Uzasadnienie
Prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 11 lipca 2016 r. przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata (pkt I sentencji) i odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 7 września 2016 r. wezwano pełnomocnika z urzędu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł.
W odpowiedzi na to wezwanie skarżąca nadesłała wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (data nadania 16 września 2016 r.). Skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych podając w istocie te same okoliczności, co pierwszym wniosku, tj., że utrzymuje się z mężem i córką z renty męża w kwocie 290 zł, renty niemieckiej w wysokości około 1700 zł oraz świadczenia wychowawczego na dziecko na dziecko (500 zł) i zasiłku rodzinnego na dziecko w wysokości 118 zł.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i córką (ur. w 2008 r.), posiada wspólnie z żoną dom o powierzchni 300 m2. Dochody z renty i zasiłku na dziecko wynoszą łącznie 2.608 zł. Jako zobowiązania i stałe wydatki wymieniła media, pożyczkę Provident, szkołę, leki, wodę, podatek, wyżywienie, paliwo, telefony, telewizja – które łącznie wynoszą około 3924 zł.
Z dodatkowych dokumentów wynika, że miesięczna renta męża wynosi, 291,73 zł netto, a niemieckie świadczenie rentowe wynosi 468,07 zł euro. Na córkę mąż skarżącej otrzymuje świadczenie wychowawcze w kwocie 500 zł, a skarżąca otrzymuje zasiłek rodzinny w kwocie 118 zł i otrzymała jednorazowy zasiłek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 100 zł.
Ponadto w poprzednim postanowieniu referendarz przyjął dane ustalone przez organ podatkowy (wynikające z odpowiedzi na skargę), mianowicie że skarżąca jest zarejestrowana jako bezrobotna bez prawa do zasiłku, posiada stronę na portalu społecznościowym z ofertą zdjęć rodzinnych, przy czym oświadczyła, że nie jest to oferta handlowa i nie uzyskuje z tego źródła żadnych dochodów.
W postanowieniu tym wskazano z urzędu, że zarówno skarżąca, jak i jej mąż, są stronami w dwóch sprawach toczących się równocześnie w tutejszym Sądzie (sygn. akt I SA/Wr 334-335/16), w których wpisy od skarg zostały wyznaczone na łączną kwotę 1.000 zł.
Drugi wniosek o przyznanie prawa pomocy, nadany dnia 16 września 2016 r., został zakwalifikowany jako wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia referendarza sadowego z dnia 11 lipca 2016 r. w zakresie dotyczącym odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
Pismem referendarza sądowego z dnia 4 października 2016 r. wezwano pełnomocnika do wskazania okoliczności uzasadniających zmianę powyższego postanowienia. Pismo to zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu 10 października 2016 r.
Na to pismo nie udzielono żadnej odpowiedzi.
W myśl art 245 § 2 p.p.s.a.. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016, poz. 718, dalej p.p.s.a..) zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego obejmuje prawo pomocy w zakresie całkowitym.
Na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym może zostać przyznane osobie fizycznej – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
W myśl art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Skoro w poprzednim postanowieniu przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym dotyczącym ustanowienia pełnomocnika, a pozostałym zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych odmówiono przyznania tego prawa, to składając obecny wniosek intencją skarżącej było uzyskanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy", o których mowa w art. 165 p.p.s.a. należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy okolicznością taką będzie w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy (por. post. NSA z dnia 8 sierpnia 20-14 r. sygn. akt II OZ 746/14, LEX nr 1502259).
Obecnym wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu z uwzględnieniem zmiany okoliczności sprawy, o których mowa art. 165 p.p.s.a.
Ponieważ skarżąca nie udzieliła odpowiedzi na pismo referendarza sądowego z dnia 4 października 2016 r. wzywające do wskazania okoliczności uzasadniających zmianę postanowienia referendarza sądowego to obecnie rozpoznawany wniosek należało ocenić na podstawie okoliczności podanych w drugim urzędowym formularzu k- 68 wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, który została zakwalifikowanym jako wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia z dnia 11 lipca 2016 r.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca powołała w istocie w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych te same okoliczności co w pierwszym wniosku, który został rozpoznany postanowieniem z dnia 11 lipca 2016 r.
W obecnym wniosku skarżąca nie wykazała zatem, że jej sytuacja materialna zmieniła się w istotny sposób w stosunku do wskazanej w poprzednim wniosku o przyznanie prawa pomocy. Obecnie dochód rodziny kształtuje się w kwocie około 2608 zł. W poprzednim wniosku dochód ten wyniósł 2500 zł, a wydatki wynosiły około 2381-3831 zł. Wydatki na opał wynosiły 800 zł w sezonie zimowy i 50 zł latem. Obecnie wydatki wynoszą około 3924 zł i obejmują media, prąd, woda 500-600 zł, pożyczka 150 zł, podatek od nieruchomości 120 zł, węgiel w okresie zimowym 800 zł latem 50 zł, leki 300 zł, telefony 200 zł, telewizja 54 zł paliwo 200 zł, wyżywienie około 1500 zł. W poprzednim wniosku wydatki na opał wynosiły w sezonie letnim 50 zł, a w sezonie zimowym 800 zł.
Zatem struktura wydatków i wysokość dochodów nie uległa zmianie powodującej pogorszenie sytuacji materialnej skarżącej.
Ponadto w obecnie rozpoznawanym wniosku skarżąca podała, że nie jest w stanie opłacić wpisu, gdyż musiałaby przeznaczyć na ten cel świadczenie wychowawcze na dziecko tzw. 500+, które przeznaczyła już na wydatki związane z rozpoczęciem przez dziecko roku szkolnego. Zauważyć należy, że do obecnego wniosku skarżąca dołączyła decyzję z dnia 14 czerwca 2016 r. przyznającą jej poza zasiłkiem rodzinnym w kwocie 118 zł miesięcznie także odrębny jednorazowy zasiłek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Zatem skarżąca otrzymała pomoc finansową na pokrycie niezbędnych wydatków związanych z rozpoczęciem roku szkolnego i okoliczności te nie stanowią okoliczności mogących uzasadniać przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym również zwolnienie od kosztów sądowych.
Z tych względów przyjąć należy, że podane przez skarżącą okoliczności nie stanowią okoliczności mających wpływ na pogorszenie jej sytuacji finansowej.
W sytuacji skoro skarżąca nie udzieliła odpowiedzi na pismo referendarza sadowego z dnia 4 października 2016 r. wzywające do wskazania okoliczności uzasadniających zmianę postanowienia referendarza sądowego z dnia 11 lipca 2016 r. przyjąć należy, że sytuacja skarżącej podana w drugim formularzu nie uległa istotnej zmianie mogącej uzasadniać przyznanie prawa pomocy również w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W myśl zaś art 249a p.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
Z powyższych względów przyjąć należy, że rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych okazało się zbędne, co uzasadnia umorzenie postępowania wszczętego tym wnioskiem na podstawie art. 249a p.p.s.a.
W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 tej ustawy do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy;
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 2 p.p.s.a. i art 249a p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.