Uzasadnienie
W związku z odrzuceniem na mocy postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2013 r. skargi kasacyjnej od postanowienia tego Sądu z dnia 25 stycznia 2013 r., odrzucającego skargę A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] sierpnia 2012 r., A. J. wniosła o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z 22 lutego 2013 r. oraz o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy wskazano, że skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką oraz niepełnoletnim synem, utrzymuje się z prac dorywczych, a ostatnio z pracy wykonywanej na umowę zlecenie, z której osiąga miesięcznie dochód w wysokości [...] zł. Skarżąca nie otrzymuje świadczeń z funduszu alimentacyjnego – zaskarżoną do sądu decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku skarżącej o ustalenie prawa do świadczeń z tego funduszu.
Skarżąca wraz z rodziną mieszka w mieszkaniu komunalnym przydzielonym jej matce, która osiąga dochód z tytułu emerytury w wysokości [...] zł (brutto). Zasadność udzielenia prawa pomocy w zakresie częściowym strona uzasadniła brakiem majątku, w tym oszczędności, które umożliwiłby jej ustanowienie pełnomocnika procesowego we własnym zakresie.
W odpowiedzi na wezwanie sądowe w sprawie przedstawienia szczegółowych informacji na temat zadeklarowanego we wniosku o prawo pomocy stanu majątkowego skarżącej, strona przedłożyła zaświadczenie o wysokości aktualnych zarobków, wskazujące na pobieranie przez nią wynagrodzenia w wysokości [...] zł (netto), kopię decyzji o waloryzacji emerytury potwierdzającą uprawnienie jej matki do pobierania świadczenia w wysokości wskazanej we wniosku (tj. [...] zł brutto, [...] zł netto), kopię deklaracji podatkowej za 2012 r. ujawniającą osiągnięcie we wskazanym roku podatkowym dochodu w wysokości [...] zł, a także wyciąg z rachunku bankowego wnioskodawczyni, ujawniający na dzień [...] kwietnia 2013 r. saldo w wysokości [...] zł. W piśmie z 14 maja 2013 r. pełnomocnik skarżącej – jej matka B. G. - skorygowała ponadto oświadczenia złożone we wniosku o prawo pomocy podnosząc, że córka prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, jednakże ze względu na trudną sytuację finansową korzysta z pomocy finansowej matki, która ponosi koszty utrzymania mieszkania.
Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje:
Wniosek A. J. o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie, gdyż skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270/ dalej: p.p.s.a.). Przyjęcie takiej oceny jest uzasadnione po analizie oświadczeń złożonych w rozpoznawanym wniosku, których rzetelność poświadczają dokumenty finansowe przesłane przez pełnomocnika skarżącej wraz z pismem z 15 maja 2013 r. W ich świetle sytuacja majątkowa wnioskodawczyni, samotnej matki, która ze względu na niskie dochody, brak oszczędności oraz majątku pozostaje na utrzymaniu swojej matki, odpowiada dyspozycji art. 246 pkt 2 p.p.s.a. Skarżąca nie dysponuje jakimikolwiek środkami, które mogłaby przeznaczyć na pokrycie kosztów działania w sprawie profesjonalnego pełnomocnika procesowego, którego udział w postępowaniu sądowym jest niezbędny w celu sporządzenia zażalenia, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej.
Środków takich nie posiada również pozostająca z nią we wspólnym gospodarstwie domowym jej matka. Oświadczenie B. G., działającej w charakterze pełnomocnika skarżącej, zawarte w piśmie z 14 maja 2013 r. w zakresie w jakim koryguje złożoną uprzednio we wniosku o prawo pomocy deklarację odnoszącą się do prowadzenia z A. J. wspólnego gospodarstwa domowego, nie znosi bowiem obowiązku oceny sytuacji finansowej skarżącej w powiązaniu z kondycją finansową jej matki. W świetle dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy nie można bowiem uznać, że w ten sposób doszło do skutecznego zanegowania weryfikowanego w postępowaniu w sprawie przyznania prawa pomocy stanu rodzinnego skarżącej, do którego nawiązuje pkt 6 urzędowego formularza wniosku o prawo pomocy (PPF). Nie może budzić zasadniczych wątpliwości, że nie tylko wspólne zamieszkanie, ale przede wszystkim wspólne zaspokajanie potrzeb życiowych przez osoby wskazane przez stronę w pkt 6 formularza wniosku, przesądza o tym, że relacje pomiędzy skarżącą oraz jej matką wskazują na stan wspólnego gospodarowania konstytuujący gospodarstwo domowe prowadzone wspólnie.
Cechami charakterystycznymi dla prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego może być udział i wzajemna ścisła współpraca w załatwianiu codziennych spraw związanych z prowadzeniem domu, nie zarobkowanie i pozostawanie w związku z tym na całkowitym lub częściowym utrzymaniu osoby, z którą się gospodarstwo domowe prowadzi (zob. wyrok SN z 2 lutego 1996 r., II URN 56/95, OSNP 1996/16/240). Z akt sprawy wynika, że skarżąca mieszka z matką co najmniej od 2003 r. (data wydania dowodu osobistego A. J. wskazującego na jej zameldowanie pod adresem, na który została skierowana do niej zaskarżona decyzja, k 6 oraz 65 akt administracyjnych), a wysokość dochodów uzyskanych przez nią zarówno aktualnie, jak i w roku poprzedzającym złożenie wniosku o prawo pomocy (dochód za 2012 r. w wysokości [...] zł), a także w roku 2010 r. (ustalonych na podstawie zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego w wysokości [...] zł, k. 14 akt administracyjnych), pozwala niebezpodstawnie przypuszczać, że korzystanie przez stronę ze wsparcia finansowego matki nie ma charakteru okazjonalnego.
W tych warunkach wzajemnym relacjom skarżącej oraz jej matki można przypisać również cechę stałości, charakteryzującą, w świetle powołanego powyżej wyroku Sądu Najwyższego, prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego. Konieczność udzielenia stronie pomocy w realizacji jej praw procesowych wynika jednakże z przyjętej oceny, że niezasadne byłoby oczekiwanie, aby wsparcie otrzymywane przez skarżącą od matki obejmowało pomoc inną, niż udzielaną w celu umożliwienia zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych wnioskodawczyni, co bezpośrednio wiąże się ze stanem majątkowym B. G., która wydatki na utrzymanie się swoje oraz członków swojej rodziny, w tym obciążenia wynikające z konieczności pokrycia kosztów zajmowanego wspólnie z córką i wnukiem mieszkania, pokrywa ze środków uzyskiwanych z emerytury w wysokości [...] zł netto, stanowiącej jej jedyne źródło dochodów.
Z powołanych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.