Uzasadnienie
P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (dalej: PWINB w B.), postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego B. (dalej: PINB w B.) z dnia [...] listopada 2014 r., znak: [...], zobowiązujące P. R., właściciela mieszkania nr [...] w budynku wielorodzinnym na działce ozn. nr geod. [...] przy ul. [...] w C., do przedłożenia w terminie do dnia [...] stycznia 2015 r. w PINB w B.: oceny technicznej wykonanych robót budowlanych w ww. mieszkaniu z wnioskami i ewentualnymi zaleceniami, oceny instalacji elektrycznej oraz oceny instalacji c.o i kotłowni. W orzeczeniu wskazano też, że ww. ocena winna być opracowana przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane i przynależącą do właściwej izby samorządu zawodowego.
Powyższe postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W związku z interwencją G. i J. B. z dnia [...] października 2014 r. w sprawie dotyczącej robót budowlanych prowadzonych w mieszkaniu nr [...] w budynku wielorodzinnym usytuowanym przy ul. [...] na działce ozn.
nr geod. [...] w C., PINB w B. w dniu [...] października 2014 r. wszczął postępowanie administracyjne w ww. sprawie.
W toku postępowania wyjaśniającego i kontroli z dnia [...] września 2014 r. oraz z dnia [...] października 2014 r., organ l instancji stwierdził, że ww. budynek wielorodzinny stanowi współwłasność J. i G. B. - właścicieli mieszkania nr [...], D. B. - właścicielki mieszkania nr [...] i P. R. właściciela mieszkania nr [...]. Ustalono również, że P. R. wykonał w 2013 r. remont swojego mieszkania polegający na: rozbiórce pieca kaflowego tzw. "ścianówki" pomiędzy kuchnią a pokojem (obecny korytarz) wykonując w tym miejscu przejście z kuchni do korytarza, zlikwidowaniu starego przejścia z kuchni do pokoju, wykonaniu wejścia w korytarzu do łazienki, zlikwidowaniu otworu drzwiowego od strony wiatrołapu, powiększeniu otworu drzwiowego w pokoju do poziomu podłogi, zerwaniu drewnianych podłóg i wykonaniu betonowych posadzek, wykonaniu instalacji wodno-kanalizacyjnej, elektrycznej, kotłowni i instalacji c.o., ogrzewania podłogowego, obiciu ścian po zerwaniu starego tynku płytą gipsowo-kartonową na stelażu metalowym.
Ustalono również, że inwestor mieszkania nr [...], wykonując remont swojego mieszkania powiększył otwór okienny 170 x 170 cm do wymiarów 170 x 209 cm nie naruszając drewnianych elementów konstrukcyjnych ściany zewnętrznej oraz ocieplił ściany zewnętrzne i fundament. Stwierdzono też, że docieplenie ściany zewnętrznej do wysokości 12m i fundamentu wymagało jedynie zgłoszenia właściwemu organowi.
Ponadto, na skutek sugestii G. i J. B. odnośnie walorów zabytkowych budynku, organ I instancji po uprzednim zwróceniu się Wojewódzkiego Konserwatora Ochrony Zabytków w B. ustalił, że przedmiotowy budynek nie został uznany za zabytek i nie został włączony do ewidencji zabytków (pismo Wojewódzkiego Konserwatora Ochrony Zabytków w B. z dnia [...] października 2014 r.).
Wobec wątpliwości co do stanu technicznego wykonanych robót budowlanych i ich wpływu na elementy konstrukcyjne budynku (pęknięcia ścian w mieszkaniu nr [...]) PINB w B., działając na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm., zwane dalej: "P.b."), postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r., zobowiązał P. R., właściciela ww. mieszkania do przedłożenia w terminie do dnia [...] stycznia 2015 r. w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w B.: oceny technicznej wykonanych robót budowlanych w ww. mieszkaniu z wnioskami i ewentualnymi zaleceniami, oceny instalacji elektrycznej oraz oceny instalacji c.o i kotłowni. Wskazano, że ww. ocena winna być opracowana przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane i przynależącą do właściwej izby samorządu zawodowego. Organ powołując się na art. 29 ust. 2 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2 oraz art. 3 pkt 8 P.b. podniósł również, że inwestor wykonując remont mieszkania nie dokonał wymaganego prawem zgłoszenia.
