Uzasadnienie
K. W. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [.,..] stycznia 2014r., znak [...], którym to postanowieniem organ odmówił ww. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2013r., nr [...] umarzającą postępowanie wszczęte z wniosku K. W. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 2003r., nr [...] stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990r. przez przedsiębiorstwo P. z siedzibą w W., którego następcą prawnym była spółka Z. S.A. w W., prawa użytkowania wieczystego gruntu niezbudowanego, położonego w W. pomiędzy ul. [...], stanowiącego własność Skarbu Państwa, oznaczonego jako działka nr[...].
Zaskarżone postanowienie wydane zostało w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy.
Wojewoda [...], działając na podstawie art. 200 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 oraz art. 67 ust. 1, art. 71 ust 4, art. 72 ust 1 i 3 pkt 5, art. 77 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543 ze zm.), § 4 ust. 1 pkt 2 i 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120 ze zm.), decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2003 r., stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez przedsiębiorstwo P. z siedzibą w W., którego następcą prawnym była ówcześnie spółka Z. S.A. z siedzibą w W., prawa użytkowania wieczystego gruntu niezabudowanego, położonego w W. pomiędzy ul. [...], stanowiącego własność Skarbu Państwa, oznaczonego jako działka nr [...].
Pismem z dnia 2 czerwca 2011 r. K. W. wystąpiła do Ministra Infrastruktury o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2003 r., znak: [...].
Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] października 2013r. znak [...] umorzył postępowanie wszczęte z wniosku K. W. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 2003 r.
Pismem z dnia 6 listopada 2013r. K. W. wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2013r. znak [...] wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku podniesiono, iż ze względu na wyjazd skarżącej w celach leczniczych do miejscowości D. nie była obecna w miejscu stałego zamieszkania. Korespondencję zawierającą zaskarżoną decyzję odebrała jej sąsiadka, która dopiero w dniu 1 listopada 2013r. poinformowała ją o tym fakcie.
Minister Infrastruktury i Rozwoju wskazał, że zgodnie z art. 127 § 3 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji.
Stosownie do art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie.
Art. 58 § 1 k.p.a. stanowi, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Natomiast zgodnie z art. 58 § 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
W myśl art. 42 k.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Pisma mogą być doręczone również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Natomiast w razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w sposób powyższy, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie.
Zgodnie natomiast z art. 43 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania.
Organ wskazał, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że decyzja z dnia [...] października 2013r. została doręczona w dniu 11 października 2013r. pełnoletniemu domownikowi skarżącej – J. W., która podjęła się oddania korespondencji adresatce.
Skarżąca wskazała natomiast, iż J. W. jest jej sąsiadką co jednak zdaniem organu, w świetle art. 43 k.p.a., nie wpływa na brak skuteczności doręczenia powyższej korespondencji. Natomiast wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został nadany w urzędzie pocztowym w dniu 8 listopada 2013r., zatem z uchybieniem czternastodniowego terminu do złożenia tego wniosku.
Zgodnie z art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, przy czym prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu wraz z dopełnieniem czynności, dla której określony był termin.
Zdaniem organu skarżąca nie uprawdopodobniła, iż uchybiła terminowi bez własnej winy.
K. W. zaskarżyła w całości postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów art. 43 drugie k.p.a., art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. oraz art. 59 § 1 k.p.a polegające na przyjęciu, że w okolicznościach niniejszej sprawy zaistniała przesłanka do uznania, że do przekroczenia terminu na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy doszło z mojej winy, stanowiło konsekwencję naruszenia przepisów art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 § 1 k.p.a. dotyczących zasad prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.
Skarżąca wskazała, iż J. W., która odebrała decyzję jest jej sąsiadką a nie domownikiem. Skarżąca podała, iż o fakcie doręczenia zastępczego decyzji dowiedziała się w dniu [...] listopada 2013r. podczas rozmowy z J. W. Mając na względzie wskazane zarzuty wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] stycznia 2014 r. w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną. Sąd ten bada, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji publicznej, których decyzje zostały zaskarżone, odpowiadają prawu (wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2007 r., II FSK 72/06, ONSA WSA 2008, nr 2, poz. 31; zob. także uchwała pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, s. 29 uzasadnienia). Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
Kolejno, zgodnie z art. 42 k.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Pisma mogą być doręczone również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Natomiast w razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w sposób powyższy, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie.
