Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]2015 r., nr [...] Wójt Gminy [...], działając na podstawie art. 145, art. 146, art. 148 ust. 1 -3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U. z 2015, poz. 782), zwanej dalej: "u.g.n.", oraz akt 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013, poz. 267; ze zm.), zwanej dalej: "k.p.a.", w związku z uchwałą Rady Gminy [...] Nr [...] z dnia [...]2011 r. w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu budowy urządzeń infrastruktury technicznej (Dz.Urz. Woj. [...] z 2012, poz. [...]), zwanej dalej: "uchwałą z dnia [...]2011 r.", ustalił opłatę adiacencką w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oznaczonej jako dz. Ew. nr [...] o powierzchni [...] ha, położonej w miejscowości Nowa [...], wskutek stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do gminnej sieci wodociągowej.
Jednocześnie zobowiązał A. K., zwanego dalej: "skarżącym", do jej uiszczenia w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wójt wskazał, że Gmina [...] w 2014 r. zrealizowała inwestycję – budowę wodociągu gminnego, stwarzając w ten sposób warunki do podłączenia do sieci wodociągowej nieruchomości oznaczonej jako dz. Ew. nr [...] o powierzchni [...] ha położonej w m. [...], stanowiącej własność skarżącego. Jak wynika z operatu szacunkowego w wyniku wybudowania sieci wodociągowej wartość przedmiotowej nieruchomości wzrosła. Organ wskazał, że dla określenia wartości rynkowej nieruchomości przed wybudowaniem urządzenia infrastruktury technicznej, przyjęto podejście porównawcze, metodę porównania parami, natomiast dla określenia wartości rynkowej nieruchomości, po stworzeniu możliwości podłączenia do urządzenia infrastruktury technicznej, przyjęto podejście porównawcze, metodę korygowania ceny średniej.
Następnie organ wyjaśnił, że Rada Gminy [...], uchwałą z dnia [...]2011 r., określiła wysokość stawki opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej. Wobec czego należało ustalić opłatę adiacencką w wysokości [...] zł dla przedmiotowej działki. Na koniec Wójt wskazał, że skarżący miał zapewniony czynny udział w postępowaniu.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący, zarzucił organowi naruszenie przepisów ustawy o dostępnie do informacji publicznej oraz art. 6,7,8,9,10,11 k.p.a., a także art. 84 k.p.a poprzez sporządzenie oceny operatu szacunkowego bez umożliwienia ustosunkowania się do zgłoszonych zastrzeżeń. Nadto zarzucił naruszenie art. 14 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i art. 17 ust. 1, art. 71 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 72 ust. 1 i 6 ustawy Prawo ochrony środowiska. W uzupełnieniu odwołania zarzucił ponadto niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz naruszenie przepisów uchwały nr [...]Rady Gminy [...]z dnia [...].2003 r., ustawy prawo budowlane i projektu budowlano-wykonawczego budowy sieci wodociągowej.
Decyzją z dnia [...]2015 r., nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że stworzenie warunków do podłączenia nieruchomości do urządzenia infrastruktury technicznej nastąpiło stosownie do art. 148 b ust. 1 u.g.n., na podstawie odrębnych przepisów, tj. art. 54 Prawa budowlanego, w dniu [...]2014 r. kiedy to Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, w odpowiedzi na zawiadomienie z dnia [...]2014 r. o zakończeniu budowy sieci wodociągowej, poinformował o braku zamiaru wniesienia sprzeciwu od otrzymanego zawiadomienia. Kolegium podniosło, że wydając zaskarżoną decyzję organ uwzględnił przepis art. 148 b u.g.n., występując do Zakładu Gospodarki Komunalnej o informację dotyczącą możliwości przyłączenia do sieci wodociągowej m.in. przedmiotowej nieruchomości. Z treści uzyskanej odpowiedzi wynika, że w dniu wydania decyzji istniały warunki do podłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej.
