Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] marca 2023 r. skarżący F. S. i A. S. zwrócili się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego ("PINB") dla M. B. z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego i wydanie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1, art. 51 ust. 7 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 i art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (wersja z dnia wydania zaskarżonego postanowienia: t.j. 2023 r. poz. 682 ze zm., dalej powoływanej jako "pb") oraz uchwały NSA z dnia 3 października 2016 r., sygn. akt II OSK 1/16, wobec współwłaściciela nieruchomości przy ul. [...] w B., decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego – nielegalnego budynku garażu drewnianego, znajdującego się w bardzo złym stanie technicznym, nienadającego się do użytkowania, łatwopalnego i usytuowanego na granicy nieruchomości, który to obiekt stwarza realne zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi poprzez możliwość powstania pożaru i przeniesienia się na działkę sąsiednią i część nierozebranej do końca szopy drewnianej oraz narusza istotnie przepisy ustawy o ochronie przeciwpożarowej, przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (przede wszystkim art. 59 ust. 1 i 2 tej ustawy) oraz rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...], wydanym podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.), PINB odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji administracyjnej nakazującej współwłaścicielom nieruchomości przy ul. [...] w B. (działka nr ewid.[...] obr. [...]) wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego - nielegalnego budynku garażu drewnianego.
W uzasadnieniu postanowienia PINB wskazał, że przedmiot wniosku z dnia [...] marca 2023 r. pokrywa się ze wszczętym w latach 80 -tych XX wieku postępowaniem w sprawie legalności budynku garażu drewnianego, które to postępowanie jest obecnie zawieszone na mocy postanowienia Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miejskiego w B. z dnia [...] listopada 1989 r. nr [...]. PINB podniósł również, że decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...], umorzył postępowanie administracyjne [...], wszczęte z urzędu w dniu [...] października 2019 r., w sprawie legalności budynku garażu drewnianego użytkowanego obecnie jako budynek gospodarczy, położonego w B. przy ul. [...], a [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ("WINB") w B. decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy ww. decyzję PINB. Organ I instancji wskazał, że także sprawa częściowo rozebranej szopy drewnianej, którą poruszono w przedmiotowym wniosku, była przedmiotem odrębnego postępowania prowadzonego przez PINB, który decyzją z dnia [...] listopada 2015 nr [...] nakazał współwłaścicielom nieruchomości przy ul. [...] wykonanie jej rozbiórki.
Na powyższe postanowienie PINB, skarżący wnieśli zażalenie domagając się jego uchylenia oraz nakazania wszczęcia postępowania w sprawie niebędącej sprawą tożsamą ze sprawą zawieszoną postanowieniem w sprawie samowoli budowlanej budynku garażu drewnianego, oraz nakazania wszczęcia postępowania na podstawie art. 49f ust. 1 pb. Skarżący podnieśli, że organ I instancji zmanipulował, zmienił i ograniczył ich wniosek oraz zmienił wskazaną w nim podstawę prawną wniosku – z postępowania naprawczego na tryb legalizacji samowoli budowlanej. Podkreślili, że wniosek ich nie dotyczył kwestii legalności obiektu - garażu drewnianego, lecz legalności sposobu wykonania robót budowlanych przy jego realizacji i w efekcie likwidacji w tym zakresie stanu samowoli budowlanej. Wskazali, że domagali się wszczęcia postępowania celem nakazania rozbiórki garażu drewnianego, lecz nie w oparciu o przepisy dotyczące badania legalności obiektu tj. art. 28 ust. 1 i art. 48 ust. 1 pb (art. 37 pb z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 pb), lecz przepisy art. 50-51 pb wraz z uchwałą NSA z dnia 3 października 2016 r., sygn. akt II OPS 1/16.
Wniosek ich nie dotyczył więc postępowania legalizacyjnego z art. 48 ust. 1 pb (art. 37 pb z 1974) i nie jest tożsamy z wnioskiem z lat 80-tych XX wieku. Podnieśli, że nie istnieje tożsamość sprawy stanowiącej przedmiot ich wniosku i sprawy wskazanej w postanowieniu PINB z uwagi na inną podstawę prawną tych spraw, inny stan faktyczny i inny podmiot postępowania (brak strony postępowania tj. zmarłego inwestora H. G.). Zarzucili również organowi I instancji brak ustalenia i rozważenia możliwości zastosowania procedury uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o której mowa w art. 49f ust. 1 pb, która ma pierwszeństwo przed "zwykłą" legalizacją art. 48 ust. 1 pb (art. 37 pb z 1974).