Po rozpatrzeniu zażalenia J. B., [...]WINB w B. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r., utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji stwierdził, że mając na względzie fakt, iż podczas remontu wykonanego w 2013 r. przez P. R. zastosowano nowe materiały budowlane wewnątrz budynku, jak też zmodernizowano instalacje c.o., elektryczną oraz kotłownię, nastąpiły wątpliwości organu nadzoru budowlanego co do stanu technicznego wykonanych robót budowlanych i ich ewentualnego wpływu na elementy konstrukcyjne obiektu.
[...]WINB w B. zaznaczył również, że wprawdzie organ I instancji w sentencji zaskarżonego postanowienia przytoczył art. 81c ust. 2 pkt 1 P.b. i pominął art. 50 i 51 P.b., to jednak z treści postanowienia jednoznacznie wynika, iż przepisy te są również podstawą wydania rozstrzygnięcia, co zostało skorygowane w trybie odwoławczym.
Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, że postanowienie organu nadzoru budowlanego wydane na podstawie art. 81c ust. 2 P.b., ma jedynie charakter dowodowy. Ocena techniczna jest dopiero wstępnym etapem do podjęcia dalszych działań przez organy i na podstawie jej treści organ rozstrzyga sprawę merytorycznie. To oznacza, że przedmiotowe postanowienie jest rozstrzygnięciem wstępnym, zatem nie rozstrzyga sprawy co do istoty.
Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w zażaleniu organ II instancji podniósł, że nałożony obowiązek dotyczy robót budowlanych przez co należy rozumieć stosownie do przepisu art. 3 ust. 7 P.b. budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem J. B. i G. B., złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, w której wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia [...]WINB w B. w całości oraz poprzedzającego jego wydanie postanowienia organu I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili:
- 1) naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:
- a) art. 50 i 51 P.b. poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że stanowią one podstawę do nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyz technicznych, podczas gdy w przypadku zobowiązania strony przez organ do przedłożenia oceny technicznej, jako wstępnego etapu podjęcia dalszych działań przez organ w przedmiocie samowoli budowlanej, wystarczające jest oparcie rozstrzygnięcia na art. 81c ust. 2 pkt 1 P.b., bowiem przedłożenie ekspertyzy w tym przypadku ma charakter procesowy i służy celom dowodowym,
- b) art. 5 ust. 1 pkt 7 i 9 P.b. poprzez jego niezastosowanie skutkujące naruszeniem ochrony praw skarżących do niezakłóconego korzystania z ich nieruchomości oraz niezapewnieniem ochrony dóbr kultury i w konsekwencji pozostawienie poza rozpoznaniem zgłaszanych naruszeń uzasadnionych interesów osób trzecich na skutek przeprowadzonej samowolnie przebudowy budynku, a także niewyjaśnienie wpływu samowolnej przebudowy na naruszenie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki,
- c) art. 3 pkt 8 P.b. poprzez błędną wykładnię skutkującą zakwalifikowaniem robót zrealizowanych przez P. R. jako remontu, podczas gdy przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, inwestor zaś w przedmiotowej sprawie wykonał roboty budowlane polegające na zmianie parametrów użytkowych i technicznych, w tym m.in. w miejsce okna wstawił drzwi balkonowe, dokonał dodatkowego ocieplenia ścian zewnętrznych i fundamentów, naruszył elewacje budynku oraz drewniane elementy konstrukcyjne ściany zewnętrznej budynku, zlikwidował elementy konstrukcyjne budynku, co nadto ma wpływ na bezpieczeństwo, i skutkuje pękaniem ścian na piętrze budynku oraz jego osiadaniem,
- d) art. 2 ust. 2 P.b. w zw. z art. 39 ust. 3 ustawy o ochronie zabytków poprzez ich niezastosowanie skutkujące zaniechaniem uzgodnienia stawiska z wojewódzkim konserwatorem zabytków, podczas gdy w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje właściwy organ w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków;
- 2) naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
- a) art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające z jednej strony na utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia organu pierwszej instancji, z drugiej zaś na zmianie podstawy prawnej postanowienia, podczas gdy organ odwoławczy wydaje rozstrzygnięcia, na mocy których utrzymuje w mocy zaskarżone orzeczenie albo uchyla je w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy,
- b) art. 7, art. 77 § 1 i art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieustosunkowanie się do zarzutów strony zgłaszanych w przedmiocie wadliwego zakwalifikowania prac zrealizowanych przez P. R. jako remontu, bez wskazania motywów jakimi się kierował organ nie podzielając zastrzeżeń strony i poprzestanie na arbitralnym uznaniu, że ocena organu pierwszej instancji jest prawidłowa, bez dokonania przez organ administracji publicznej drugiej instancji własnej analizy i oceny materiału dowodowego, powtórzeniu lakonicznych informacji, które nie odnoszą się do zarzutów i zastrzeżeń zgłaszanych przez stronę w toku postępowania, co skutkowało, iż w zakresie zgłaszanych przez stronę zastrzeżeń i nieprawidłowości nie zostało przeprowadzone stosowne postępowanie dowodowe, w tym nie przeprowadzono dowodu z opinii biegłego, który posiada wiedzę i wiadomości specjalne celem weryfikacji zarzutów strony,