Art. 43 k.p.a. stanowi, że w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania.
Zgodnie ze zwrotnym poświadczeniem odbioru decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2013r. została doręczona J. W. –kuzynce skarżącej i domownikowi.
Zgodnie z twierdzeniami skarżącej, ww. nie jest jej kuzynką ani domownikiem a jedynie sąsiadką.
Dopuszczalne jest doręczenie pisma sąsiadowi lecz o tej czynności zawiadamia się adresata poprzez zawiadomienie w skrzynce oddawczej. Zwrotne poświadczenie odbioru nie zawierało informacji o takim zawiadomieniu. Akta sprawy również nie wskazują, że takie zawiadomienie miało miejsce.
Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 13 listopada 1996 r., III RN 27/96, OSNAPiUS 1997, nr 11, poz. 187, przyjął, że: "Status "domowników" adresata pisma (art. 43 k.p.a.) mają zamieszkujący z nim w jednym mieszkaniu lub domu jego dorośli krewni i powinowaci, niezależnie od tego, czy równocześnie prowadzą z nim wspólne gospodarstwo domowe. Natomiast osoby obce adresatowi nie są jego domownikami nawet gdy mieszkają w tym samym mieszkaniu (np. jako lokatorzy lub sublokatorzy), chyba że zostały przez adresata włączone do wspólnoty domowej i prowadzą z nim (jego rodziną) wspólne gospodarstwo. W przeciwnym razie osoby takie należy traktować jako sąsiadów adresata i o fakcie doręczenia im przeznaczonej dla niego przesyłki poinformować zainteresowanego przez umieszczenie odpowiedniego zawiadomienia na drzwiach jego mieszkania, względnie izby w jego mieszkaniu". "Domownikiem w rozumieniu art. 43 k.p.a. są takie osoby, dla których mieszkanie adresata jest ich aktualnym centrum życiowej działalności, ośrodkiem osobistych i majątkowych interesów.
Wymogiem uznania osoby za domownika w rozumieniu art. 43 k.p.a. nie musi być jej zameldowanie w miejscu zamieszkania adresata" (postanowienie NSA z dnia 16 listopada 2011 r., II GSK 2165/11, LEX nr 1151686). "Za domownika należy uznać osobę spokrewnioną z adresatem pisma, ale warunkiem koniecznym powinno być zamieszkiwanie tej osoby pod wskazanym adresem, tj. ustalenie, że należy ona do wspólnego gospodarstwa domowego" (wyrok NSA z dnia 9 września 2011 r., II OSK 1333/10, LEX nr 1151842). Dorosłym domownikiem adresata pisma jest jego narzeczona przebywająca w mieszkaniu adresata podczas jego czasowego pobytu za granicą (postanowienie NSA w Łodzi z dnia 18 stycznia 1995r.,SA/Łd 2865/94, LEX nr 26545). Odsyłanie strony na drogę postępowania reklamacyjnego w urzędzie pocztowym jest w takich okolicznościach niedopuszczalne (wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 1996 r.,SA/Wr 2029/95, LEX nr 26725).
Całkowicie błędna była zatem wykładnia art. 43 k.p.a. dokonana przez organ, który przyjął, że to iż Jadwiga Wcisło była jedynie sąsiadką skarżącej i nie jest domownikiem, nie ma żadnego znaczenia w sprawie.
Organ powinien ustalić czy doręczenie zostało dokonane sąsiadce skarżącej czy dorosłemu domownikowi. Gdyby istotnie doręczenie dokonane zostało sąsiadce skarżącej, to byłoby wadliwe. Powstaje w takiej sytuacji pytanie czy mogło ono skutkować rozpoczęciem biegu terminu do złożenia odwołania od decyzji z dnia [...] października 2013r.
Od tych pierwszoplanowych ustaleń należy uzależnić dalsze czynności jakie organ winien podjąć w sprawie.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ będzie zobowiązany do przeprowadzenia postępowania zgodnie z wykładnią przepisów przedstawioną przez Sąd.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, orzekł jak w pkt 1 sentencji. Na mocy art. 152 p.p.s.a. orzeczono, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku jak w pkt 2 wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. jak w pkt 3.