Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 10 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 497/15

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło J. G. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] wydanej w przedmiocie ustalenia obowiązku zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] z urzędu sprostowało zamieszone w ww. postanowieniu z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] pouczenie co do prawa wniesienia w stosunku do postanowienia z dnia [...] lutego 2015 r. skargi do sądu administracyjnego (zamiast błędnego pouczenia o przysługującym stronie prawie wniesienia zażalenia).

Na powyższe postanowienie z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] J. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi.

Zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określa art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), powoływanej w dalszej części jako p.p.s.a., zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4. 4) inne akty lub czynności niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę oraz rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, jak też spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej (art. 3 § 3, art. 4 p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], wydane w trybie art. 111 § 1a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.).

Zgodnie z art. 111 § 1a k.p.a., organ administracji publicznej, który wydał decyzję, może ją uzupełnić lub sprostować w kwestiach rozstrzygnięcia co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji. Przepis ten z mocy art. 126 k.p.a. stosuje się do postanowień.

Taka konstrukcja instytucji sprostowania decyzji (postanowienia) w trybie art. 111 § 1a k.p.a. powoduje, iż orzeczenie o sprostowaniu nie ma samodzielnego bytu prawnego, a pozostaje częścią aktu administracyjnego, którego sprostowania domagała się strona, bądź które zostało sprostowane z urzędu przez organ. W szczególności dzieli losy tego aktu w postępowaniu odwoławczym (zażaleniowym) (por: postanowienie NSA z 16 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1486/10, LEX nr 74155; postanowienie NSA 10 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OSK 875/07, LEX nr 505244). Nie jest to bowiem postanowienie kończące postępowanie, ani też rozstrzygające sprawę co do istoty. Postanowienie to nie stanowi samoistnego aktu administracyjnego, nie rozstrzyga bowiem odrębnej sprawy administracyjnej. Akt ten ma jedynie charakter incydentalny. Postanowienie wydane w trybie art. 111 § 1a k.p.a. nie jest też zaskarżalne na drodze administracyjnej.

Zgodnie bowiem z art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 lutego 1998 r. (sygn. akt II SA 1434/97, Lex nr 41281) zażalenie przysługuje tylko na niektóre postanowienia, enumeratywnie wyliczone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Oznacza to, że katalog postanowień, na które może być wniesione zażalenie, jest zamknięty i organ orzekający w sprawie nie może go rozszerzać. W art. 142 k.p.a. ustawodawca przewidział, że postanowienia, na które nie służy zażalenie strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji.

Skoro zatem Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na to postanowienie, to oznacza, że ustawodawca nie nadał podejmowanym w tym trybie aktom rangi odrębnych rozstrzygnięć, pozwalających przyjąć dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego w tego rodzaju sprawach. Brak jest także przepisów szczególnych, które w takich przypadkach pozwalałyby na kontrolę sądowoadministracyjną.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.