- c) art. 9, art. 10 k.p.a. poprzez zaniechanie poinformowania strony o podjętych czynnościach w zakresie przeprowadzenia dowodu z wyjaśnień Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, co skutkowało, że strona nie mogła wypowiedzieć się w tym zakresie, podczas gdy strona ma prawo otrzymywać informacje o wszelkich podjętych przez organ czynnościach niezależnie od tego czy wymagają wydania postanowienia czy nie, oraz o skutkach podjętych decyzji oraz wypowiedzieć się w zakresie czynności, co skutkowało naruszeniem zasady informowania, czynnego udziału w każdym stadium postępowania i wyjaśniania stronom zasadności przesłanek którymi kierują się organy,
- d) art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego postanowienia z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnikowych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa poprzez uniemożliwienie kontroli zaskarżonego postanowienia, co skutkować winno uznaniem, że nie dokonano wyjaśnienia stanu faktycznego,
- e) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej z uwagi na pominięcie przez organ zgłaszanych przez skarżących zagrożeń bezpieczeństwa użytkowania obiektu z uwagi na jego pękania i osiadanie budynku w wyniku prac podjętych bez wymaganego pozwolenia na budowę przez P. R., w tym wyburzenia elementów konstrukcyjnych, co w konsekwencji doprowadziło do załatwienia sprawy bez poszanowania słusznego interesu obywatela polegającej na oparciu rozstrzygnięcia na oświadczeniu tylko P. R. i skutkowało naruszeniem przepisów art. 77 § 1 k.p.a.,
- f) art. 7 k.p.a. i 77 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności oraz zaniechanie poczynienia własnych ustaleń w sprawie, a mianowicie, czy wybudowanie drzwi balkonowych w miejsce otworu okiennego, dodatkowe ocieplenie budynku, ułożenie ogrzewania podłogowego, przebudowa ścian działowych budynku, usunięcie elementów konstrukcyjnych, spełnia wymogi techniczne określone przepisami i normami prawa budowlanego, skoro zgodnie z art. 5 P.b. obiekt budowlany należy projektować, użytkować i utrzymywać zgodnie z przepisami, w tym techniczno -budowlanymi, obowiązującymi normami oraz zasadami wiedzy technicznej w sposób zapewniający, m.in. spełnienie podstawowych wymagań dotyczących w szczególności bezpieczeństwa konstrukcji, bezpieczeństwa pożarowego i bezpieczeństwa użytkowania, w sytuacji gdy organ administracji publicznej, jako podmiot kierujący postępowaniem winien w sposób wyczerpujący zebrać, a następnie rozpatrzyć cały materiał dowodowy w sposób bezstronny,
- g) art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodów z dokumentów chociażby w postaci projektów architektonicznych budynku, dokumentacji budowlanej budynku, rysunków technicznych budynku, rzutów kondygnacji, wypisu z kartoteki budynków, projektów instalacji gazowej, centralnego ogrzewania, kotłowni, czy dokumentacji techniczno - budowlanej budynku, co umożliwiłoby określenie stanu budynku w okresie poprzedzającym wykonanie robót budowlanych przez inwestora samowolnie, w sytuacji gdy organ administracji publicznej, jako podmiot kierujący postępowaniem winien w sposób wyczerpujący zebrać, a następnie rozpatrzyć cały materiał dowodowy w sposób bezstronny,
- h) art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia przez organ administracji publicznej podczas oględzin zdjęć ukazujących rozmiar i zakres robót budowlanych zrealizowanych przez P. R. oraz dokumentujących szkody jakie powstały w mieszkaniu skarżących w postaci pękania ścian, osiadania budynku na skutek niezachowania przez inwestora przepisów techniczno - budowlanych przy prowadzeniu robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę w sytuacji gdy organ administracji publicznej, jako podmiot kierujący postępowaniem winien w sposób wyczerpujący zebrać, a następnie rozpatrzyć cały materiał dowodowy w sposób bezstronny,
- i) art. 84 § 1 k.p.a. polegające na niepowołaniu opinii biegłych z zakresu budownictwa w zakresie ustalenia czy przeprowadzone przez P. R. prace budowlane naruszyły konstrukcję budynku położonego przy ul. [...] w C.;
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca rozwinęła powołane zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Uczestnik postępowania P. R. wniósł o oddalenie skargi. W piśmie z dnia 17 kwietnia 2015 r. wyjaśnił, że obowiązki nałożone na niego w postanowieniu z dnia 12 listopada 2014 r. zostały wykonane. Zarzuty skarżących są w większości przedwczesne i nie odnoszą się do skarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną skargi.