Po rozpatrzeniu ww. zażalenia, WINB postanowieniem z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia organu I instancji.
WINB wskazał, że w sprawie mamy do czynienia z przesłanką przedmiotową wydania na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej powoływanej jako "kpa") postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. W sprawie obiektu garażu drewnianego, którego dotyczy wniosek skarżących, prowadzone jest już bowiem postępowanie przez Urząd Miejski w B. Wydział Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego, który decyzją z dnia [...] sierpnia 1989 r. nr [...] nakazał dokonać rozbiórki dwóch garaży - drewnianego i blaszanego na działce przy ul. [...] w B.. Decyzja ta została uchylona decyzją Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Wojewódzkiego w B. z dnia [...] października 1989 r. nr [...], a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Następnie postanowieniem z dnia [...] listopada 1989 r. nr [...] Wydział Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu M. B. zawiesił z urzędu postępowanie w kwestiach spornych między H. G. i A. S., zamieszkałymi w B. przy ul. [...], z powodu nieuregulowania spraw własności. WINB podniósł również, tak jak organ I instancji, że w sprawie przedmiotowego obiektu PINB wydał decyzję umarzającą postępowanie administracyjne [...], która to została utrzymana w mocy decyzją WINB z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] Przesłanką umorzenia było toczące się jednocześnie drugie postępowanie administracyjne w ww. sprawie (wskazane powyżej).
Ponadto WINB powołał się na decyzję PINB z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] nakazującą współwłaścicielom nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] wykonanie rozbiórki szopy drewnianej położonej przy ul. [...] w B., oraz podniósł, że budynek ten został rozebrany, co wynika z przekazanej przez organ I instancji notatki służbowej z dnia [...] kwietnia 2023 r. Reasumując WINB stwierdził, że PINB słusznie odmówił wszczęcia postępowania, gdyż zarówno kwestia legalności i stanu technicznego przedmiotu postępowania, tj. garażu drewnianego użytkowanego obecnie jako budynek gospodarczy, jak i budynku gospodarczego wskazanego we wniosku z dnia [...] marca 2023 r., były przedmiotem odrębnych postępowań, tj.: postępowania zawieszonego postanowieniem z dnia [...] listopada 1989 r. nr [...] oraz postępowania zakończonego decyzją PINB z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...]
Na powyższe postanowienie WINB, skarżący F. S. i A. S. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy domagając się jego uchylenia oraz uchylenia poprzedzającego go postanowienia PINB z dnia [...] kwietnia 2023 r. Skarżący zarzucili w skardze przede wszystkim brak wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 49f pb, mającego pierwszeństwo przed zwykłym postępowaniem legalizacyjnym. Zdaniem skarżących organy miały obowiązek wszcząć wobec przedmiotowego garażu drewnianego uproszczone postępowanie legalizacyjne, względnie postępowanie naprawcze.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przedmiot kontroli tutejszego Sądu stanowi postanowienie WINB utrzymujące w mocy postanowienie PINB o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego, wydane w związku z wnioskiem skarżących z dnia [...] marca 2023 r. Podstawę prawną rozstrzygnięć organów nadzoru budowalnego stanowił przepis art. 61a § 1 kpa. Zgodnie z jego treścią, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Na tle przytoczonej regulacji nie budzi wątpliwości, że ustawodawca rozróżnił dwa etapy postępowania tj. postępowanie wstępne w ramach którego ocenie podlega czy nie zachodzą przeszkody uniemożliwiające merytoryczne rozpatrzenie sprawy oraz postępowanie właściwe, w ramach którego następuje właściwe merytoryczne badanie sprawy i rozpatrywanie wniosku, które co do zasady kończy się rozstrzygnięciem sprawy co do istoty przez wydanie decyzji administracyjnej.
Z treści art. 61a § 1 kpa wynika, że samo złożenie żądania wszczęcia postępowania administracyjnego nie powoduje automatyczne skutku jego wszczęcia. Organ bowiem zobowiązany jest przeprowadzić wstępną analizę wniosku pod względem ewentualnego wystąpienia okoliczności uniemożliwiających merytoryczne rozpatrzenie wniosku, a więc okoliczności określonych w art. 61a kpa.
