Uzasadnienie
J. i M. K. wnieśli skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2006 r. nr [...] umarzającą postępowanie odwoławcze toczące się w wyniku odwołania skarżących złożonego od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta W. z dnia [...] 2006 r., którą to decyzją Inspektor Powiatowy udzielił J. K. pozwolenia na użytkowanie rozbudowanej części budynku mieszkalnego przy ul. Ż. we W. Jak wynika z akt administracyjnych, zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:
W wyniku przeprowadzonych w dniu 27 czerwca 2001 r. oględzin Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta W. (zwany dalej "Inspektorem Powiatowym") stwierdził, że na nieruchomości oznaczonej numerem geodezyjnym [...], położonej we W. przy ul. Ż. (według ówcześnie obowiązującej numeracji budynków) J. k. dobudował do budynku mieszkalnego pomieszczenie o rozmiarach 3 x 3 m, wydzielając w jego wnętrzu m.in. miejsce na kocioł opalany węglem. Dobudowa została wykonana bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Uznając, iż samowola budowlana miała miejsce przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, Inspektor Powiatowy kierując się przepisem art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229; z późn. zm.) stwierdził, że jej lokalizacja nie narusza ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego.
Wobec tego wezwał inwestora – J. K. – do dostarczenia inwentaryzacji i opinii stanu technicznego wykonanej dobudowy (k. "1C" akt administracyjnych organu I instancji, powoływanych dalej jako "akt adm.").
Po stwierdzeniu, że inwestor wykonał nałożony na niego obowiązek, Inspektor Powiatowy pismem z dnia 2 października 2001 r. przekazał sprawę Prezydentowi Miasta W. jako organowi właściwemu w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie (k. 2 akt adm.).
Decyzją z dnia [...] 2002 r. Prezydent Miasta W. udzielił pozwolenia na użytkowanie rozbudowanej części budynku mieszkalnego (k. 14 akt adm).
W wyniku odwołania M. K. (sąsiadki inwestora) Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] 2002 r. uchylił decyzję Prezydenta z dnia [...] 2002 r. wskazując, że brak jest protokołu badań i sprawdzeń dotyczących komina znajdującego się przy dobudówce (k. 17 akt adm.)
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydent Miasta W. w dniu [...] 2003 r. udzielił pozwolenia na użytkowanie rozbudowanej części budynku przy ul. Ż. we W. (k. 49 akt adm.). W związku ze zmianą właściwości organów administracji wniesione przez M. K. odwołanie od powyższej decyzji zostało przez Wojewodę [...] przesłane [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego (zwanego dalej "Inspektorem Wojewódzkim"), który decyzją z dnia [...] 2003 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji (k. 41 akt adm).
W wyniku rozpatrzenia skargi M. K. na powyższą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2004 r. (sygn. akt II SA/Bd 56/04; k. 73 akt adm.) uchylił zarówno decyzję Inspektora Wojewódzkiego jak też poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta W. W uzasadnieniu Sąd wskazał na konieczność usunięcia występującej w dokumentacji rozbieżności co do usytuowania budynku, a także wskazał na konieczność odniesienia się do podnoszonych przez skarżącą zarzutów dotyczących dopływu światła do jej pomieszczeń znajdujących się na parterze budynku oraz sprawy zapachów i zanieczyszczeń związanych z emisją spalin z kotłowni znajdującej się w dobudowanej części budynku.
W toku dalszego postępowania M. i J. K. wnieśli skargę na bezczynność Inspektora Powiatowego, jednakże Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia [...] 2005 r. (sygn. akt II SAB/Bd 1/05; k. 85 akt adm.) skargę tę odrzucił ze względu na brak wyczerpania przysługującego skarżącym środka zaskarżenia. Jednocześnie w uzasadnieniu Sąd zauważył, iż według ówcześnie obowiązujących przepisów skarżący posiadają przymiot strony w toczącym się postępowaniu o pozwolenie na użytkowanie.
