Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 6 października 2014 r. I. C., M. P., J. C., J. C., M. M., A. M., A. M., M. M., I. G., E. J., J. J., A. J., T. S., C. S., P. S., J. S., J. S., Z. S., A. S., A. S., C. S. i M. Z. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 156/13 zobowiązującego Prezydenta [...] do wydania rozstrzygnięcia w sprawie wniosku skarżących z dnia [...] stycznia 2008 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...], w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem.
Skarżący w uzasadnieniu powyższej skargi wskazali, że pomimo upływu terminu do wykonania wyroku z dnia 27 maja 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 156/13 organ nie wydał decyzji w kwestii odszkodowania. Skarżący podnieśli, że niniejsza skarga jest kolejną skargą w sprawie niewykonania powołanego wyroku i w uprzednio zapadłym orzeczeniu z dnia 23 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 288/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył już grzywnę za niewykonanie powołanego wyroku, a mimo tego wyrok nie został wykonany. Jednocześnie bezskuteczne pozostało pismo skarżących z dnia [...] października 2014 r. wzywające organ do wykonania wyroku.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o oddalenie skargi, wskazując, że jedną z przesłanek badanych w postępowaniu odszkodowawczym w sprawie opisanej nieruchomości jest określenie dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania działką. Jednocześnie organ podniósł, że w dniu [...] sierpnia 2015 r. wydał decyzję nr [...], którą ustalił odszkodowanie za [...]% przedmiotowej nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny ocenia zatem wydany akt zarówno pod względem jego zgodności z prawem materialnym, jak i zgodności z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
W przypadku skargi o wymierzenie organowi grzywny z powodu jego bezczynności, sąd dokonuje oceny jej zasadności według stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania orzeczenia sądowego.
Stosownie do art. 154 § 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o po-stępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2016 r. Dz. U. poz. 718), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa, sąd wymierza do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Z treści przywołanego przepisu wynikają dwie przesłanki, które łącznie muszą być spełnione, aby sąd mógł organowi administracji wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ ten musi pozostawać w bezczynności po wyroku. Po drugie, wymierzenie grzywny jest możliwe po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania prawomocnego wyroku. Jak wynika z akt sprawy, obie te przesłanki zostały spełnione w rozpoznawanej sprawie. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 154 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi.
Jak wynika z akt sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 156/13 uwzględnił skargę na bezczynność Prezydenta [...] i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2008 r. o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Zakreślony przez Sąd powołanym wyrokiem termin do wydania decyzji upłynął bezskutecznie w dniu 19 października 2013 r. Dalszy brak merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ I instancji stał się przyczyną wystąpienia przez skarżących do Sądu ze skargą na niewykonanie powołanego wyroku. Po jej rozpatrzeniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 288/14, za niewykonanie wyroku tegoż Sądu z dnia 27 maja 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 156/13, wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości [...] zł, płatną w terminie dwóch miesięcy od daty uprawomocnienia się wyroku.
Po tym orzeczeniu organ I instancji nadal przez prawie 5 miesięcy nie wydał żądanej decyzji odszkodowawczej, co skutkowało ponownym wystąpieniem przez skarżących z kolejną skargą z dnia 6 października 2014 r. na niewykonanie powołanego wyroku z dnia 27 maja 2013 r., która to skarga zainicjowała niniejsze postępowanie sądowe.
Jak wynika z akt sprawy, pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu Prezydent [...] do dnia orzekania nie wykonał w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 156/13, co czyni zasadną przedmiotową skargę. Wobec tego Sąd uznał, że ustawowe przesłanki, o których mowa w art. 154 § 1 i 6 powołanej wyżej ustawy, w rozpatrywanej sprawie nadal są spełnione, a zatem skarga o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny jest zasadna.
Podkreślić należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego, czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być w żadnym razie tolerowane lub akceptowane. W szczególności nie można zaakceptować czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które zobowiązane są do jego stosowania.
W przedstawionych okolicznościach sprawy, biorąc pod uwagę okres niewykonywania przez organ prawomocnego wyroku oraz fakt, że w dniu [...] sierpnia 2015 r. organ wydał decyzję nr [...], którą ustalił odszkodowanie za część ([...]%) przedmiotowej nieruchomości, Sąd uznał obecnie za najbardziej adekwatną, a jednocześnie mieszczącą się w granicach określonych przepisem art. 154 § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi grzywnę w kwocie [...] złotych.
Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 154 § 2 powołanej wyżej ustawy Sąd ma obowiązek orzec, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu obecna bezczynność organu, która wystąpiła po wyroku z dnia 27 maja 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 156/13, nie ma jeszcze charakteru rażącego naruszenia prawa. Wydając taką ocenę Sąd wziął bowiem pod uwagę fakt, że Prezydent [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] ustalił na rzecz skarżących odszkodowanie za [...]% gruntu przedmiotowej nieruchomości, skomplikowany i historyczny charakter niniejszej sprawy oraz fakt, że skarżący wyrazili zgodę na wydanie decyzji częściowych co do nieruchomości objętej złożonym wnioskiem.
Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 2 w związku z art. 154 § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów sądowych orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.