Uzasadnienie
W niniejszej sprawie, w której skarga została wniesiona 26 sierpnia 2016 r., postanowieniem z dnia 8 listopada 2016 r., przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Na tej podstawie, po wystąpieniu do Okręgowej Rady Adwokackiej we W., na pełnomocnika T. D. została wyznaczona adw. M. W.. Pełnomocnik po zapoznaniu się z aktami złożyła pismo, w którym zajęła stanowisko w sprawie, uzupełniając skargę o zarzuty stawiane zaskarżonemu postanowieniu organu podatkowego.
Jednocześnie wniosła o przyznanie kosztów pomocy prawnej i oświadczyła, że koszty te nie zostały uiszczone w całości ani w części.
Wyrok zapadł 16 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym.
Pełnomocnik wniosła o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a następnie w ostatnim dniu ustawowego terminu wniosła skargę kasacyjną bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który następnie przekazał ją do tutejszego Sądu.
W skardze kasacyjnej zawarty został wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej za tę czynność wraz ze stosownym oświadczeniem.
Postanowieniem z dnia 24 lipca 2017 r. skarga kasacyjna została przez tutejszy Sąd odrzucona jako wniesiona z uchybieniem terminu.
Wobec powyższego wskazać należy, że zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), wyznaczony profesjonalny pełnomocnik otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
W pierwszej kolejności powołać trzeba przepisy przejściowe i końcowe rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714). Na podstawie § 23 rozporządzenie to weszło w życie z dniem 5 listopada 2016 r., przy czym zgodnie z § 22, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
W niniejszej sprawie postępowanie w pierwszej instancji wszczęte zostało jeszcze pod rządami poprzednio obowiązującego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801). W związku tym stawkę wynagrodzenia za zastępowanie strony skarżącej przed tutejszym Sądem określają przepisy rozporządzenia z 2015 r..
Stosownie do treści § 2 ww. rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata. Przepis § 4 ust. 1 rozporządzenia stanowi z kolei, że opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy.
Jak wynika z § 21 ust. 1 pkt 1 opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji:
- a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - opłatę maksymalną obliczoną na podstawie § 8,
- b) za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego - 1200 zł,
- c) w innej sprawie - 480 zł.
W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia było postanowienie wydane w postępowaniu podatkowym. W związku z tym w sprawie opłatę maksymalną za udzieloną pomoc prawną przed sądem pierwszej instancji określa § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia z 2015 r. i wynosi ona 480 zł.
Z kolei co do wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, to w ocenie referendarza sądowego brak jest podstaw do uwzględnienia żądania wniosku.
Zwrócić należy uwagę, iż w orzecznictwie sądowym ugruntowane jest już stanowisko, że pełnomocnikowi z urzędu przysługuje wynagrodzenie wyłącznie za pomoc prawną faktycznie udzieloną. Decyzja o przyznaniu pomocy prawnej powoduje bowiem, że to Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu i że sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Oznacza to konieczność ustalenia przez Sąd/ referendarza sądowego, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona (por. postanowienie NSA z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt I OZ 1226/13, wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2010 r., sygn. akt I FSK 1648/08, postanowienie NSA z dnia 21 października 2010 r. sygn. akt II FSK 83/09 – publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Tymczasem wnioskująca pełnomocnik, jakkolwiek sporządziła skargę kasacyjną w niniejszej sprawie, jednak nie wniosła jej skutecznie. Oceny takiej dokonał Sąd odrzucając ten środek zaskarżenia jako wniesiony z uchybieniem ustawowego terminu.
W tym stanie rzeczy wnioskującej pełnomocnik z urzędu przyznać należało wynagrodzenie wyłącznie za udział przed sądem pierwszej instancji w kwocie 240 zł, która podlega podwyższeniu o 55,20 zł, stanowiące wartość podatku od towarów i usług według stawki 23% na podstawie § 4 ust. 3 rozporządzenia z 2015 r.
Wobec tego postanowiono jak w sentencji, na podstawie powołanych przepisów oraz art. 258 § 2 pkt 8 ustawy procesowej.