Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] r. L. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania jej wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul. [...], ozn. Nr hip. [...] we wsi [...].
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] zawieszono postępowanie w sprawie.
Pismem z dnia [...] r. pełnomocnik z urzędu ustanowiony w sprawie podtrzymała skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Na wstępie podnieść należy, iż wydanie przez organ postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania nie zwalnia Sądu od orzekania, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce, czy też nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa, czy nie było to rażące naruszenie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2013r., I OSK 797/13).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni przychyla się do stanowiska i wykładni zawartej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2013., w sprawie I OSK 17/13 oraz w postanowieniu z dnia 21 marca 2013r. I OSK 481/13, w którym Naczelny Sąd Administracyjny również stwierdził, że użycie w zdaniu drugim art. 149 § 1 p.p.s.a. zwrotu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie, z analizy tego przepisu wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności, a także że został on wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu.
Wskazać jednocześnie należy, iż bezczynność organu zachodzi, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów będą miały natomiast znaczenie przy ocenie, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, w rozumieniu art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., czy też nie.
Zgodnie z ustanowioną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., a także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia.
W niniejszej sprawie, po stronie organu powstał obowiązek, wynikający z art. 104 § 1 k.p.a., załatwienia w drodze decyzji, bez zbędnej zwłoki, sprawy administracyjnej w terminie określonym w art. 35 § 1 i 3 k.p.a.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu [...] r. wpłynął do Prezydenta W. wniosek L. S. o ustalenie i i wypłatę odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul. [...], ozn. Nr hip. [...] rej. hip [...].
Organ rozpoznając wniosek przekroczył terminy zakreślone w wyżej wskazanych przepisach. W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu powyższego wniosku uznać należało za w pełni uzasadniony. Jednocześnie wydanie ww. postanowienia w przedmiocie zawieszenia skutkuje umorzeniem postępowania w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji jako bezprzedmiotowej (pkt 2 sentencji wyroku).
W ocenie Sądu, stwierdzona bezczynność miała charakter rażący. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że pomimo wpłynięcia ww. wniosku do Prezydenta W. organ ten podjął pierwszą czynność dopiero po upływie prawie roku od daty wpłynięcia wniosku, tj. w dniu [...] r. kiedy to wystąpiono o nadesłanie akt własnościowych nieruchomości. Następnie w dniu [...] r. Prezydent W. wystąpił do wnioskodawczyni o dostarczenie adresu I. C. – spadkobierczyni po S. K. Pismem z dnia [...] r. L. S. poinformowała Prezydenta W. o śmierci I. C. oraz o niemożności ustalenia adresu córek I. C. załączając odpis aktu zgonu oraz informacje z P. C. K. oraz ambasady RP w L. Pismem z dnia [...] r. Prezydent W. wystąpił do Urzędu Stanu Cywilnego o nadesłanie zupełnego aktu zgonu I. C., który otrzymał w dniu [...] r. Następnie po upływie miesiąca organ wystąpił do A. C. o przedstawienie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po I. C. oraz o podanie adresu jej spadkobierców.
Z akt administracyjnych wynika, że następna czynność została podjęta przez organ dopiero w dniu [...] r. kiedy to organ, wobec podwójnej awizacji przesyłki do A. C., wystąpił do Centrum Personalizacji Dokumentów MSW, Centrum Udostępniania Danych o nadesłanie wszelkich danych A. C. i jej krewnych bądź spadkobiercach. Pismem z dnia [...] r. organ otrzymał informacje dotyczące danych osobowych A. M. z d. C. Dopiero w dniu [...] r. organ zwrócił się do pełnomocnika zawodowego zatrudnionego w urzędzie podległym temu organowi o wystąpienie do sądu powszechnego o ustanowienie kuratora spadku dla M. C. oraz A. M. z d. C. Powyższa czynność została powtórzona po miesiącu tj. [...] r. Dopiero w dniu [...] r. organ wystąpił o ustanowienie kuratora spadku, przy czym w ocenie Sądu wystąpienie z takim wnioskiem, w sytuacji, w której osoba spadkobierczyni jest znana, a jedynie jej miejsce pobytu nie jest znane, należy również ocenić jako podejmowanie działań nie mających na celu rozstrzygnięcie sprawy.
Z powyższego wynika, że w niniejszej sprawie organ wprawdzie podejmował czynności, jednakże nie zmierzające do rozstrzygnięcia sprawy, a ponadto w odstępach wielomiesięcznych (czasami rocznych), a zatem z naruszeniem art. 35 § 1 i § 3 k.p.a. Ponadto pomimo ciążącego na nim obowiązku wynikającego z treści art. 36 k.p.a. oraz pomimo wielokrotnie składanych przez skarżącą pism o poinformowanie o stanie sprawy organ ani razu temu obowiązkowi nie uczynił zadość.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 oraz art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Umorzenia postępowania dotyczyło zobowiązania organu do wydania decyzji, albowiem postępowanie administracyjne jest zawieszone i tym samym orzekanie w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe. O kosztach orzeczono na podstawie art. 205 p.p.s.a.