SKO stwierdziło, ze decyzja organu I instancji została wydana z zachowaniem 3-letniego terminu do je wydania. Następnie organ odwoławczy wskazał, że stawka procentowa opłaty adiacenckiej określona została w uchwale z dnia [...]2011 r. zmieniającej uchwałę w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu budowy urządzeń infrastruktury technicznej. Podniósł tez, że na potrzeby prowadzonego postępowania organ zlecił rzeczoznawcy majątkowemu sporządzenie stosownej wyceny. Wycena zarówno dla określenia wartości rynkowej nieruchomości przed jaki i po wybudowaniu urządzenia infrastruktury technicznej, została sporządzona przy zastosowaniu podejścia porównawczego, metodą korygowania ceny średniej. Rzeczoznawca podał, że dla określenia wartości nieruchomości przed stworzeniem warunków do podłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej przyjęła do porównania nieruchomości położone na terenie gminy [...] bez istniejącej sieci wodociągowej, natomiast po stworzeniu warunków do podłączenia, do porównania przyjął nieruchomości gruntowej z możliwością podłączenia do istniejącej sieci wodociągowej.
Nieruchomości te położone są w terenie dla którego obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego części wsi [...], przyjęty uchwałą nr [...] Rady Gminy [...]z dnia [...]2003 r., w którym przedmiotowa nieruchomość znajduje się na terenie oznaczonym symbolami [...] o przeznaczeniu podstawowym terenu: tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. SKO wskazał, że rzeczoznawca określiła wartość nieruchomości przed wybudowaniem urządzenia na kwotę [...]zł oraz wartość nieruchomości po jego wybudowaniu na kwotę [...]zł. W oparciu o tak sporządzony operat szacunkowy wzrost wartości nieruchomości wyniósł [...] zł. Opłata adiacencka, stanowiąca 30 % różnicy pomiędzy wartością nieruchomości po wybudowaniu urządzenia, a jej wartością przed wybudowaniem, wynosi więc [...] zł.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, Kolegium stwierdziło, że zarzut naruszenia art. 84 k.p.a. nie znajduje uzasadnienia, gdyż strona miała możliwość zapoznania się z aktami sprawy i z operatem szacunkowym. Do zarzutu nierzetelnie sporządzonego operatu szacunkowego ustosunkował się zaś rzeczoznawca w piśmie z dnia 5 listopada 2015 r., wskazując, że wyceniona została właściwa działka, jedynie omyłkowo załączono do operatu zdjęcie sąsiedniej nieogrodzonej działki wraz z opisem, jednak ogrodzenie, będące częścią składową nieruchomości, nie wpływa na wartość nieruchomości, a w procesie wyceny nieruchomości do porównania przyjęto transakcje dotyczące nieruchomości niezabudowanych. Odnosząc się zaś do pozostałych zarzutów SKO wskazało, że wykraczają one poza zakres postępowania.
Kolegium wyjaśniło również, że podstawą do ustalenia opłaty adiacenckiej jest sam fakt stworzenia możliwości podłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej. Nie ma tu znaczenia, że strona nie jest zainteresowana takim podłączenie, czy fakt, że posiada własne ujęcie wody.
W skardze złożonej do Sądu, skarżący, wskazał, że nie istnieje przyłącze umożliwiające mu podłączenie się do wodociągu gminnego, za które obciąża się go opłatą adiacencką. Niewykonanie tego przyłącza na działce skarżącego, jak i na sąsiednich działkach, wynika zapewne z przeoczenia. Skarżący wskazał, że Wójt sugerował mu, iż powinien zwrócić się o wykonanie przyłączy do Zakładu Gospodarki Komunalnej w [...], co kosztowałoby skarżącego ok. [...] zł. Skarżący wskazał, że organ I instancji nie udostępnił mu części dokumentacji i następnie nie dopuścił ich jako dowodów w sprawie. Skarżący zakwestionował działania podejmowane przez pracowników Urzędu Gminy [...]lka, wnosząc jednocześnie, by Sąd rozważył możliwość rozpatrywania sprawy przy udziale prokuratora.