Prowadząc dalsze postępowanie po wyroku sądu administracyjnego Inspektor Powiatowy wezwał J. i J. K. do usunięcia w terminie do 30 listopada 2005 r. braków występujących w przedłożonym wniosku o pozwolenie na użytkowanie poprzez złożenie aktualnej inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej, aktualnego protokołu badań i sprawdzeń przewodu kominowego i instalacji elektrycznej oraz oświadczeń właściwych organów o braku sprzeciwu lub uwag odnośnie wykonanej dobudowy. Ponieważ w wyznaczonym terminie nie zostały złożone wymagane dokumenty, Inspektor Powiatowy decyzją z dnia [...] 2005 r. odmówił J. i J. K. udzielenia pozwolenia na użytkowanie części rozbudowanej budynku mieszkalnego (k. 92 akt adm.)
W dniu 22 grudnia 2005 r. J. K. złożył odwołanie od tej decyzji (k. 99 akt adm.). Jednocześnie w tym samym dniu złożył nowy wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie załączając część wymaganych przez Inspektora Powiatowego dokumentów (k. 94-98 akt adm.).
Decyzją z dnia [...] 2006 r. Inspektor Wojewódzki utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] 2005 r. wskazując na brak uzupełnienia wniosku w wyznaczonym terminie (k. 101 akt adm.).
Po wydaniu tej decyzji Inspektor Powiatowy prowadził postępowanie w przedmiocie wniosku o pozwolenie na użytkowanie z dnia 22 grudnia 2005 r., wzywając J. i J. K. do jego uzupełnienia (postanowienie [...] 2006 r. – k. 102 akt. adm.). Następnie decyzją z dnia [...] 2006 r. udzielił pozwolenia na użytkowanie rozbudowanej części budynku przy ul. Ż. we W. (k. 111 akt adm.).
W dniu 9 maja 2006 r. odwołanie od tej decyzji złożyli M. i J. K. (akta administracyjne organu II instancji – brak oznaczenia numeru karty).
Decyzją z dnia [...] 2006 r. Inspektor Wojewódzki umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu decyzji organ powołując się na art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071; z późn. zm.; zwanej dalej "k.p.a.") oraz art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego z 1994 r. uznał, że skarżący nie mają przymiotu strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na użytkowanie, gdyż przymiot taki posiadają tylko inwestorzy – J. i J. K. Wobec tego postępowanie odwoławcze należało umorzyć stosownie do art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.
W skardze do sądu administracyjnego M. i J. K. wnieśli o uchylenie decyzji z dnia [...] 2006 r. Skarżący zarzucili, iż organy administracji błędnie, według własnego uznania, raz prowadzą postępowanie w oparciu o przepisy ustawy – Prawo budowlane z 1974 r., dzięki czemu możliwe stało się zalegalizowanie samowoli budowlanej J. i J. K., a innym razem stosują przepisy ustawy – Prawo budowlane z 1994 r., odmawiając skarżącym praw strony, dzięki czemu organy nie muszą wypowiadać się odnośnie złożonych przez skarżących zastrzeżeń i doręczać zapadłych w sprawie rozstrzygnięć (naruszenie art. 7, 8 i 77 k.p.a.).
W odpowiedzi na skargę Inspektor Wojewódzki wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Także uczestnik postępowania Jan K. wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga jest niezasadna.
Dla rozstrzygnięcia istoty przedstawionego problemu tj. czy skarżącym przysługiwały prawa strony w postępowaniu w przedmiocie wniosku o pozwolenie na użytkowanie dobudowanej (rozbudowanej) części budynku mieszkalnego przy ul. Ż. we W. należy przede wszystkim zauważyć, że obowiązek stosowania prawa przez organy administracji (art. 6 k.p.a.) jak też dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.) przy wydawaniu decyzji (art. 104 k.p.a.) należy rozumieć w ten sposób, że organy administracji są zobowiązane wydawać decyzje administracyjne w oparciu o stan prawny i faktyczny istniejący w dniu wydawania decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 października 2000 r., sygn. akt V SA 283/00, opubl. w Systemie Informacji Prawnej LEX pod nr 50110 oraz pkt III komentarza do art. 104 k.p.a. [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel – "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Zakamycze 2005, wyd. II).
