Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 2436/10

Uzasadnienie

1. I. Stan faktyczny
2. 1. Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] Wójt Gminy S. ustalił opłatę adiacencką w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości wywołanego decyzją Wójta Gminy S. z dnia [...] października 2007 r. o zatwierdzeniu projektu podziału działki nr [...] położonej we wsi B. i zobowiązał do uiszczenia opłaty Z. W. i M. G. (dalej powoływani jako skarżący). Podstawę ustalenia opłaty w wysokości 50 % wzrostu wartości nieruchomości stanowiła uchwała nr [...] Rady Gminy S. z dnia [...] lutego 2005 r. w sprawie ustalenia 50 % stawki opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości wywołanego podziałem.
3. 2. Skarżący wnieśli odwołanie od tej decyzji.
4. 3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że sporządzony w trakcie postępowania operat szacunkowy wskazał na wzrost wartości nieruchomości w wyniku podziału o [...] zł. Operat został wykonany w sposób rzetelny i zgodnie z obowiązującymi przepisami. Biegła zastosowała podejście porównawcze, przy metodzie korygowania ceny średniej. Do porównania wybrane zostały transakcje z obszaru Gminy S. i brane były pod uwagę cechy rynkowe wpływające na poziom cen na rynku lokalnym. Prawidłowo również ustalono opłatę w oparciu o uchwałę z dnia [...] lutego 2005 r., ponieważ zgodnie z art. 98a ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102 poz. 651 ze zm.; dalej powoływana jako ugn) przyjmuje się taką stawkę, która obowiązywała w dniu, kiedy decyzja o podziale stała się ostateczna tj. [...] listopada 2007 r.
5. 4. Skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję zarzucili jej naruszenie;
6. – art. 6 w zw. z art. 7 i 77 Kpa przez naruszenie zasady legalizmu,
7. - art. 10 § 1 w zw. z art. 28 w zw. z art. 61 par 4 Kpa,
8. - art. 98a ust. 1a ugn,
9. - § 32 ust. 2 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej". Zdaniem skarżących organy obu instancji oparły się na przepisach nie obowiązujących w dacie ich wydania. Nadto zastosowały przepisy wykonawcze, które utraciły moc. Powołana uchwała z dnia [...] lutego 2005 r. przestała obowiązywać z dniem [...] października 2007 r. z chwilą wejścia w życie nowelizacji ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zmiana z tą datą art. 98a ugn poprzez dodanie ust. 1a oznacza zgodnie z par. 32 ust. 2 Zasad technik prawodawczej utratę mocy obowiązującej przez akt wykonawczy tj. powołaną uchwałę z dnia [...] lutego 2005 r. Ponadto skarżący wskazują, iż w dniu wydania decyzji ustalającej opłatę współwłaścicielem nieruchomości był również M. W., który nie brał udziału w postępowaniu bez własnej winy.
10. 5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
11. II. Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

1. 1. Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny, dlatego Sąd akceptując ustalenia faktyczne dokonane przez organ w zaskarżonej decyzji dokonał kontroli zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zbadał, czy organy administracji, orzekające w sprawie, nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; dalej ppsa) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.
2. 2. Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z innych przyczyn niż te, które zostały w niej podniesione. Sąd w żadnym razie nie podziela jakiegokolwiek z zarzutów podniesionych w skardze.
3. 3. Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji stanowi art. 98a ust. 1-3 ugn. Zgodnie z art. 98a ust. 1 ugn jeżeli w wyniku podziału nieruchomości dokonanego na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego, który wniósł opłaty roczne za cały okres użytkowania tego prawa, wzrośnie jej wartość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może ustalić z tego tytułu, w drodze decyzji, opłatę adiacencką. Wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala rada gminy, w drodze uchwały, w wysokości nie większej niż 30 % różnicy wartości nieruchomości.

Ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie 3 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne. Wartość nieruchomości przed podziałem i po podziale określa się według cen na dzień wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej. Jednakże art. 98a ust. 1a ugn nakazuje stosować uchwałę obowiązującą w dniu, kiedy decyzja o podziale stała się ostateczna.

