Uzasadnienie
Przedmiotem skargi O. K. (dalej: Strona, Skarżąca) jest niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 11 marca 2020 r. o sygn. akt III SAB/Wr 1402/19 w sprawie bezczynności Wojewody Dolnośląskiego (dalej: Organ, Wojewoda) w przedmiocie wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. W powołanym wyroku zobowiązano Organ do wydania aktu w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt II). Prawomocny ww. wyrok wraz z aktami sprawy Sąd doręczył Organowi 22 lipca 2020 r. Pismem datowanym na 29 lipca 2020 r. Organ poprosił Stronę o wskazanie numeru konta bankowego wraz z wszelkimi danymi potrzebnymi do dokonania przelewu. W dniu 12.08.2020 r. Organ otrzymał wezwanie Strony do wykonania ww. wyroku z 11 marca 2020 r. WSA we Wrocławiu. Pismem wewnętrznym z 18 sierpnia 2020 r. wskazano na pilną potrzebę przekazania Stronie kwoty: 3.447,00 zł tytułem wyroku o sygn. akt III SAB/Wr 1402/19. W aktach administracyjnych znajduje się również datowana na 8 sierpnia 2020 r. decyzja Wojewody odmawiająca udzielenia Stronie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na niewykonanie wyroku o sygn. akt III SAB/Wr 1402/19 zawarto wnioski o: 1) wymierzenie Organowi grzywny w związku z niewykonaniem wyżej opisanego wyroku;
- 2) stwierdzenie bezczynności mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
- 3) przyznanie od Organu na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.;
- 4) zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przypisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że mimo pisemnego wezwania przez Stronę do wykonania prawomocnego wyroku, Organ do dnia złożenia skargi sprawy nie załatwił – co zdaniem Strony stanowi podstawę do wymierzenia Wojewodzie grzywny.
W odpowiedzi na skargę, Organ wniósł o jej oddalenie. Organ podniósł, że skarga została skonstruowana na bezczynność, a nie na niewykonanie wyroku, Okoliczności poprzedzające wydanie wyroku stwierdzającego bezczynność i zobowiązującego organ do załatwienia sprawy nie mają żadnego znaczenia. Organ zwrócił uwagę, że między doręczeniem wyroku, a wydaniem decyzji minęło więcej niż 14 dni – opóźnienie wynikało z oczekiwania na wskazanie przez Stronę sposobu zapłaty kosztów oraz dostarczenie dokumentów pozwalających na wydanie decyzji (wezwanie z 17 czerwca 2020 r.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że rozpoznanie sprawy nastąpiło w trybie uproszczonym w oparciu o art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej jako p.p.s.a., zgodnie z którym to przepisem sąd rozpoznaje sprawę w trybie uproszczonym jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a pozostałe strony nie wniosą sprzeciwu w terminie 14 dni. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, albowiem stosownemu wnioskowi Strony nie przeciwstawił się Organ. Sąd rozpoznał, więc sprawę w ww. trybie, na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów stosownie do wymogów z art.120 p.p.s.a.
Przechodząc do meritum sprawy Sąd wskazuje, że zgodnie z treścią art. 154 § 1 p.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Stan bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, o którym mowa w art. 154 § 2 p.p.s.a. ma miejsce wówczas, gdy organ w dalszym ciągu, mimo upływu terminu wyznaczonego w wyroku zobowiązującym do załatwienia sprawy, nie wydaje rozstrzygnięcia. Wymierzenie grzywny następuje zatem, gdy mimo wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, organ administracji pozostaje w dalszym ciągu w bezczynności lub przewlekle prowadzi postępowanie z przyczyn zależnych od tego organu. Zdaniem Sądu nie może być wątpliwości, że w przypadku wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania termin wykonania takiego orzeczenia poprzez wydanie aktu/dokonanie czynności jest jednoznacznie oznaczany przez sąd stosownie do treści art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Tak wyznaczony przez sąd termin jest terminem dodatkowym wobec terminu, w jakim sprawa powinna być załatwiona, i nie może ulec przedłużeniu w trybie art. 37 § 2 k.p.a. (por. prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 19 sierpnia 2020 r., o sygn. akt III SA/Wr 571/19).
Równocześnie w przypadku uwzględnienia skargi na niewykonanie wyroku sąd ma obowiązek stosownie do art. 154 § 2 p.p.s.a. zbadać, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jak wskazano przykładowo w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 czerwca 2020 r. (sygn. akt I OSK 2269/19 – LEX nr 3056273) – "O rażącym naruszeniu prawa można więc mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny. Ocena, czy doszło do rażącego naruszenia prawa, musi być zatem zawsze dokonana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, jako rozpatrywanej indywidualnie."
