Postanowienie NSA w Warszawie (przed reformą) z 9 października 1998 r., II SA 760/98

Sentencja

1. postanawia odrzucić skargę w przedmiocie zwolnienia ze stanowiska asesora prokuratury.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego określają przepisy art. 16-19 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.

Przepisy te stanowią w szczególności, że Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w sprawie skarg na decyzje administracyjne wydane w postępowaniu uregulowanym w Kodeksie postępowania administracyjnego, w innym postępowaniu aniżeli uregulowanym w tym Kodeksie /art. 16 ust. 1/ i w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /art. 22 ust. 4 ustawy o NSA/ o ile zostały one wydane przez organy administracji państwowej, terenowe organy administracji rządowej, organy samorządu terytorialnego, względnie przez inne organy powołane z mocy prawa do załatwienia spraw z zakresu administracji publicznej /art. 20 ust. 2 ustawy o NSA, a rozstrzygnięcia te nie mają charakteru cywilnoprawnego /art. 20 ust. 3 ustawy o NSA/.

Ustawa z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze /Dz.U. 1994 nr 19 poz. 70 ze zm./ nie reguluje zagadnień stosunków pracy oraz wszystkich kwestii z nimi związanych w sposób wyczerpujący. Przepisy tej ustawy dotyczą prokuratorów, prokuratorów wojskowych, aplikantów i asesorów, pracowników administracji i obsługi. Ustawa o prokuraturze zawiera szczegółowe uregulowania prawne dotyczące prokuratorów i te przepisy mają oczywiście pierwszeństwo w stosowaniu do tej właśnie grupy zawodowej. Dopiero w braku uregulowania prawnego w tej ustawie określonej kwestii należy sięgać: do przepisów ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych /Dz.U. nr 31 poz. 214 ze zm./ lub przepisów kodeksu pracy.

Sytuacja prawna asesorów powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury została uregulowana w ustawie o prokuraturze w ten sposób, że unormowano nawiązanie z nimi stosunku pracy - mianuje Prokurator Generalny /art. 98/, stworzono podstawę prawną do powierzania im na czas nieokreślony nie przekraczający dwóch lat czynności prokuratorskie /art. 99 ust. 1/, z wyłączeniami przewidzianymi w pkt 1 i 2 tego przepisu /art. 98 ust. 2/.

Podkreślić należy, że nominacja jest jedną z podstaw stosunków pracy /art. 76 Kp/, zatrudnienie z niej wynikające daje status pracownika /art. 2 Kp/, nawiązanie stosunku pracy z mianowania wymaga zgodnego oświadczenia woli stron stosunku /art. 11 Kp/ /por. glosa Zbigniewa Myszki do wyroku II SA 237/91 - OSP 1992 z. 11-12 poz. 230 str. 496/. Art. 100 ust. 1 stanowi, że "Do asesorów powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące prokuratorów tych prokuratur (...)".

Przepis ten pozwala zatem - do asesora prokuratury stosować odpowiednio wszelkie przepisy dotyczące prokuratora poza czynnościami wymienionymi w art. 99 oraz poza wyraźnie określonymi zasadami zwolnienia asesorów ze służby z zachowaniem trzymiesięcznego wypowiedzenia /art. 100 ust. 2 ustawy/. Zgodnie z treścią art. 100 ust. 2 cyt. ustawy Prokurator Generalny ma uznaniową możliwość z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia, zwolnić asesora prokuratury ze służby. Natomiast jeżeli chodzi o prokuratorów ich stosunek pracy cechuje zasada trwałości, z enumeratywnie ograniczeniami wynikającymi z art. 16 cyt. ustawy.

W myśl art. 47 ust. 2 tej ustawy w sprawach o roszczenia ze stosunku pracy prokuratorowi przysługuje droga sądowa.

Droga sądowa w sprawach o roszczenia ze stosunku pracy prokuratora nie może oznaczać przyznania prawa skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdyż przed tym sądem nie dochodzi się roszczeń

Droga sądowa w sprawach pracowniczych jest ściśle zdefiniowana w art. 1 i art. 2 Kpa oraz art. 242 Kp. Prokurator jest pracownikiem, którego stosunek pracy nawiązuje się na podstawie mianowania /mimo, że używa się w tym przypadku technicznego zwrotu o powołaniu/, jest pracownikiem w rozumieniu art. 2 Kp, a sprawa o roszczenie wynikające z tego stosunku pracy jest sprawą cywilną, co do której istnieje zasada dochodzenia roszczeń na drodze sądowej, przed sądami cywilnymi - sądami pracy.

Aby taką drogę wyłączyć konieczny byłby przepis szczególny to stanowiący bądź stwierdzający, że sprawy te należą do właściwości sądu administracyjnego. Nie ma zatem podstaw do wniosku, że stosunki pracy nawiązywane na podstawie nominacji mają charakter stosunków administracyjnoprawnych, co miałoby decydować o tym, że są to stosunki z dziedziny prawa administracyjnego.

Przepis art. 47 ust. 2 ustawy o prokuraturze nie tylko że nie wyłącza takiej drogi, ale wręcz ją dopuszcza.

Nie więc podstawy, aby poprzez art. 118 tej ustawy sięgać do art. 38 ust. 1 ustawy o pracownikach urzędów państwowych /por. uchwałę składu siedmiu sędziów SN z dnia 10 lipca 1996 r. I PZP 9/96 /OSNAPU 1997 nr 3 poz. 34/ i z dnia 22 października 1996 r. III AZP 3/96 /OSNAPU 1997 nr 5 poz. 60/.

Skoro droga sądowa rozstrzygania sporów ze stosunku pracy prokuratora jest wyraźnie dopuszczona w art. 47 ust. 2 ustawy o prokuraturze, to brak jest podstaw prawnych, które uzasadniałyby kreowanie kompetencji NSA do rozstrzygania skarg na tle zwolnienia asesora prokuratury ze służby. Wszystko to co podniesiono wyżej przy uwzględnieniu odwołania z art. 100 ust. 1 cyt. ustawy przemawia za uznaniem także sądowej drogi do rozstrzygania sporów ze stosunku pracy asesora prokuratury.

Jak już podkreślono sprawy o roszczenia ze stosunku pracy należą do właściwości sądów powszechnych - sądów pracy stosownie do art. 477 i nast. Kpc.

Wobec tego także i sprawy ze stosunku pracy prokuratorów i asesorów prokuratury należą do właściwości tych sądów, a zatem w myśl art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ NSA nie jest właściwy w sprawach należących do właściwości innych sądów.

Co się tyczy zarzutu skarżącego, że Prokurator Generalny bezzasadnie odmówił mianowania go prokuratorem prokuratury rejonowej to stwierdzić należy co następuje: W myśl art. 16 ust. 1 cyt. ustawy o NSA sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W przedmiotowej sprawie Prokurator Generalny nie wydał takiej decyzji, a zatem zarzut ten jest chybiony z uwagi na brak przedmiotu zaskarżenia.

Z wyżej przytoczonych powodów na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym skarga jako niedopuszczalna została odrzucona.