1. 4. Dla przedmiotowej sprawy kluczowe znaczenie ma fakt, że ustawa z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 173 poz. 1218) obowiązująca od dnia 22 października 2007 r. wprowadziła poprzez art. 1 pkt 38 lit. a) zmianę zezwalając radzie gminy na ustalenie stawki procentowej opłaty adiacenckiej w wysokości nie większej niż 30 % różnicy wartości nieruchomości. Jednocześnie ustawodawca obniżając wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej, ustalił zasady jej naliczania w stosunku do nieruchomości, których podziału dokonano przed wejściem w życie obniżonej stawki.
2. 5. W świetle powyższego przesłankami dopuszczalności obciążenia opłatą adiacencką są:
3. - obowiązywanie uchwały określającej stawkę opłaty adiacenckiej w dniu, kiedy decyzja o podziale stała się ostateczna;
4. - wzrost wartości nieruchomości wywołany decyzją o podziale, o ile decyzja ta została wydana na wniosek właściciela (użytkownika wieczystego, który wniósł opłaty roczne za cały okres trwania prawa), a podział nie był dokonany na podstawie art. 95 ugn tj. niezależnie od ustaleń planu miejscowego;
5. - wydanie decyzji ustalającej opłatę w terminie 3 lat, od dnia kiedy decyzja o podziale stała się ostateczna.
6. 6. Przechodząc do oceny pierwszej przesłanki, wskazać należy że w dniu kiedy decyzja o podziale stała się ostateczna obowiązywała powołana uchwała Rady Gminy S. z dnia [...] lutego 2005r. w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Uchwała ta określała stawkę opłaty w wysokości 50 %. Zarzuty skargi wywodzące utratę mocy obowiązującej uchwały są całkowicie niezasadne.
7. 7. Przedmiotowa sprawa dotyczy specyficznej sytuacji – związanej ze zmianą zasad pobierania opłat adiacenckich z dniem 22 października 2007 r. Powołana decyzja o zatwierdzeniu projektu podziału stała się ostateczna w dniu 5 listopada 2007 r. W tej dacie skonkretyzował się obowiązek uiszczenia opłaty adiacenckiej i pomimo, że wciąż obowiązywała uchwała określająca wysokość opłaty adiacenckiej w wysokości 50 %, to po [...] października 2007 r., to nie mógł powstać obowiązek poniesienia opłaty w wysokości wyższej niż 30 % ponieważ było to niezgodne z art. 98a ust. 1 ugn.
8. 8. Dla skutecznego pobierania opłat adiacenckich w odniesieniu do nieruchomości, których podział został zatwierdzony ostatecznie po dniu 22 października 2007 r. konieczne było przyjęcie uchwały określającej wysokość opłaty w wysokości nie wyższej niż 30 %. Gmina S. taką uchwałę podjęła dopiero w grudniu 2007 r. – niemniej już od dnia wejścia w życie nowelizacji art. 98a ust. 1 ugn tj. dnia 22 października 2007r., brak było możliwości prawnych do ustalenia przez organ opłaty adiacenckiej w wysokości 50%.

9 W związku z tym należy uznać, że wymierzenie opłaty w wysokości 50 % stanowi naruszenie art. 98a ust. 1 ugn i z tego względu decyzje obu instancji zostały wydane z naruszeniem tego przepisu. Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji powinien obecnie umorzyć postępowanie w sprawie ustalenia opłaty.

10. Niezasadny jest natomiast zarzut pominięcia w postępowaniu jednej ze stron postępowania – M. W. Nie był on bowiem właścicielem nieruchomości w dniu, kiedy decyzja o podziale stała się ostateczna – a więc w dniu, kiedy powstawałby obowiązek poniesienia opłaty. Decyzja ustalająca opłatę jest wydawana dla potwierdzenia tego obowiązku i powinna brać pod uwagę właścicieli z dnia, kiedy decyzja o podziale stała się ostateczna.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art.200 tej ustawy.