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest postanowienie wydane w trybie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm., zwanej dalej: "P.b."). Stosownie do tego przepisu organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości, co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1 (uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego), obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.
W tym miejscu podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażony został pogląd, że postanowienie wydane na podstawie art. 81c ust. 2 P.b. ma charakter dowodowy, co oznacza, że postępowanie w którym jest ono podejmowane stanowi część innego już toczącego się postępowania przewidzianego w prawie budowlanym, bądź jest elementem wyjaśnienia przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać wszczęcie takiego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 15 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 353/11). Natomiast w wyroku z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 865/10, Naczelny Sąd Administracyjny sformułował pogląd, iż z uwagi na użycie w powołanym przepisie nieostrych pojęć "uzasadnione wątpliwości" oraz "odpowiednie ekspertyzy" zarówno określenie zakresu żądanej przez organ oceny technicznej, czy ekspertyzy, jak również uzasadnienie podjętych działań w trybie ww. przepisu musi być oparte na szczegółowej analizie stanu faktycznego konkretnej sprawy i wymaga wyczerpującego uzasadnienia.
Dlatego też za skorzystaniem z rozwiązania zawartego w art. 81c ust. 2 P.b. muszą przemawiać nie jakiekolwiek wątpliwości, ale muszą to być wątpliwości uzasadnione, a nadto organ powinien precyzyjnie wskazać jaką ekspertyzę i w jakim zakresie strona ma przedłożyć. Omawiany przepis daje zatem organowi uprawnienie do nałożenia obowiązku dostarczenia ocen technicznych lub ekspertyz, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości, a więc nie jakiekolwiek wątpliwości, ale o charakterze kwalifikowanym. Stosując ww. przepis, który ma charakter szczególny, a który stanowi podstawę prawną do nałożenia na stronę określonych obowiązków, w tym także finansowych, nie można dokonywać wykładni rozszerzającej. Stąd też organ, wydając postanowienie obowiązany jest wykazać istnienie uzasadnionych wątpliwości, czyli wykazać spełnienie ustawowej przesłanki w danym konkretnym stanie faktycznym. Organ nie ma prawa nałożyć obowiązku sporządzenia ekspertyzy, jeżeli w danej sprawie nie występuje przesłanka uzasadnionych wątpliwości (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 15 października 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 330/13).
W tego rodzaju postępowaniu organy winny wskazać także przepisy techniczne co do zgodności z którymi istnieją w ich ocenie wątpliwości, wyjaśnienia także wymaga przez organy nadzoru z jakich przyczyn nie są w stanie samodzielnie poczynić badań co do stanu technicznego obiektu. Skorzystanie z pomocy rzeczoznawcy musi odnosić się jedynie do takich sytuacji, gdzie wiedza pracowników inspektoratu nie jest wystarczająca, a jej brak organy nadzoru muszą udokumentować w rozstrzygnięciu. Ponieważ nadzór budowlany jest fachowym pionem administracji publicznej, co do zasady zatem ewentualne wątpliwości powinien rozstrzygać we własnym zakresie, w ramach swoich kompetencji. Zgodnie bowiem z art. 81 ust.1 pkt 1 lit.c P.b., do jego podstawowych obowiązków należy m.in. nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności zgodności rozwiązań architektoniczno - budowlanych z przepisami techniczno - budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej.
Przepis art. 81c ust. 2 P.b., który faktycznie przerzuca na stronę koszty ustalenia stanu technicznego budynku powinien być wykorzystywany tylko w sytuacjach wyjątkowych, kiedy organy nadzoru budowlanego nie są w stanie przy użyciu posiadanej wiedzy i środków którymi dysponują, rozstrzygnąć powstałych wątpliwości. Oznacza to, iż zobowiązanie strony do przedłożenia ekspertyzy jest możliwe dopiero po przeprowadzeniu postępowania zgodnie z art. 7 k.p.a. i 77 § 1 k.p.a., które nakładają na organy administracji publicznej obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i załatwienia jej.
