Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 27 października 2011 r. sygn. akt I SAB/Wa 323/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi R. F., M. K. i E. M. na bezczynność Prezydenta W., zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., w rejonie ulic [...], stanowiącego część gospodarstwa rolnego oznaczonego jako [...] w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, wymierzył grzywnę w wysokości 500 zł oraz stwierdził, że bezczynność Prezydenta nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Skargą z dnia 6 sierpnia 2015 r. L. K. i U. M. wnieśli o wymierzenie Prezydentowi W. grzywny w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2011 r. oraz o orzeczenie, ze przewlekłe prowadzenie postępowania po wydaniu wyroku miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż jak dotąd organ ustalił odszkodowanie jedynie za część nieruchomości i obecnie sprawa w dalszym ciągu nie jest załatwiona.
Prezydent W., odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
Na wstępie rozważyć należy kwestię dopuszczalności przedmiotowej skargi, stanowiącej zgodnie z jej treścią skargę na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2011 r. Tryb postępowania w tym zakresie uregulowany jest w art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej ppsa), zgodnie z którym, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Powyższe oznacza, iż warunkiem złożenia skargi w trybie art. 154 §1 ppsa jest pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Jak wynika z akt sprawy, skarżący pismem z dnia 17 czerwca 2015 r. wezwali organ do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 25 marca 2015 r. Tym samym stwierdzić należy, iż dochowany został warunek konieczny do złożenia skargi na niewykonanie wyroku Sądu.
W związku z powyższym stwierdzić należy, iż zasadniczą kwestią w przedmiotowej sprawie jest ocena, czy Prezydentowi W. można zarzucić niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2011 r., w którym Sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że bezczynność Prezydenta W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Z akt sadowych wynika, że akta administracyjne zostały zwrócone do organu w dniu 28 grudnia 2011 r. (k. 52 akt o sygn. I SAB/Wa 323/11). Powołując się na piśmiennictwo wskazać należy, iż niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność występuje w przypadku bezskutecznego upływu terminu, ustalonego jak wyżej, wyznaczonego przez sąd na wydanie aktu lub czynności. Przy czym podkreślić należy, że tak ustalony termin wyznaczony przez sąd administracyjny jest terminem dodatkowym w stosunku do ustawowego terminu, w jakim sprawa powinna być załatwiona, i z tego względu nie może ulec przedłużeniu w trybie art. 37 § 2 kpa (zob. J.P.
Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 4. Warszawa 2010 r. s. 366). Uwzględniając więc zasadę obliczania terminu wyznaczonego przez sąd do załatwienia sprawy przez organ administracyjny stwierdzić należy, iż organowi w dniu 28 lutego 2012 r. minął termin do załatwienia sprawy. Nie zakończenie w tym terminie postępowania w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość warszawską oznacza, że żądanie skarżących o nałożenie grzywny znajduje materialno-prawną podstawę w art. 154 § 1 ppsa. Przepis ten umożliwia wniesienie skargi wraz z żądaniem wymierzenia grzywny organowi, który nie wykonuje wyroku sądu, a więc pozostaje w bezczynności po wyroku sądu uwzględniającym skargę na bezczynność lub po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności. Omawiany przepis ma charakter nie tylko dyscyplinujący, ale i restrykcyjny. Ustawodawca wskazał bowiem wyraźnie, że wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy, ale już po wniesieniu skargi, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi (art. 154 § 3 ppsa).
Zgodnie z art. 154 § 6 ppsa sąd administracyjny wymierza grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2016 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2015 r. (M.P.2016.145) przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2015 r. wyniosło 3899,78 zł. Górną granicą grzywny wymierzonej na podstawie art. 154 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi była w tej sprawie kwota 38 998 zł. Możliwość wymierzenia grzywny w określonym wyżej przedziale pozwala Sądowi na miarkowanie jej wysokości w szczególności w zależności od stopnia winy organu w niewykonaniu wyroku albo nie wydaniu aktu lub nie dokonaniu czynności.
Ta zaś po części zależy także od skomplikowania nie tylko stanu faktycznego ale i także prawnego sprawy. Jak wynika z odpowiedzi na skargę i z akt sprawy, po wydaniu wyroku z dnia 27 października 2011 r. Prezydent W. wydał dwie decyzje ustalające odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość na rzecz następców prawnych byłych właścicieli w wysokości 50 % wartości nieruchomości (decyzje z dnia [...] kwietnia 2014 r. przyznająca cześć odszkodowania w wysokości [...] zł i z dnia [...] kwietnia 2015 r. przyznająca część odszkodowania w wysokości [...] zł). W sprawie zapadły również dwa wyroki wymierzające grzywnę za niewykonanie wyroku z dnia 27 października 2015 r., pierwszy z dnia 7 czerwca 2013 r. sygn.. akt I SA/Wa 1085/13 wymierzający grzywnę w wysokości 500 zł oraz drugi z dnia 16 marca 2015 r. sygn.. akt I SA/Wa 3578/14 wymierzający grzywnę w wysokości 2000 zł. W realiach niniejszej sprawy Sąd ocenił, iż dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości 5000 złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy, wyznaczonego przez Sąd, a także z uwagi na fakt, że jest to już trzecia grzywna wymierzona przez Sąd w niniejszej sprawie.
Sąd stoi na stanowisku, że wymierzenie grzywny w takiej sytuacji nie tylko pełni funkcję represyjną, ale ma ono także funkcję prewencyjną i służy zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości. Ustalając wysokość grzywny Sąd zważył jednak i na fakt, że sprawa odszkodowań za tzw. grunty [...] jest bardzo skomplikowana pod względem historycznym, prawnym i finansowym. Z powyższych względów sąd uznał również, że bezczynność organu w niewykonaniu wyroku z dnia 25 marca 2015 r. nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa. Na takie stanowisko sądu ma przede wszystkim wpływ fakt, że na dzień orzekania organ wykonał wyrok z dnia 27 października 2011 roku w 50 % co do wysokości ustalenia odszkodowania za nieruchomość [...] oraz, że notoryjnym faktem jest to, że sprawy prowadzone w oparciu o przepis art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami są sprawami szczególnie skomplikowanymi pod względem historycznym, prawnym a przede wszystkim finansowym. Grzywna, jakkolwiek spełnia charakter prewencyjny i mobilizujący organ do działania- na tym etapie postępowania ma jedynie charakter symboliczny.
Z tych przyczyn, na podstawie art. 154 § 1 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono w pkt 3 sentencji wyroku na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a.