W sprawie nie jest sporne wydanie 11 marca 2019 r. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyroku o sygn. akt. III SAB/Wr 1402/19, którym Sąd stwierdził, że Wojewoda dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu, a bezczynność ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd wymienionym wyrokiem zobowiązał również Organ do wydania aktu w sprawie, w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, a także przyznał od Wojewody na rzecz Skarżącej sumę pieniężną w kwocie 2.850 zł i zasądził od Wojewody na rzecz Skarżącej koszty postępowania. Z akt administracyjnych wynika również, że prawomocny wyrok wraz z aktami sprawy Sąd doręczył Organowi 22 lipca 2020 r. (data na etykiecie), a więc 14 dniowy okres do wydania aktu w postępowaniu upływał z końcem 5 sierpnia 2020 r. Skoro zaś Wojewoda, w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu sprawy nie załatwił, to wynikający ze skargi wniosek o wymierzenie Wojewodzie grzywny jest niewątpliwie uzasadniony.
Zdaniem Sądu stan po doręczeniu prawomocnego wyroku, aż do daty złożenia skargi nie da się określić inaczej jak bezczynność Organu (pkt II). Dla merytorycznego załatwienia wniosku Skarżącej Wojewoda nie uczynił jakiejkolwiek czynności po wpływie prawomocnego orzeczenia do Organu. Mając na uwadze okres owej bezczynności liczony na moment wniesienia skargi na niewykonanie wyroku Sąd orzekł o grzywnie w wysokości 200 zł, która to kwota mieści się w wymiarze określonym w art. 154 § 6 p.p.s.a., o czym Sąd orzekł w pkt I wyroku.
Sąd uznał również, że bezczynność Organu ma charakter rażącego naruszenia prawa, o czym Sąd orzekł w pkt II sentencji wyroku (art. 154 § 2 p.p.s.a.). Za takim stanowiskiem Sądu przemawia w szczególności okoliczność, iż Organ po otrzymaniu prawomocnego wyroku z 11 marca 2020 r. wraz z aktami administracyjnymi sprawy, dopiero 8 października 2020 r. podjął czynności w sprawie, tworząc decyzję odmawiającą udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę dla Strony. Jakkolwiek przyznać również należy, że po wydaniu orzeczenia o sygn. akt III SAB/Wr 1402/19 (przed doręczeniem Organowi ww. prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy tj. przed 22 lipca 2020 r.) Organ wystosował do Strony wezwanie o uzupełnienie dokumentacji – wezwanie z dnia 17 czerwca 2020 r., (doręczone 24.06.2020 r.) to pomimo upływu zakreślonego przez siebie 14 dniowego terminu (upływającego z końcem 8 lipca 2020 r.) na wykonanie wezwania, Organ dalej popadł w bezczynność.
Tymczasem jak wynika z akt nic nie stało na przeszkodzie, by wydać i doręczyć Stronie rozstrzygnięcie, tak aby nie pozostawała w zawieszeniu i miała ewentualną możliwość skorzystania z prawa do wniesienia odwołania. Tymczasem nawet po otrzymaniu prawomocnego wyroku Organ trwał w bezczynności. Wskazana bierność Organu zdaniem Sądu uzasadnia zakwalifikowanie bezczynności jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Na powyższą kwalifikację jak i całe rozstrzygnięcie Sądu nie ma wpływu znajdująca się w aktach decyzja z 8 października 2020 r. (odmowa udzielenia zezwolenia), skoro brak jakiegokolwiek dowodu na to, że akt ten wszedł do obrotu prawnego. Wykonanie wyroku zobowiązującego Organ do wydania aktu nie może polegać na formalnej realizacji tego obowiązku – podpisania rozstrzygnięcia i pozostawienia go w aktach sprawy, albowiem:
- – stosownie do art. 109 § 1 k.p.a.:
"Decyzję doręcza się stronom na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej."
- – a zgodnie z art. 110 § 1 k.p.a. dopiero data doręczenia decyzji jest momentem początkowym od którego organ jest związany swoim rozstrzygnięciem (decyzją).
Tym samym nie można stwierdzić, że wyrok objęty skargą został wykonany.
Przepis art. 154 § 7 p.p.s.a. - w przypadku wyroku uwzględniającego skargę na niewykonanie wyroku - przydaje sądowi kompetencję przyznania od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Brzmienie przepisu wskazuje na fakultatywność działania sądu uzależnioną od każdorazowej oceny danego przypadku. Jak podkreśla się w orzecznictwie komentowana norma prawna ma za zadanie kompensować doznaną przez stronę postępowania niedogodność z powodu bezczynności i przewlekłości organu. Na obecnym etapie postępowania zdaniem Sądu w sprawie nie zaistniały okoliczności po stronie Skarżącej, które wymagałyby zasądzenia na Jej rzecz sumy pieniężnej.
Natomiast sama okoliczność, że organ nie wykonał wyroku nie przesądza o przyznaniu sumy pieniężnej. Wystarczająco represyjną, jak też dyscyplinującą funkcję z tytułu niewykonania wyroku pełni wymierzona Organowi grzywna w wysokości 200 złotych. Z tego względu w tej części Sąd skargę oddalił na mocy art. 151 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku).
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. w pkt IV sentencji.