W ramach unormowania art. 61a § 1 kpa ustawodawca wprowadził dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego, tj. tzw. przesłankę podmiotową i przesłankę przedmiotową, stanowiące oczywiste przeszkody wszczęcia postępowania, czyli takie które można stwierdzić po wstępnej analizie wniosku, bez potrzeby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Pierwsza z tych przesłanek ma miejsce w sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od osoby niebędącej stroną postępowania, tj. od osoby, która nie ma legitymacji materialnej do złożenia wniosku (przesłanka podmiotowa). Druga z przesłanek natomiast dotyczy sytuacji, gdy postępowanie administracyjne nie może zostać wszczęte przez organ z "innych uzasadnionych przyczyn" (przesłanka przedmiotowa). Pomimo, iż przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane, to w orzecznictwie i doktrynie ustalono, że do takich innych uzasadnionych przyczyn należy zaliczyć sytuacje, które w sposób oczywisty, jednoznaczny i niewątpliwy stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, na przykład gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (tak m.in. NSA w wyrokach: z dnia 4 kwietnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1244/17; z dnia 26 października 2017 r., sygn. akt II GSK 2296/17; z dnia 4 października 2017 r., sygn. akt I OSK 693/17; z 3 sierpnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2962/15 - dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query).
Jak podkreślono przyczyny odmowy wszczęcia postępowania muszą być oczywiste, dostrzegalne prima facie i nie mogą budzić żadnych wątpliwości. Oznacza to, że ich ustalenie i wskazanie nie wymaga podejmowania szeregu czynności i prowadzenia postępowania wyjaśniającego ze strony organu celem ustalenia, czy zachodzi jedna z przesłanek uzasadniających odmowę wszczęcia postępowania. Jeżeli natomiast kwestia ta wymaga poczynienia szerszych ustaleń (zebrania określonych dokumentów, dokonania ich oceny, ustalenia pewnych faktów), zwłaszcza w kontekście argumentów podanych przez wnioskodawcę, bądź jest nieoczywista, to wówczas organ administracji jest zobowiązany wszcząć postępowanie w celu wyjaśnienia zaistniałych wątpliwości. Wówczas, po wyjaśnieniu powyższych okoliczności, gdy rezultatem tych wyjaśnień będzie ustalenie, że wniosek wszczynający postępowanie nie pochodzi od strony lub zachodzą inne uzasadnione przyczyny, które nie pozwalają na prowadzenie postępowanie, organ będzie zobligowany do wydania decyzji o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 § 1 kpa.
Należy przy tym zauważyć, że oba rozstrzygnięcia, a więc umorzenie postępowania, jak również odmowa wszczęcia postępowania, wywołują tożsame skutki procesowe wobec wnioskodawcy, różnica sprowadza się jedynie do momentu, w którym organ dochodzi do przekonania, że wniosek strony nie może zostać załatwiony co do jego istoty - przed lub po formalnym wszczęciu postępowania wywołanego wnioskiem.
W niniejszej sprawie orzekające organy odmówiły na postawie art. 61a § 1 kpa wszczęcia postępowania powołując się na przeszkodę przedmiotową, tj. stan zawisłości sprawy w postępowaniu wszczętym uprzednio. Organy wskazały, że sprawie obiektu garażu drewnianego, którego dotyczy wniosek skarżących, prowadzone jest już postępowanie wszczęte w latach 80 -tych XX, gdyż decyzją z dnia [...] sierpnia 1989 r. nr [...] Wydział Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urządu Miejskiego w B. nakazał dokonać rozbiórki dwóch garaży - drewnianego i blaszanego na działce przy ul. [...] w B., następnie decyzja ta została uchylona decyzją Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Wojewódzkiego w B. z dnia [...] października 1989 r. nr [...], a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, po czym postanowieniem z dnia [...] listopada 1989 r. nr [...] Wydział Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu M. B. zawiesił z urzędu postępowanie w kwestiach spornych między H. G. i A. S., zamieszkałymi w B. przy ul. [...], z powodu nieuregulowania spraw własności.
PINB podkreślił przy tym, że przedmiot wniosku z dnia [...] marca 2023 r. pokrywa się ze wszczętym w latach 80 -tych XX wieku postępowaniem w sprawie legalności budynku garażu drewnianego, które to postępowanie jest obecnie zawieszone na mocy ww. postanowienia z dnia [...] listopada 1989 r.
