Uzasadnienie
R. K. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Wniosek ten został zatem złożony przez osobę, która reprezentuje w niniejszej sprawie skarżące: Stowarzyszenie F. Z. w B. w likwidacji, Stowarzyszenie Z. B. w B., Fundację Towarzystwo U. i Stowarzyszenie F. Z. w B. (k. 19, 273).
Postanowieniem z dnia 11 lutego 2015 r. referendarz sądowy odmówił R. K. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata, argumentując, że wnioskodawca wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata nie jest ani stroną, ani uczestnikiem postępowania.
Sprzeciw od powyższego postanowienia złożył R. K. żądając zwolnienia od kosztów i przyznania z urzędu bezpłatnej pomocy radcy prawnego lub adwokata.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje
Wobec wniesienia sprzeciwu od ww. postanowienia referendarza sądowego, złożony przez R. K. wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał rozpatrzeniu przez Sąd stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej powoływana jako p.p.s.a.), w brzmieniu obowiązującym do 15 sierpnia 2015 r. – art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r., o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658).
Jak wynika natomiast z art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Oznacza to, że o przyznanie prawa pomocy może ubiegać się osoba, która jest stroną postępowania toczącego się przed sądem administracyjnym. Przepis art. 12 p.p.s.a. wskazuje, że ilekroć w niniejszej ustawie jest mowa o stronie, rozumie się przez to również uczestnika postępowania.
Stosownie natomiast do art. 32 w/w ustawy w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi.
W art. 33 p.p.s.a. wyróżniono także dwa rodzaje uczestników postępowania – uczestnika na prawach strony tj. osobę, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego oraz innego uczestnika postępowania tj. osobę, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Poza przypadkami wyraźnie przewidzianymi w przepisach prawa uprawnienia procesowe przysługujące stronie przysługują również uczestnikom postępowania.
Uwzględniając przedstawione okoliczności należy stwierdzić, iż R. K. jako osoba fizyczna nie korzysta w sprawie ze statusu strony, ani uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż reprezentuje, jak sam przyznaje w sprzeciwie, wyłącznie stronę skarżącą tj. Stowarzyszenia i Fundację.
W związku z tym, iż wnioskodawca wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata – R. K. - nie jest stroną ani uczestnikiem postępowania, prawo pomocy nie może mu zostać przyznane. Wniosek zaś R. K. o przyznanie prawa pomocy, w którym wskazana jest jej sytuacja majątkowa, nie mógł być uwzględniony, gdyż osoba reprezentującą stowarzyszenia działa w imieniu stowarzyszenia i nie jest stroną postępowania sądowego, w tym postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy (vide: postanowienia NSA: z dnia 25 września 2008 r., sygn. akt I OZ 709/08, z dnia 28 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OZ 343/15 i z dnia 15 października 2015 r., wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Mając to na uwadze, na podstawie art. 243 w zw. art. 260 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.