W przedmiotowej sprawie w istocie toczyły się dwa postępowania dotyczące wydania pozwolenia na użytkowanie dobudowanej części budynku mieszkalnego. Pierwsze z nich toczyło się od roku 2001 tj. od momentu kiedy Inspektor Powiatowy, po zakończeniu postępowania "legalizacyjnego" przekazał sprawę Prezydentowi Miasta W. w celu przeprowadzenia postępowania odnośnie pozwolenia na użytkowanie. Postępowanie to zostało zakończone decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2006 r., która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą wydania pozwolenia na użytkowanie.
Drugie postępowanie toczyło się w związku z wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie, który został złożony w dniu [...] 2005 r. Dopiero w tym drugim, odrębnym od pierwszego, postępowaniu zapadła decyzja o pozwoleniu na użytkowanie dobudowanej części budynku (decyzja Inspektora Powiatowego z dnia 26 kwietnia 2006 r.), jak też decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego w związku z brakiem przymiotu strony u skarżących (zaskarżona decyzja Inspektora Wojewódzkiego z dnia 14 czerwca 2006 r.).
W pierwszym z wymienionych postępowań organy były zobowiązane stosować przepisy prawa obowiązujące w dniu 30 stycznia 2006 r., jak też brać pod uwagę, iż owo postępowanie toczy się od roku 2001. We wskazanym dniu obowiązywał już przepis art. 59 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (aktualny tekst jednolity tej ustawy – Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118), zgodnie z którym stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. Przepis tej treści został dodany do art. 59 Prawa budowlanego z 1994 r. na mocy art. 1 pkt 49 lit. c) ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718), która weszła w życie w dniu 11 lipca 2003 r. (art. 9 ustawy zmieniającej).
Jednocześnie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. nakazywał, by do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosować przepisy dotychczasowe. Wydając zatem decyzję w dniu 30 stycznia 2006 r. organy były zobowiązane uwzględnić fakt, iż kończy ona postępowanie wszczęte w roku 2001, a więc przed wejściem w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. W konsekwencji w pierwszym z wymienionych postępowań nie mógł być stosowany art. 59 ust. 7, a J. i M. K. posiadali prawa strony.
Przepisy Prawa budowlanego z 1994 r. nie zabraniają jednakże inwestorowi złożenia ponownego wniosku o wydanie pozwolenia na użytkowanie w sytuacji, kiedy pierwszy wniosek ze względów formalnych nie został uwzględniony. Złożenie zatem takiego ponownego wniosku przez J. K. w dniu 22 grudnia 2005 r. spowodowało wszczęcie nowego postępowania w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie dobudowanej części budynku. Ponieważ wszczęcie postępowania tym razem nastąpiło po wejściu w życie ustawy zmieniającej z dnia 27 marca 2003 r. – w toku tego nowego postępowania organy administracji były już zobowiązane stosować przepis art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego z 1994 r., ograniczając krąg stron biorących udział w postępowaniu wyłącznie do inwestorów tj. do J. i J. K. Konsekwencją takiego stanu prawnego prawidłowa jest - w świetle art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 105 i 28 k.p.a. - ocena Inspektora Wojewódzkiego, iż postępowanie odwoławcze należało umorzyć ze względu na fakt, że odwołującym – J. i M. K. - nie przysługiwały prawa strony (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2003r., sygn. akt II SA 1432/01, opubl. w LEX pod nr 157627 oraz powoływana w uzasadnieniu skarżonej decyzji uchwała NSA z dnia 5 lipca 1999 r., sygn. akt OPS 16/98, opubl. w "Orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego" z 1999 r. Nr 4, poz. 119, a także w LEX pod nr 37956).
Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.) Sąd oddalił skargę.