Wskazać należy, że warunkiem wydania postanowienia na podstawie art. 61a § 1 kpa ze względu na stan zawisłości sprawy w postępowaniu wszczętym uprzednio, a więc z uwagi na toczące się już w tej samej sprawie postępowanie administracyjne, jest stwierdzenie tożsamości stosunku administracyjnoprawnego występującego pomiędzy sprawą, w której toczy się postępowanie administracyjne, a sprawą stanowiącą przedmiot powtórnego wniosku o jej prowadzenie. Tożsamość sprawy uzasadniająca odmowę wszczęcia postępowania zachodzi jedynie wówczas, gdy w obu sprawach występują te same strony, sprawa dotyczy tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym.
Zdaniem Sądu organy nadzoru budowlanego obu instancji w wydanych postanowieniach nie poddały analizie kwestii zaistnienia tożsamości pomiędzy sprawą wszczętą w latach 80-tych XX wieku, a sprawą stanowiącej przedmiot wniosku z dnia [...] marca 2023 r. z punktu widzenia kryteriów pozwalających na stwierdzenie tożsamości obu tych spraw, tj. w tym wypadku przede wszystkim w świetle wymogu wystąpienia odnośnie tego samego przedmiotu postępowania tego samego stanu prawnego w obu wskazanych sprawach. Stanowi to istotną wadliwość wydanych w sprawie postanowień. Z dołączonych do akt sprawy decyzji z dnia [...] sierpnia 1989 r. nr [...] oraz decyzji z dnia [...] października 1989 r. nr [...] wynika, że wydane zostały one w sprawie, której przedmiot stanowiło samowolne wybudowanie dwóch garaży – drewnianego i blaszanego na działce przy ul. [...] w B..
Jednocześnie podstawę prawną decyzji z dnia [...] sierpnia 1989 r. nr [...] stanowił przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., a w decyzji tej nakaz rozbiórki garażu drewnianego uzasadniono ustaleniem, że garaż drewniany został wybudowany bez wymaganego przepisami Prawa budowlanego pozwolenia. Podkreślić należy, że do akt sprawy poza wymienionymi decyzjami nie zostały dołączone dokumenty składające się na akta spraw o znakach: [...]
Wstępna analiza niepełnej dokumentacji sprawy prowadzonej w latach 80-tych XX wieku, tj. decyzji z dnia [...] sierpnia 1989 r. nr [...] i decyzji z dnia [...] października 1989 r. nr [...] nie pozwala na poczynienie stanowczego wniosku odnośnie tego samego stanu prawnego sprawy wszczętej w latach 80-tych XX wieku i sprawy objętej wnioskiem z dnia [...] marca 2023 r. W przedmiotowym wniosku z dnia [...] marca 2023 r. skarżący wnosili bowiem o wszczęcie postępowania administracyjnego i wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1, art. 51 ust. 7 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 i art. 52 pb.
Skarżący domagali się więc podjęcia rozstrzygnięcia w ramach tzw. postępowania naprawczego uregulowanego w art. 50-51 pb. Niezależnie od słuszności stanowiska skarżących co do zaistnienia podstaw do zastosowania tego trybu do przedmiotowego garażu drewnianego, należy podkreślić, że tryb przewidziany w art. 50-51 pb reguluje procedurę wynikającą z zaistnienia sytuacji innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub art. 49f, a wyszczególnionych w art. 50 ust. 1 pb, tj. gdy roboty budowlane wykonywane są bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia (pkt 1), w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska (pkt 2), na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 29 ust. 1 i 3 (pkt 3), lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach (pkt 4).
Przepis art. 48 ust. 1 pb dotyczy budowy obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę, bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia, zaś przepis art. 49f pb odnosi się do budowy obiektu budowlanego, lub jego części, bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia – jeżeli od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat. W art. 50 ust. 1 pkt 1-4 pb prawodawca określa cechy robót budowlanych, w odniesieniu do których przewidziany został tryb postępowania naprawczego.
