Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp.z 12 lipca 2022 r., sygn. akt I SAB/Go 3/22

Uzasadnienie

W dniu 28 kwietnia 2022 r. B.P. (dalej: Strona, Skarżąca) wniosła pismo zatytułowane "skargę na bezczynność organu administracji". W uzasadnieniu wskazała, że wniosła zażalenie na postanowienie Marszałka Województwa, które 8 marca 2022 r. wpłynęło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Podała, że do dnia wniesienia skargi nie otrzymała rozstrzygnięcia organu odwoławczego, ani żadnego wyjaśnienia, choć ustawowy termin minął. W związku z tym wniosła, by Sąd zobowiązał Samorządowe Kolegium Odwoławcze do niezwłocznego doręczenia Skarżącej rozstrzygnięcia; stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, przy czym miała ona charakter rażącego naruszenia prawa; przyznał od organu na rzecz Skarżącej sumę pieniężną w wymiarze maksymalnym.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 7 czerwca 2022 r. wezwano Skarżącą do sprecyzowania, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, czy jej pismo z [...] kwietnia stanowi skargę na bezczynność SKO w przedmiocie dokonania czynności doręczenia postanowienia SKO z [...] marca 2022 r., czy też skargę na bezczynność w przedmiocie rozpoznania zażalenia na postanowienia Marszałka Województwa z [...] lutego 2022 r., pod rygorem przyjęcia, że jest to skarga na bezczynność w przedmiocie czynności doręczenia postanowienia SKO z [...] marca 2022 r.

Powyższe wezwanie doręczono Stronie 10 czerwca 2022 r. W związku z brakiem odpowiedzi Skarżącej na ww. wezwanie, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 7 lipca 2022 r. uznano, że przedmiotem skargi jest bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego "w przedmiocie czynności doręczenia postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z [...] marca 2022 r.".

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016r. o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Stosownie do art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.

Powołane przepisy wyznaczają granice właściwości sądów administracyjnych i zakres ich kompetencji judykacyjnej. Zakres kompetencji judykacyjnej, a zatem zakres stosowania środków określonych w ww. ustawie, jest dopuszczalny tylko w sprawach skarg objętych właściwością sądów administracyjnych. Brak właściwości sądu administracyjnego wyłącza zastosowanie lub odmowę zastosowania środków przewidzianych omawianą ustawą.

W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie czynności doręczenia postanowienia tego organu z [...] marca 2022 r. Rozstrzygnięcia zatem wymagała kwestii, czy czynność polegająca na niedoręczeniu postanowienia podlega kognicji sądów administracyjnych.

Z analizy ww. przepisów jasno wynika, że czynność doręczenia stronie postanowienia nie mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-3 i 4a p.p.s.a. Nie stanowi też czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 4 tej ustawy (por. postanowienia NSA z dnia: 30 lipca 2014r., sygn. akt: II OSK 1979/14; 12 września 2012r., sygn. akt: I OSK 1788/12; 19 lutego 2009r., sygn. akt: I OSK 438/08, z 9 kwietnia 2015r., sygn. akt: I GSK 397/15, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). Ten ostatni przepis odnosi się bowiem do działań materialno-technicznych organu, wywołujących określone tam skutki prawne. Czynność doręczenia nie przyznaje natomiast, nie stwierdza, nie uznaje żadnych uprawnień i obowiązków. Doręczenie wywołuje jedynie ten skutek, że od daty doręczenia biegnie dla strony termin do wniesienia określonych środków zaskarżenia. Prawidłowość doręczenia może być oceniana w toku postępowania odwoławczego.

Dlatego też przedmiotowa skarga nie może podlegać merytorycznemu rozpoznaniu. W myśl bowiem powołanych przepisów skarga na bezczynność przysługuje w sytuacji, gdy organ w ustalonym w przepisach prawa terminie nie wydał w ogóle decyzji administracyjnej lub postanowienia, bądź innego aktu albo nie podjął innej czynności z zakresu administracji publicznej. W niniejszej sprawie wiadomym zaś jest, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu [...] marca 2022 r. wydało postanowienie. Jedyną wadliwością jest kwestia późnego doręczenia tego rozstrzygnięcia, co miało miejsce dopiero po wniesieniu przez Stronę skargi na bezczynność organu. Z niewiadomych przyczyn organ nadał przesyłkę dopiero 13 maja 2022 r. (z.p.o. – k. 51 akt administracyjnych).

Niewykonanie czynności doręczenia rozstrzygnięcia w sprawie nie stanowi jednak bezczynności czy przewlekłego prowadzenia postępowania w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Ponieważ niedopuszczalna jest skarga na samą czynność doręczenia w postępowaniu, to tym samym nie można zaskarżyć bezczynności czy przewlekłości w tym zakresie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 6 czerwca 2012r. sygn. akt: I OSK 1194/12, 30 lipca 2014r. sygn. akt: II OSK 1979/14, 19 lutego 2009r. sygn. akt: I OSK 438/08, 12 września 2012r. sygn. akt: I OSK 1788/12, 18 października 2006r. sygn. akt: II OSK 1360/06, 9 kwietnia 2015r. sygn. akt: II GSK 397/15 oraz Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Łodzi z 9 kwietnia 2014r. sygn. akt: II SAB/Łd 4/14, z 23 lipca 2015r. sygn. akt: III SAB/Łd 24/15, w Opolu z dnia 28 kwietnia 2010r. sygn. akt: I SA/Op 218/10-CBOSA). Niewykonanie takiej czynności nie podlega zatem kontroli sądowej w drodze odrębnej skargi, o jakiej mowa w tym przepisie.

Czynność doręczenia stronie postanowienia nie mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych, a niewykonanie takiej czynności przez organ administracji, nie powinno być utożsamiane z bezczynnością czy przewlekłym prowadzeniem postępowania.

Brak właściwości sądu administracyjnego wyłącza zastosowanie lub odmowę zastosowania środków przewidzianych omawianą ustawą. Wynika to expressis verbis z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a, który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W sprawach nieobjętych właściwością sądów administracyjnych wyłącznie dopuszczalnym sposobem rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej jest postanowienie o odrzuceniu skargi (vide glosa B. Adamiak do wyroku NSA z 6 lipca 2004r., sygn. akt: OSK 547/04, publ. OSP nr 5 z 2006 r. oz. 62).

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia, przy czym zgodnie z 58 § 3 p.p.s.a. uczynił to na posiedzeniu niejawnym.