W odpowiedzi na skargę, SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację, a także wyjaśniając, że skarżący mylnie sądzi, że ustalona opłata dotyczy przyłącza wodociągowego, które nie zostało wykonane. Wskazał przy tym, że z art. 15 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę wynika, ze koszt założenia przyłącza wodociągowego obciąża właściciela nieruchomości, do której ma być doprowadzona woda.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje
Skarga okazała się zasadna.
Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej zwaną: "p.p.s.a.", jak i poprzedzającej ją decyzji, potwierdza, że w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu procesowemu, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało uchylenie zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji.
Jako podstawę materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji wskazano art. 145, 146, 147, 148 ust. 1-3, 148 b u.g.n.
Zgodnie z art. 145 ust. 1 u.g.n., wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, ustalić opłatę adiacencką każdorazowo po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo po stworzeniu warunków do korzystania z wybudowanej kanalizacji sanitarnej. Zgodnie natomiast z art. 143 i 144 tej ustawy, właściciele nieruchomości uczestniczą w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej przez wnoszenie na rzecz gminy opłat adiacenckich, jeżeli urządzenia infrastruktury technicznej zostały wybudowane z udziałem środków Skarbu Państwa czy jednostek samorządu terytorialnego.
Przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się budowę drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych.
Stosownie zatem do tych przepisów w przypadku, gdy urządzenia infrastruktury technicznej zostały wybudowane z udziałem środków Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, np. gminy, właściciele nieruchomości obowiązani są uczestniczyć w kosztach budowy tych urządzeń przez wnoszenie na rzecz gminy opłat adiacenckich, zgodnie z art. 143 ust. 1 w związku z art. 144 u.g.n. Opłatę adiacencką ustala w drodze decyzji wójt (burmistrza albo prezydenta miasta) każdorazowo po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej (art. 145 ust. 1 ustawy). Ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie do 3 lat od dnia stworzenia takich warunków, jeżeli w dniu ich stworzenia obowiązywała uchwała rady gminy określająca wysokość stawki procentowej tej opłaty (art. 145 ust. 2 ustawy), przy czym stawka ta nie może być wyższa niż 50%. Ustalenie i wysokość opłaty adiacenckiej zależą od wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego budową urządzeń infrastruktury technicznej, co następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartości nieruchomości, o czy stanowi art. 146 ust. 1 i 1a tej ustawy.
Z przepisów tych wynika, że decyzja o ustaleniu opłaty adiacenckiej z tytułu stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej może być wydana, gdy spełnione są następujące przesłanki: (1) zostanie wybudowane urządzenie infrastruktury technicznej, czyli droga, przewody lub urządzenia wodociągowe, kanalizacyjne, ciepłownicze, elektryczne, gazowe i telekomunikacyjne - z udziałem środków Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, (2) zostaną stworzone warunki do podłączenia nieruchomości do wybudowanej sieci infrastruktury, (3) ustalenie opłaty nastąpi w okresie 3 lat od dnia stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo od dnia stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi, (4) nastąpi wzrost wartości nieruchomości spowodowany budową urządzeń infrastruktury technicznej, (5) w dniu, w którym stworzono warunki do podłączenia nieruchomości do sieci infrastruktury, obowiązywała uchwała rady gminy ustalająca wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej.
Przywołane przepisy jednoznacznie wskazują, iż jakkolwiek zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty takich jak budowa urządzenia wodociągowego, należy do zadań własnych gminy, to działalność ta nie zawsze jest dla mieszkańców bezpłatna. Omawiana regulacja wprost bowiem uprawnia gminy do zrekompensowania sobie nakładów poniesionych na urządzenia infrastruktury technicznej. Prawo do żądania opłat na rzecz gminy w związku z wybudowaniem kanalizacji wodociągowej ma podłoże w tym, że wykonaniu takiej inwestycji najczęściej towarzyszy wzrost wartości nieruchomości, której stworzono warunki do korzystania z niej.