Zatem tryb ten ma zastosowanie do robót budowlanych innych niż wymienione w art. 48 ust. 1 lub art. 49f pb, a które spełniają jedną z przesłanek wymienionych w art. 50 ust. 1 pkt 1-4 pb. Decyzja z dnia [...] sierpnia 1989 r. nr [...] dotyczy sprawy realizacji obiektu w warunkach samowoli budowlanej, polegającej na realizacji obiektu bez wymaganego prawem pozwolenia, a zatem samowoli budowlanej w postaci, o której mowa obecnie w art. 48 ust. 1 lub art. 49f pb. Okoliczność ta wskazuje, że wniosek skarżących i sprawa wszczęta w latach 80-tych XX wieku dotyczą innych trybów postępowania, a więc spraw opartych o różne podstawy prawne. To natomiast wyklucza możliwość stwierdzenia, że zachodzi tożsamość sprawy wszczętej w latach 80-tych XX wieku i sprawy objętej wnioskiem z dnia [...] marca 2023 r. Nie było więc przesłanek do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania z uwagi na toczące się już w tej samej sprawie postępowanie administracyjne wszczęte w latach 80-tych XX wieku.
Organy nadzoru budowlanego zobowiązane były więc do oceny przesłanek umożliwiających wszczęcie i prowadzenie wobec przedmiotowego obiektu – garażu drewnianego postępowania naprawczego z art. 50-51 pb, czego w sprawie nie uczyniły, a jedynie powołały się na stan zawisłości sprawy w postępowaniu wszczętym uprzednio, czego w sprawie nie wykazały poprzez analizę przesłanek stanowiących o tożsamości sprawy wszczętej w latach 80-tych XX wieku i sprawy objętej wnioskiem z dnia [...] marca 2023 r. i nie poparły dokumentacją wynikającą z całości akt sprawy wszczętej w latach 80-tych XX wieku.
Natomiast analiza załączonych do akt sprawy decyzji z dnia [...] sierpnia 1989 r. nr [...] i decyzji z dnia [...] października 1989 r. nr [...] wskazuje na brak tożsamości obu analizowanych spraw ze względu na to, iż dotyczą one innych trybów postępowania, a zatem oparte są na innym stanie prawnym, na różnych podstawach prawnych. Oznacza to, że w sprawie wydano postanowienie z dnia [...] kwietnia 2023 r. o odmowie wszczęcia postępowania i utrzymujące je postanowienie z dnia [...] maja 2023 r. z istotnym naruszaniem art. 61a § 1 kpa, co uzasadniało ich wyeliminowanie z obrotu prawnego przez Sąd poprzez ich uchylenie.
Powyższej oceny nie zmienia okoliczność uprzedniego wydania przez PINB decyzji z dnia [...] kwietnia 2020 r. o umorzeniu wszczętego z urzędu postępowania w sprawie legalności budynku garażu drewnianego, utrzymanej w mocy decyzją WINB z dnia [...] lipca 2020 r., gdyż ww. decyzja umarzająca postepowanie wydana została także z uwagi na zawisłości sprawy w postępowaniu wszczętym w latach 80-tych XX wieku - obecnie zawieszonej, a do akt przedmiotowej sprawy nie zostały dołączone akta spraw zakończonych wydaniem wskazanych decyzji w przedmiocie umorzenia postępowania, ani nie został włączony zgromadzony w ich toku materiał dowodowy (w oparciu o który ewentualnie możliwym byłoby zweryfikowanie czy zachodzą w ogóle podstawy do zastosowania do przedmiotowego obiektu postępowania naprawczego z art. 50-51 pb). Znaczenia w sprawie nie ma także okoliczność uprzedniego wydania rozstrzygnięcia w sprawie częściowo rozebranej szopy drewnianej, gdyż analiza stanowiska skarżących wyrażonego we wniosku z dnia [...] marca 2023 r. prowadzi do jednoznacznego stanowiska, że przedmiot wniosku skarżących stanowił garaż drewniany.
Odnośnie natomiast zarzutu skarżących w kwestii braku wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w art. 49f pb, wskazać należy, że skarżący w złożonym wniosku z dnia [...] marca 2023 r. nie wskazali na ww. tryb postępowania legalizacyjnego, uczynili to bowiem dopiero w zażaleniu i skardze, natomiast co istotne wskazany przez skarżących we wniosku tryb postępowania naprawczego z art. 50-51 pb, ma zastosowanie do robót budowlanych innych niż wymienione m.in. w art. 49f pb. Ponadto podkreślić należy, że do samowoli budowalnych zrealizowanych przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r. (przed [...] stycznia 1995 r.) zastosowanie ma przepis art. 49f ust. 2 pb. Przepis art. 49f ust. 2 pb stanowi zaś, że uproszczone postępowanie legalizacyjne, o którym mowa w ust. 1, prowadzi się na żądanie właściciela lub zarządcy tego obiektu budowlanego. Organ nadzoru budowlanego, na podstawie wskazanej regulacji, z urzędu zobowiązany jest więc wszcząć postępowania na podstawie dotychczasowych przepisów (przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r. – art. 103 ust. 2 pb), zaś dopiero na żądanie właściciela lub zarządcy postępowanie będzie prowadzone na podstawie uproszczonego postępowania legalizacyjnego (art. 49f–49i pb).