W przedmiotowej sprawie nałożono na P. R. obowiązek dostarczenia w terminie do dnia [...] stycznia 2015 r. oceny wykonanych robót budowlanych, oceny instalacji elektrycznej i oceny instalacji c.o. oraz kotłowni w mieszkaniu nr [...] położonym w C. przy ul. [...]. Jako przyczynę dopuszczenia tego dowodu organy wskazały wątpliwości co do stanu technicznego wykonanych robót i ich ewentualnego negatywnego wpływu na elementy konstrukcyjne budynku, w związku z pęknięciami ścian w mieszkaniu państwa B. W ocenie Sądu, organy przeprowadziły postępowanie prawidłowo, w wymaganym prawem zakresie, chociaż z małymi naruszeniami przepisów postępowania, które jednak nie miały wpływu na wynik rozstrzygnięcia. Podkreślenia wymaga, że organ I instancji oględziny przeprowadzał dwukrotnie (w dniu [...] września 2014 r. i w dniu [...] października 2014 r.), podczas których bardzo szczegółowo ustalono zakres wykonanych prac w mieszkaniu nr [...] oraz opisano ewentualny ich wpływ na konstrukcję całego budynku w postaci pęknięć ścian w mieszkaniu skarżących.
Stąd zarzuty skarżących w tym względzie uznać należy za nieuzasadnione. Naruszenia polegają zaś na braku dostatecznych wyjaśnień i ustaleń w zakresie potrzeby dopuszczenia przedmiotowego dowodu w oparciu o art. 81c ust. 2 P.b. (o czym niżej).
Zauważenia także wymaga, że organy były uprawnione do dopuszczenia dowodu w oparciu o art. 81c ust. 2 P.b. gdyż, jak już wskazano powyżej, postanowienie wydane na tej podstawie ma charakter dowodowy i jest ono podejmowane w ramach innego już toczącego się postępowania przewidzianego w prawie budowlanym, bądź jest elementem wyjaśnienia przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać wszczęcie takiego postępowania (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 15 października 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 330/13). W stanie faktycznym niniejszej sprawy przedmiotowe postanowienie zostało wydane w ramach toczącego się postępowania (wszczętego w dniu 6 października 2014 r.) w przedmiocie robót budowlanych dokonanych przez P. R. Sąd podziela zarzuty skarżących odnośnie naruszenia przez organy przepisów postępowania w zakresie zbyt lakonicznego uzasadnienia obu postanowień, jednakże w ocenie Sądu, naruszenia te pozostają bez wpływu na prawidłowość wskazanych rozstrzygnięć.
Zauważenia, bowiem wymaga, że obowiązki zostały nałożone nie na G. i J. B. tylko na P. R., zaś skarżącymi są obecnie Państwo B. Podniesiona w skardze argumentacja odnośnie negatywnego wpływu wykonanych prac na konstrukcję budynku wpisuje się w potrzebę dopuszczenia przez organy dowodu zmierzającego w istocie do zbadania tej przesłanki. Im bardziej wykazywany przez skarżących wpływ ten jest negatywny, tym bardziej zasadne było dopuszczenie dowodu przez organy. Zresztą skarżący nie zarzucają, że organy były w stanie same ocenić ten wpływ, tylko podnoszą, że zamiast dopuszczać dowód, należało od razu prowadzić postępowanie w oparciu o art. 50 i 51 P.b.
Sąd powyższego stanowiska skarżących nie uznaje za prawidłowe. Jak wskazano bowiem w wyroku NSA z dnia 14 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 2075/11, przepis art. 81c ust. 2 P.b. ma charakter uznaniowy. A zatem, to organ ocenia, czy zachodzi podstawa do dopuszczenia takiego dowodu i czy może on mieć wpływ na wybór sposobu przeprowadzenia ewentualnych przyszłych prac budowlanych, do których strona może zostać zobligowana w ramach toczącego się postępowania. Jak trafnie wskazano w wyroku WSA w Krakowie z dnia 30 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 233/11, stwierdzenie takich uszkodzeń jak pęknięcie ław fundamentowych, pęknięcie ściany, czy też pęknięcie wylewek i widoczne odspojenie filarów nośnych zewnętrznych, uzasadnia nałożenie na właściciela nieruchomości obowiązku przedłożenia na podstawie art. 81c ust. 2 P.b. ekspertyzy technicznej budynku. W stanie faktycznym niniejszej sprawy mamy do czynienia z sytuacją podobną, gdyż chodzi o pęknięcia ścian w mieszkaniu skarżących.
