Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2016 r., sygn. I SA/Wa 929/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A.K., L.W., U.T. i M.T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2012 r., nr [...].
Wnioskiem z dnia 8 czerwca 2016 r. (data wpływu) uczestnik postępowania M.J. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym – zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Wnioskodawca wskazał, że gospodarstwo domowe, które prowadzi z małoletnią córką oraz bezrobotną żoną, utrzymuje z dwóch źródeł dochodu – umowy o pracę (dochód miesięczny [...]) oraz umowy o dzieło ([...] miesięcznie). Uzyskiwany dochód służy na pokrycie stałych wydatków na: ubezpieczenie zdrowotne ([...]), ubezpieczenie na życie ([...]), RWE ([...]), PGNiG ([...]), MPWiK ([...]), telefony ([...]), żywność ([...]), lekarstwa ([...] ł), chemię gospodarczą ([...]), odzież ([...]), obuwie ([...]), weterynarza ([...]), karmę ([...]), karty miejskie ([...] ł), paliwo ([...]) oraz ubezpieczenie samochodu ([...]). M.J. oświadczając, że nie posiada żadnego majątku, w uzasadnieniu wniosku podał, że nie stać go na opłaty sądowe oraz honorarium dla profesjonalnego pełnomocnika.
W dniu [...] czerwca 2016 r. M.J., reprezentowany przez r.pr. A.R. (pełnomocnictwo k. 708) wniósł skargę kasacyjną od wyroku z dnia 21 kwietnia 2016 r
Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).
Rozpoznawany wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Brak podstaw do uwzględnienia wniosku M. J. w zakresie całkowitym, tj. obejmującym żądanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz pokrycia kosztów działania w sprawie pełnomocnika procesowego – radcy prawnego – ustanowionego do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej (k. 708) wynika z dokonanej oceny, że uiszczenie kosztów postępowania – sprowadzających się do kosztów sądowych w postaci wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł oraz kosztów wniesienia skargi kasacyjnej przez radcę prawnego ustanowionego przez stronę z wyboru, nie przekracza możliwości finansowych strony. Zważywszy, że z miesięcznego dochodu w wysokości [...] netto skarżący deklaruje ponoszenie stałych wydatków w wysokości [...] nie sposób nie przyjąć, że pozostała nadwyżka w wysokości [...] nie może być źródłem pokrycia kosztów wszczętego przez stronę postępowania kasacyjnego.
W praktyce orzeczniczej powszechnie wyrażane jest stanowisko, w świetle którego koszty procesu należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami, zaś ubiegający się o przyznanie prawa pomocy powinien w pierwszej kolejności poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania (zob. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 lutego 2016 r., I OZ 115/16; z 17 grudnia 2015 r., I OZ 1682/15). Okoliczności przedstawione przez stronę w rozpoznawanym wniosku o prawo pomocy wskazują zaś na możliwość poniesienia kosztów sporządzenia skargi kasacyjnej przez radcę prawnego ustanowionego z wyboru, jak też uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł bez znaczącej zmiany dotychczasowego sposobu gospodarowania przez wnioskodawcę posiadanym dochodem.
Mając powyższe na uwadze, uznając, że informacje przedstawione w rozpoznawanym wniosku są wystarczające do przyjęcia oceny odnoszącej się do możliwości samodzielnego poniesienia przez stronę kosztów postępowania w sprawie, referendarz sądowy odstąpił od wezwania wnioskodawcy do przedstawienia w trybie art. 255 p.p.s.a. dodatkowych oświadczeń oraz materiałów źródłowych (np. odpisów zeznań podatkowych skarżącego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, wyciągów z rachunków bankowych, rachunków i faktur potwierdzających ponoszenie wydatków na utrzymanie konieczne w wysokości wskazanej we wniosku), które umożliwiły w sposób pełny weryfikację oświadczeń złożonych w rozpoznawanym wniosku pod rygorem odpowiedzialność karnej.
Mając zatem na uwadze, że z oświadczeń skarżącego nie wynika obiektywna niemożność odnalezienia przez niego źródeł pokrycia kosztów postępowania kasacyjnego w zasobach własnych, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji