekiwania stron na zakończenie postępowania sądowego. Z uwagi jednak na wzrost wykrytych zakażeń w całym kraju, w tym na, przeprowadzenie rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, a nie można było przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.