Sąd nie podziela zarzutów skarżących odnośnie tego, że przywołanie przez organ II instancji w podstawie prawnej rozstrzygnięcia art. 50 i 51 P.b. spowoduje, że zblokuje to możliwość rozstrzygnięcia w przyszłości sprawy co do jej istoty, a więc w zakresie doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie był bowiem art. 81c ust. 2 P.b., a powołanie się na art. 50 i 51 P.b. miało wyłącznie ten cel, aby wskazać, że dowód z art. 81c ust. 2 P.b. dopuszczony został w ramach trwającego już postępowania. Zresztą organ I instancji nie przywołał w podstawie rozstrzygnięcia przepisów art. 50 i 51 P.b., tylko w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia wyjaśnił, że dowód został dopuszczony w celu uregulowania stanu prawnego z uwagi na fakt, że inwestor dokonując remontu mieszkania nie dokonał wymaganego prawem zgłoszenia. Jak zatem z powyższego widać, oba organy, czy to poprzez przywołanie wprost art. 50 i 51 P.b, czy poprzez ich opis, wskazały zgodnie na to, że powyższy dowód został dopuszczony na mocy art. 81c ust. 2 P.b. w ramach toczącego się już postępowania.
A skoro tak, to bezpodstawne są zarzuty strony skarżącej, że zaskarżone postanowienie uniemożliwi w przyszłości rozpoznanie sprawy co do jej istoty, a więc w zakresie doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.
Niezasadne są, w ocenie Sądu, wszystkie pozostałe zarzuty podniesione w skardze, zarówno dotyczące naruszenia prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Przede wszystkim ponownego zauważenia wymaga, że zaskarżone postanowienia zostały wydane na mocy art. 81c ust. 2 P.b. i w żadnej mierze nie są rozstrzygnięciami końcowymi w sprawie dotyczącej oceny wykonanych prac w zakresie ich zgodności z prawem. A zatem wszystkie zarzuty powołujące się na naruszenie art. 50 i 51 P.b., art. 5 ust. 1 pkt 7 i 9 P.b., art. 3 pkt 8 P.b. oraz art. 2 ust. 2 P.b. trafiają w próżnię, gdyż przepisy te nie miały zastosowania w wydanych rozstrzygnięciach. Niezasadne są także zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania w zakresie, który się odnosi do braku szczegółowych ustaleń w postępowaniu toczącym się w ramach art. 50 i 51 P.b.
W ocenie Sądu, przy rozstrzyganiu w oparciu o art. 81c ust. 2 P.b., nie zachodziła potrzeba dokonywania przez organy tych ustaleń. Ma rację organ II instancji twierdząc, że postępowanie organów wydane na podstawie art. 81c ust. 2 P.b. ma jedynie charakter dowodowy, a ocena techniczna jest dopiero wstępnym etapem do podjęcia dalszych działań przez organy i na podstawie jej treści organ rozstrzyga sprawę merytorycznie. Powyższe oznacza zatem, że organ dopiero w przyszłości będzie rozpoznawał sprawę merytorycznie. A skoro tak, to zarzuty podniesione w skardze odnośnie rozstrzygnięcia merytorycznego, są przedwczesne z uwagi na brak w tym przedmiocie rozstrzygnięcia.
Sąd z urzędu dostrzega, że oba organy w sentencjach swoich rozstrzygnięć wskazały jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 81c ust. 2 pkt 1 P.b., co stanowi naruszenie przepisu art. 81c ust. 2 P.b., gdyż przepis ten nie posiada pkt 1. Naruszenie powyższe, w ocenie Sądu, nie stanowi jednak naruszenia o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., ani też naruszenia, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Z uzasadnienia obu postanowień, a już w szczególności organu II instancji, wynika wprost, że podstawą tą jest art. 81c ust. 2 P.b. Przywołanie zatem przez organy nieistniejącego pkt 1, przy jednoczesnym prawidłowym wskazaniu art. 81c ust. 2 P.b., daje – w ocenie Sądu – podstawę do potraktowania tego jako pomyłki wynikającej z tzw. "literówki" i pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Konstatacja powyższa zdaje się być tym bardziej uprawniona, gdyż nawet skarżący nie podniósł w skardze takiego zarzutu, traktując oba postanowienia jako wydane bezsprzecznie na podstawie art. 81c ust. 2 P.b.
Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.