W związku z tym, skoro podmiot publiczny ma udział w kształtowaniu nowej wyższej wartości nieruchomości przez urządzenie tej kanalizacji, to przysługuje mu z tego tytułu prawo obciążenia właściciela opłatą adiacencką. Opłata adiacencka to bowiem nic innego jak świadczenie z tytułu korzyści, jakie odnosi właściciel z faktu przeprowadzenia przez gminę w terenie, na którym położona jest działka, takich działań, które zwiększą jej wartość. Oczywistym przy tym jest, że - co do zasady - nieruchomość z zapewnionym dostępem do infrastruktury technicznej ma większą wartość niż nieruchomość bez tego dostępu.
Należy jednak zauważyć, że ustalenie, iż zostały stworzone warunki do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej albo warunki do korzystania z wybudowanej drogi, następuje na podstawie odrębnych przepisów (art. 148b ust. 1 u.g.n.), przy czym chodzi tu nie tylko o przepisy ustawy Prawo budowlane, określające w szczególności warunki prawne, a nie warunki techniczne podłączenia, ale również przepisy branżowe dotyczące poszczególnych urządzeń, a wśród nich przede wszystkim przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków.
W rozpoznawanej sprawie istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy zostały stworzone warunki do podłączenia nieruchomości skarżącego do urządzenia infrastruktury technicznej - sieci wodociągowej - oraz czy operat szacunkowy został sporządzony zgodnie z przepisami prawa.
W ocenie Sądu operat rzeczoznawcy majątkowego nie został sporządzony w niniejszej sprawie w sposób prawidłowy, nie budzący wątpliwości, a organ nie dokonał właściwej jego oceny. Podkreślić należy, że ustawodawca nie pozostawił organom administracji swobody w zakresie sposobu ustalania wartości nieruchomości. Wartości te muszą być określane przez osoby mające specjalne kwalifikacje w tej dziedzinie – rzeczoznawców majątkowych. Nie oznacza to jednak, że operat szacunkowy jest dowodem, który nie podlega ocenie organu prowadzącego postępowanie. Art.80 k.p.a., stanowi dla organów administracji podstawę dokonywania oceny wszystkich dowodów zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego w tym operatów szacunkowych, jako dowodów wartości nieruchomości. Organ zobowiązany jest bowiem do oceny operatu szacunkowego jako dowodu w sprawie mając na uwadze przepisy prawa oraz to, czy treść operatu jest logiczna, kompletna, a także czy sporządzona wycena została należycie uzasadniona.
Na organie więc ciąży obowiązek dokonania oceny operatu pod względem formalnym. Kwestia zaś weryfikacji merytorycznej operatu została uregulowana w art.157 ust.1 u.g.n. O potrzebie zewnętrznej weryfikacji operatu, o jakiej mowa w art.157 u.g.n. decyduje powstanie po stronie organu uzasadnionych wątpliwości, co do jego sporządzenia, których organ nie podjął w sytuacji, kiedy w sposób oczywisty zaistniały one.
Treść operatu nie daje bowiem odpowiedzi na pytanie, czy przy ustalaniu wartości nieruchomości wzięto pod uwagę wytyczną wynikającą z § 40 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.), dalej "rozporządzenie".
§ 40 ust. 2 rozporządzenia stanowi, że przy określaniu wartości nieruchomości po wybudowaniu urządzeń infrastruktury technicznej uwzględnia się odległość nieruchomości od urządzeń infrastruktury technicznej oraz warunki podłączenia nieruchomości do tych urządzeń. Z kolei art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r., o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, stanowi, że przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane przyłączyć do sieci nieruchomość osoby ubiegającej się o przyłączenie nieruchomości do sieci, jeżeli są spełnione warunki przyłączenia określone w regulaminie, o którym mowa w art. 19, oraz istnieją techniczne możliwości świadczenia usług.
