Uzasadnienie
K. K., M. S. i R. M. (Skarżący), reprezentowani przez radcę prawnego M. A., pismem z 12 stycznia 2022 r. (data wpływu do Sądu 10 lutego 2022 r.), wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie grzywny Prezydentowi m.st. Warszawy (Prezydent) w związku z niewykonaniem przez organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 września 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 522/15.
Skarżący wyjaśnili, że wyrokiem z 16 września 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 522/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta do rozpoznania wniosku z 26 stycznia 2015 r. o odszkodowanie za nieruchomość [...] położoną przy ulicy [...] nr hip. "[...]" - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd uznał, że Prezydent dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Wskazali także, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokami: z 5 lipca 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 898/16, z 7 kwietnia 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 296/17, z 16 maja 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 2174/17 oraz z 30 października 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 1301/20 ukarał już czterokrotnie Prezydenta grzywnami w łącznej wysokości 10.000 (dziesięć tysięcy) złotych za niewykonanie ww. wyroku.
W uzasadnieniu skargi wskazali, że mimo wezwania organu pismem z 20 września 2021 r. do wykonania powyższego wyroku, organ nadal pozostaje w bezczynności. Wskazali, że w odpowiedzi na powyższe wezwanie Prezydent poinformował, że rozpoznanie sprawy nastąpi niezwłocznie po zwrocie akt sprawy przez Wojewodę Mazowieckiego, który postanowieniem z 3 sierpnia 2021 r., nr 607/2021 uchylił postanowienie Prezydenta z 19 czerwca 2020 r., nr 198/SD/2020 o zawieszeniu z urzędu postępowania w sprawie odszkodowania do czasu rozpoznania wniosku o zwrot nieruchomości. Skarżący zaznaczyli także, że akta sprawy wróciły do organu 26 listopada 2021 r., a mimo to organ do dnia wniesienia niniejszej skargi, mimo czterokrotnego ukarania grzywną – nadal nie zakończył postępowania poprzez wydanie decyzji.
Końcowo Skarżący zaznaczyli, że mając na uwadze fakt, że ich wniosek o wypłatę odszkodowania złożony został w 2015 r., a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie czterokrotnie wyrokami wymierzył Prezydentowi grzywnę, a nadto, już w wyroku z 7 kwietnia 2017 r. stwierdził że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a wyrokami z 16 maja 2018 r. i 30 października 2020 r. nie tylko ponownie stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, ale przyznał również Skarżącym kwotę pieniężną, co nie przyczyniło się do zakończenia postępowania w I instancji, stąd wniosek o zasądzenie od organu na ich rzecz kwoty pieniężnej tytułem zadośćuczynienia za oczekiwanie na załatwienie sprawy jest uzasadniony i zasługuje na uwzględnienie.
W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o jej oddalenie, przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego. Organ wskazał jedocześnie, że pismem z 31 stycznia 2022 r. zawiadomił strony postępowania, w trybie art. 10 K.p.a. o prawie wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji. Wskazał, że z uwagi na wynikający z treści art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, pozwalającego na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, nie było możliwości rozpatrzenia wniosku o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość w terminie określonym w art. 35 § 3 K.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
skarga jest uzasadniona, co skutkować musi wymierzeniem Prezydentowi grzywny.
Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.". Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 16 września 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 522/15, zobowiązał Prezydenta do rozpoznania wniosku z 26 stycznia 2015 r. o odszkodowanie za nieruchomość [...] położoną przy ulicy [...] nr hip. "[...]" - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu 25 listopada 2015 r., zatem wyznaczony przez Sąd termin rozpoznania wniosku upłynął 25 lutego 2016 r. Okolicznością niesporną jest, że do dnia wydania niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania organu przez Skarżących do wykonania prawomocnego wyroku, Prezydent nie rozstrzygnął sprawy objętej przedmiotowym wnioskiem.
Z powodu niewykonania powyższego wyroku Prezydentowi wymierzono już czterokrotnie grzywny tj. wyrokiem z 5 lipca 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 898/16 w wysokości 5000 (pięćset złotych), wyrokiem z 7 kwietnia 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 296/17 w wysokości 1.500 (tysiąc pięćset), wyrokiem z 16 maja 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 2174/17 w wysokości 3.000 (trzy tysiące) oraz wyrokiem z 30 października 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 1301/20 w wysokości 5.000 (pięć tysięcy) złotych.
Skoro zaś Prezydent w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z 16 września 2015 r., sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania.
Wobec powyższego uznać należało, że konieczne jest wymierzenie organowi grzywny w wysokości 7.000 (siedem tysięcy) złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd. Uwzględniono przy tym fakt, że wcześniejszymi wyrokami wymierzono już Prezydentowi grzywny w łącznej wysokości 10.000 (dziesięć tysięcy) złotych w związku z niewykonaniem ww. wyroku.
Jednocześnie, w ocenie Sądu, obecna bezczynność organu, która wystąpiła po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 września 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 522/15, ma charakter rażącego naruszenia prawa. W sprawie niniejszej Sąd, oceniając charakter bezczynności Prezydenta, wziął pod uwagę czas przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu do załatwienia sprawy, zapadłe uprzednio w sprawie wyroki w przedmiocie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność organu, a w rezultacie nierespektowanie orzeczeń sądu.
Z tego też względu Sąd uznał, że wniosek o przyznanie od organu na rzecz każdego ze Skarżących sumy pieniężnej jest zasadny. Przy czym Sąd stoi na stanowisku, że przyznanie każdemu ze Skarżących kwoty po 3.000 (trzy tysiące) złotych uzasadniają szczególne okoliczności sprawy, tj. rażący charakter zwłoki w jej rozpoznaniu, co uzasadnia przyznanie stronie zadośćuczynienia z tego powodu. Podkreślić należy, że w niewykonanym wyroku Sąd wyznaczył Prezydentowi termin dwóch miesięcy na załatwienie sprawy, który upłynął 25 lutego 2016 r. Tymczasem, organ od ponad sześciu lat od daty wydania tego orzeczenia oraz pomimo wydania wyroków wymierzających grzywny, nadal nie rozpoznał wniosku.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Sąd uwzględnił wniosek Skarżących o przyznanie na podstawie art. 154 § 7 P.p.s.a. sumy pieniężnej, przyznając w pkt 3 sentencji wyroku na rzecz każdego ze Skarżących kwoty po 3.000 (trzy tysiące) złotych. O kosztach postępowania (punkt 4 sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. i 205 § 2 P.p.s.a. zasądzając solidarnie na rzecz Skarżących kwotę 200 złotych tytułem uiszczonego wpisu i 480 złotych tytułem wynagrodzenia pełnomocnika.
Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 P.p.s.a.