W przypadku złożenia takiego wniosku, uproszczone postępowanie legalizacyjne ma pierwszeństwo przed postępowaniem legalizacyjnym określonym w przepisach ustawy Prawo budowlane z 1974 r. W przypadku natomiast samowoli budowlanych zrealizowanych w czasie obowiązywania ustawy Prawo budowlane z 1994 r. organ nadzoru budowlanego wszczyna uproszczone postępowanie legalizacyjne, jeżeli od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat (art. 49f ust. 1 pb). Nie można jednak wszcząć uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w ust. 1, jeżeli termin, o którym mowa w ust. 1, upłynął po dniu wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy, o którym mowa w art. 48 ust. 1 (art. 49f ust. 5 pb).
Podkreślić należy, że prowadzenie procedur legalizacyjnych w trybie zwykłym (art. 48 pb, ewentualne art. 37 i 40 ustawy Prawa budowlanego z 1974 r.) nie stanowi przeszkody do wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnej (art. 49f pb). Uproszczone postępowanie legalizacyjne, o którym mowa w art. 49f pb, jest postępowaniem szczególnym i odrębnym względem zwykłych postępowań legalizacyjnych przewidzianych w art. 48 pb oraz art. 37 i 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Może ono być pod określonymi warunkami wszczęte nawet wówczas, gdy w odniesieniu do danego obiektu prowadzone jest inne zwykłe postępowanie legalizacyjne. Przepis art. 32 ustawy z dnia [...] lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 471) jest jedynym przepisem intertemporalnym, który odnosi się do uproszczonego postępowania legalizacyjnego. Wyklucza on możliwość wszczęcia postępowania na podstawie artykułu 49f ust. 1 pb jedynie w stosunku do obiektów budowlanych, do których wydano przed dniem [...] września 2020 r. decyzję o nakazie rozbiórki.
W stosunku do obiektów budowlanych, co do których nie wydano przed wejściem w życie nowelizacji pb decyzji o rozbiórce, przepisy dotyczące postępowania legalizacyjnego uproszczonego nie znajdują zatem zastosowania. Prawidłowe rozumienie treści przepisów art. 25 i art. 32 nowelizacji pb wskazuje, że w stosunku do obiektów budowlanych, co do których wszczęto postępowanie legalizacyjne na podstawie dotychczasowych przepisów Prawa budowlanego, ale nie wydano decyzji o nakazie rozbiórki, możliwe jest zastosowanie uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o jakim mowa w art. 49f pb (patrz wyrok NSA z dnia 26 października 2023 r., sygn. akt II OSK1363/22 – dostępny jw.).
W tym stanie rzeczy, uwzględniając poczynione uwagi, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Odnośnie wskazań co do dalszego postępowania, należy podnieść, że organ nadzoru budowlanego zobowiązany będzie, biorąc pod uwagę treść skargi, zweryfikować w pierwszej kolejności wolę skarżących wszczęcia postępowania naprawczego z art. 50-51 pb, na który to tryb postępowania skarżący wskazali we wniosku z dnia [...] marca 2023 r., a następnie – w przypadku wyrażenia takiej woli - ocenić przesłanki do wszczęcia z urzędu i prowadzenia postępowania naprawczego z art. 50-51 pb w stosunku do przedmiotowego garażu drewnianego.
W związku z tym, iż w zażaleniu i skardze skarżący wskazali na tryb postępowania z art. 49f pb, a więc konieczność wszczęcia w sprawie uproszczonego postępowania legalizacyjnego, obowiązkiem organu będzie wyjaśnienie czy skarżący domagają się również/ewentualnie jedynie - wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w art. 49f pb, i w przypadku udzielenia odpowiedzi twierdzącej organ oceni przesłanki zastosowania tego trybu postępowania do przedmiotowego obiektu, uwzględniając poczynione powyżej uwagi.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawia art. 200 i art. 205 § 1 ppsa.