Organ odwoławczy nie wyjaśnił czy przy wycenie nieruchomości wzięto pod uwagę jej odległość od urządzeń infrastruktury oraz co składa się na warunki podłączenia, jakie one były i czy zostały wzięte pod uwagę. Jeżeli przy określaniu wartości nieruchomości czynniki te, tj. odległość i warunki podłączenia, zostały uwzględnione i miały wpływ na wartość, to należało to zawrzeć w uzasadnieniu decyzji, odnosząc się do tych kwestii, aby nie było wątpliwości co do zgodności operatu z przepisami. Jeżeli zaś nie, należy zagadnienie to wyjaśnić. Ani w zaskarżonej decyzji, ani też w poprzedzającej ją decyzji kwestie te nie zostały wyjaśnione, ani też nie przytoczono treści regulaminu, o którym mowa w ww. przepisach. Oczywistym jest, że uchybienia procesowe organów obu instancji w tym zakresie mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy i to tym bardziej, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie zawiera zupełnie podstawowych informacji, w którym miejscu przebiega sieć wodociągowa i jaka jest od niej odległość do działki skarżącego.
Informacji tej nie zawiera żadna mapa, ani operat. Jakkolwiek rzeczoznawca majątkowy w uzupełnieniu operatu z dnia [...]2015 r., wskazał, że sieć wodociągowa została wybudowana w pasie drogowym, to jednak bliżej nie określił o jaki pas drogowy chodzi i gdzie on przebiega. Nie wiadomo więc w jakiej odległości od granic działki i w którym miejscu skarżący ma możliwość podłączenia się do sieci. Skarżący twierdzi, że nie ma przyłączy przy granicy działki, a do możliwego miejsca podłączenia (hydrantu) jest kilkadziesiąt metrów.
Nie można przez to zweryfikować zasadności zarzutów skarżącego w zakresie twierdzenia o konieczności poniesienia ponadprzeciętnych kosztów podłączenia się do sieci. Dodatkowo brak dokonanej przez organy analizy regulaminu dostarczania wody, nie pozwala dokonać ustalenia, czy dla nieruchomości strony stworzono warunki do podłączenia do sieci, co tym samym zwiększa jej wartość i wymaga nałożenia ustalonej opłaty adiacenckiej. Nie można więc stwierdzić, czy podłączenie sieci z uwagi na jej usytuowanie wobec nieruchomości strony, wymaga dodatkowych wysokich, odbiegających od typowych nakładów kosztów.
Co się natomiast tyczy podstawowego dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy spornego zagadnienia, a mianowicie, czy zaistniały warunki do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej lub do korzystania z wybudowanej drogi, to należy zauważyć, że ustawodawca nie sprecyzował pojęcia tychże warunków.
W konsekwencji pojęcie to zostało wypracowane przez doktrynę i orzecznictwo, które wskazuje przykładowo, że stworzenie warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej oznacza w przypadku urządzenia kanalizacyjnego wykonanie kanału sanitarnego wraz z przykanalikami do poszczególnych nieruchomości znajdujących się w zasięgu tego urządzenia. Z kolei w przypadku podłączenia nieruchomości do wodociągu stwierdzono, iż naliczenie opłaty adiacenckiej jest możliwe, gdy nastąpiło wybudowanie sieci wodociągowej wraz z zaworem za wodomierzem głównym na przyłączu lub na miejscu przeznaczonym na jego umieszczenie, zgodnie z warunkami technicznymi danej sieci. (por. uchwała pięciu sędziów NSA z 5 czerwca 2000 r., sygn. OPK 4-7/2000; wyrok NSA z 30 stycznia 2002 r., sygn. I SA 1595/00; wyrok NSA z 6 marca 2003 r., sygn. I SA 2053/01, LEX nr 12178; wyrok NSA z 23 lipca 2002 r., sygn. I SA 131/01, LEX nr 156838).
Analogicznie interpretując przyjmuje się, że dla stworzenia warunków podłączenia nieruchomości do innych sieci uzbrojenia technicznego nie wystarczy wybudowanie przewodu głównego czy rozprowadzającego, ale inwestor zobowiązany jest również do wybudowania przyłączy funkcjonalnych (do granicy nieruchomości). (por. Gospodarka nieruchomościami. S. Źróbek, R. Źróbek, J. Kuryj, Wydawnictwo Gall, Katowice, str. 196-197).
Podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w uchwale 5 sędziów NSA z dnia 5 czerwca 2000 r., sygn. akt OPK 4/00 (ONSA 2000/4/143), wyjaśnił, że użyty w art. 145 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami zwrot "po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej" oznacza - w przypadku urządzenia kanalizacyjnego - wykonanie kanału sanitarnego wraz z przykanalikami do poszczególnych nieruchomości znajdujących się w zasięgu tego urządzenia. W uzasadnieniu tej uchwały NSA podniósł, że wskazówkę interpretacyjną dla wyjaśnienia, co oznacza sformułowanie "po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej" zawiera ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 38, poz. 230 ze zm.) oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 1996 r. w sprawie urządzeń zaopatrzenia w wodę i urządzeń kanalizacyjnych oraz zasad ustalania opłat za wodę i wprowadzanie ścieków (Dz. U. Nr 151, poz. 716 ze zm.).
Zgodnie z art. art. 100 ust. 1 ustawy Prawo wodne, urządzenia kanalizacyjne wykonane są na koszt budżetu Państwa za zwrotem części kosztów przez zainteresowanych właścicieli nieruchomości, stanowią własność Państwa, a zgodnie z § 1 rozporządzenia w sprawie urządzeń zaopatrzenia w wodę i urządzeń kanalizacyjnych oraz zasad ustalania opłat za wodę i wprowadzanie ścieków utrzymanie i eksploatacja urządzeń kanalizacyjnych do pierwszej studzienki na przykanaliku, licząc od strony budynku, lub do miejsca przeznaczonego na jej wybudowanie należy do właścicieli tych urządzeń. Analiza przytoczonych przepisów - ustawy Prawo wodne oraz aktu wykonawczego do niej wykazuje, że urządzenie kanalizacyjne to nie tylko kanał sanitarny, ale także przykanaliki - odgałęzienia - prowadzące do poszczególnych nieruchomości, do miejsca określonego w powołanym przepisie - § 1 rozporządzenia, a mianowicie pierwszej studzienki na przykanaliku, licząc od strony budynku. Kanał sanitarny i przykanaliki łącznie składają się na urządzenie kanalizacyjne służące do odprowadzania ścieków.
Wprawdzie przytoczona uchwała NSA podjęta została pod rządami ustawy z 1974 r. Prawo wodne, która to ustawa utraciła moc obowiązującą z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.), tj. z dniem 1 stycznia 2002 r., jednakże regulująca obecnie problematykę zbiorowego odprowadzania ścieków ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, która weszła w życie z dniem 14 stycznia 2002 r., w art. 2 pkt 6 i 16 ustala, że przyłącze wodociągowe jest to odcinek przewodu łączącego sieć wodociągową z wewnętrzną instalacją wodociągową w nieruchomości odbiorcy usług wraz z zaworem za wodomierzem głównym, a urządzenie wodociągowe to m.in. sieci wodociągowe.
Zauważyć ponadto należy, że zgodnie z art. 15 ust. 1 powyższej ustawy przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane zapewnić budowę urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych. A koszty nabycia, zainstalowania i utrzymania wodomierza głównego ponosi przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne (ust.3 art.15 powołanej ustawy).
Przytoczone wyżej przepisy ustawy wskazują, że uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2000 r. zachowała swą aktualność również pod rządami obecnie obowiązującej ustawy z Oznacza to, że także obecnie stworzenie warunków do podłączenia dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.nieruchomości do urządzenia kanalizacyjnego, wodociągowego umożliwiających ustalenie przez gminę opłaty adiacenckiej na podstawie art. 145 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest to wykonanie wewnętrznej instalacji wodociągowej w nieruchomości odbiorcy usług wraz z zaworem za wodomierzem głównym znajdującym się w zasięgu tego urządzenia.
Rację ma w tym względzie skarżący, iż z materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie wynika, że organy nie wyjaśniły w sposób zgodny z wyżej prezentowaną wykładnią art. 145 i art. 148b u.g.n., czy w odniesieniu do nieruchomości skarżącego zaistniały tak pojmowane - jak wyżej zostało to przedstawione - warunki techniczne do podłączenia ich nieruchomości do nowo wybudowanej infrastruktury technicznej.
Organ odwoławczy przyjął, że stworzenie warunków do podłączenia nieruchomości do urządzenia infrastruktury technicznej nastąpiło stosownie do art. 148 b ust. 1 u.g.n., na podstawie odrębnych przepisów, tj. art. 54 Prawa budowlanego, w dniu 4 marca 2014 r. kiedy to Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, w odpowiedzi na zawiadomienie z dnia 24 lutego 2014 r. o zakończeniu budowy sieci wodociągowej, poinformował o braku zamiaru wniesienia sprzeciwu od otrzymanego zawiadomienia. Kolegium podniosło też, że wydając zaskarżoną decyzję, organ uwzględnił przepis art. 148 b u.g.n., występując do Zakładu Gospodarki Komunalnej o informację dotyczącą możliwości przyłączenia do sieci wodociągowej m.in. przedmiotowej nieruchomości. Z treści uzyskanej odpowiedzi wynika, że w dniu wydania decyzji istniały warunki do podłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej.
Brak jest natomiast jakiejkolwiek szczegółowej informacji o wykonaniu przyłącza. Skarżący w toku postępowania administracyjnego nie zgadzał się z przedmiotową informacją, twierdząc, że nie zostały stworzone warunki do podłączenia jego nieruchomości do sieci wodociągowej bez zaworu na wodomierzu głównym i bez przyłączy wewnętrznej instalacji wodociągowej w nieruchomości odbiorcy. W tych okolicznościach organy administracji powinny dokonać ustaleń faktycznych na okoliczność, czy rzeczywiście wybudowana kanalizacja zawiera wewnętrzną instalację wodociągową do granicy nieruchomości skarżącego oraz zawór na wodomierzu głównym. Tak ustalony stan faktyczny pozwoli organom administracji na dokonanie oceny, czy w świetle przytoczonych wyżej przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami i ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków zostały stworzone warunki do podłączenia nieruchomości skarżącego do sieci wodociągowej.
Jednocześnie należy zwrócić uwagę – jak już to wskazano wyżej - na potrzebę ustaleń co do spełnienia warunków przyłączenia określonych w regulaminie, o którym mowa w art. 19 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę.
Powyższej oceny należy dokonać mając na uwadze wyrażony wyżej przez Sąd pogląd prawny, poparty przytoczonym tam orzecznictwem.
Brak ustaleń we wskazanym powyżej zakresie stanowi naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 kpa, a w kontekście przedstawionej wyżej wykładni art. 145 ust. 1 i 2 oraz art. 148b ust. 1 i 2 u.g.n., doprowadziło to do naruszenia prawa materialnego co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji należało uznać, że postępowanie przeprowadzone w obu instancjach, wskutek naruszenia przepisów art. 7, 77 § 1, 80 kpa, nie doprowadziło do wyjaśnienia w sposób nie budzący wątpliwości, czy stworzono warunki do podłączenia nieruchomości skarżącego do sieci wodociągowej, co warunkowało ustalenie opłaty adiacenckiej. Zaznaczyć przy tym należy, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera w tym względzie przekonującej argumentacji, pozwalającej na zaakceptowanie podjętego rozstrzygnięcia.
Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 p.p.s.a.