Prosto w prawo Skróty klawiszowe⌘KCtrl KPrzejdź do przepisu, ustawy albo sygnatury/Pole pytania albo wyszukiwania na stronie← →Poprzedni i następny artykuł albo strona listyCKopiuj przypis; z zaznaczonym tekstem cytat z przypisemLKopiuj linkFUkryj albo pokaż spis treści ustawyEscZamknij panel, menu albo okno?Lista skrótów Dla profesjonalistyPro
Spis treści, przepisy i wyszukiwarka

Powołane przepisy 1

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańskuz 20 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Gd 1085/22

prawomocnyRozstrzygnięcie: za stronąTekst u wydawcy: CBOSA

Metryka

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Skład
Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz przewodniczący
Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz sprawozdawca
Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Marta Sankiewicz
Rozpoznanie
w dniu 20 kwietnia 2023 r. w Gdańsku na rozprawie
Sprawa
sprawy ze skargi A. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 12 października 2022 r. nr SKO.421.687.2022 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżona decyzję.

Uzasadnienie

Skarga A. Ż. (dalej: strona, skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 12 października 2022 r., nr SKO.421.687.2022, wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Wójt Gminy Nowa Wieś Lęborska decyzją z dnia 18 lipca 2022 r. odmówił skarżącej ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką sprawowaną nad matką Z. Ż. Wójt Gminy ustalił, że Z. Ż. jest osobą trwale niezdolną do samodzielnej egzystencji, legitymującą się orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia 10 lutego 2020r. Według informacji zawartych w orzeczeniu, data powstania niezdolności do samodzielnej egzystencji istniała na dzień 1 listopada 2019r.

Z kwestionariusza wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez pracownika socjalnego Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Nowej Wsi Lęborskiej wynika, że Z. Ż. (wdowa, lat 80) porusza się samodzielnie w obrębie mieszkania, jest leczona z tytułu schorzeń kręgosłupa (po pęknięciu kręgosłupa w dzieciństwie), reumatoidalnego zapalenia stawów, nadciśnienia tętniczego, schorzeń serca, wzroku (zaćma jądrowa oka prawego), schorzeń ginekologicznych oraz demencji. Jest pod stałą kontrolą lekarzy specjalistów oraz lekarza rodzinnego. Z. Ż. oświadczyła, że nie może wykonywać już większości czynności związanych z codziennym funkcjonowaniem. We wszystkich czynnościach wspiera ją córka, A. Ż., która zamieszkuje w tym samym domu. Wykonuje one wszystkie czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego: pierze, sprząta, przygotowuje i podaje posiłki, robi zakupy.

Ponadto realizuje recepty i kontaktuje się z lekarzami, podaje lekarstwa, załatwia wszelkie sprawy urzędowe, zajmuje się ogrodem przydomowym oraz dba o bezpieczeństwo matki. W ocenie pracownika socjalnego Z. Ż. ze względu na posiadane schorzenia, wymaga całodobowego nadzoru, stałej opieki i pomocy w procesie leczenia i rehabilitacji. Jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji, a opiekę nad nią sprawuje córka A. Ż. Zdaniem organu I instancji, jakkolwiek Z.Ż. jako osoba niepełnosprawna, niezdolna do samodzielnej egzystencji, bezwzględnie wymaga opieki, a opiekę tę właściwie sprawuje skarżąca, niemniej przyznanie świadczenia nie jest jednak możliwe, albowiem według obowiązujących przepisów, nie zostaje spełniona przesłanka dotycząca momentu powstania niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki, wynikająca z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz.U. 2022r., poz. 615), zwanej dalej ustawą.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku, po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, decyzją z dnia 12 października 2022r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Kolegium stwierdziło, że organ I instancji nie miał podstaw do odmowy przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie braku spełnienia przesłanki wynikającej z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, co wynika ze stanowiska sądów administracyjnych co do zakresu stosowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 38/13 z 21 października 2014 r. Niemniej jednak, zdaniem Kolegium, w sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, albowiem z zebranego materiału dowodowego wynika, iż nie istnieje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką, gdyż rozmiar i zakres opieki nie wymusza na stronie niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Z ustaleń wynika, że Z. Ż. samodzielnie wykonuje wszystkie czynności higieniczne, nie wymaga szczególnej pielęgnacji i wykonywania przy niej czynności związanych z osobistą opieką.

Opisane czynności związane z opieką nad matką jakie wykonuje córka to prowadzenie gospodarstwa domowego, wsparcie i nadzór nad niepełnosprawną matką. Organ odwoławczy podzielił wnioski pracownika socjalnego zawarte w wywiadzie środowiskowym co do braku konieczności sprawowania opieki całodobowo. W ocenie Kolegium opisany zakres wykonywanych przez skarżącą czynności w związku ze sprawowaniem opieki nad matką nie uzasadnia przyjęcia, że chodzi o stałą opiekę świadczoną bez możliwości podjęcia pracy.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydania zaskarżonej decyzji, w szczególności poprzez stwierdzenie, że Z. Ż. jest w takim stanie, że nie jest konieczna stała obecności innej osoby. Ponadto zarzuciła naruszenie art. 17 ust. 1 ustawy poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz art.7, art. 7a, art. 7b, art. 8, art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2022r., poz. 2000), dalej "k.p.a.".

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że jeżeli wystąpiła jakakolwiek wątpliwość co do stanu zdrowia Z. Ż., to należało te okoliczności uzupełnić. Nie rozważono, z jakich powodów Z. Ż. uznana została za trwale niezdolną do samodzielnej egzystencji. Pominięto całkowicie pisma skarżącej, gdzie wskazuje, że nie może swojej mamy pozostawić samej gdyż może to doprowadzić dla sytuacji niekontrolowanej (mama spaliła trzy czajniki, prawie nic nie widzi), a więc nie może sobie sama poradzić, bo będzie to stanowiło zagrożenie życia dla niej jak i innych. To właśnie z powodu matki skarżąca zrezygnowała z podjęcia pracy zarobkowej. Skarżąca powołała się na zaświadczenie lekarskie z dnia 22 listopada 2022 r.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259) – zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, zatem uwzględnia w granicach danej sprawy wszelkie naruszenia prawa a także przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie niezależnie od zarzutów i wniosków podniesionych w treści skargi.

Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej powyższe kryteria Sąd stwierdził, że złożona skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

  1. 1) matce albo ojcu,
  2. 2) opiekunowi faktycznemu dziecka,
  3. 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
  4. 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności
  5. - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2820/13, wskazał, że z art. 17 ust. 1 ustawy wynika, iż podstawową przesłanką, jaką musi spełnić osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne, należąca do kręgu osób zobowiązanych do alimentacji, jest rezygnacja z pracy zarobkowej spowodowana koniecznością sprawowania permanentnej opieki nad osobą bliską o określonym stopniu niepełnosprawności. Przy czym rezygnację z czegokolwiek należy rozumieć nie tylko jako zaprzestanie konkretnego działania, ale także jako jego niepodejmowanie z uwagi na wystąpienie przeszkody uniemożliwiającej to działanie. Wykładnia omawianego pojęcia musi się więc odbywać przez pryzmat celu jakiemu służą świadczenia opiekuńcze, którym jest zrekompensowanie osobom wymagającym opieki i osobom tę opiekę sprawującym, utraconego zarobku i wydatków związanych z koniecznością zapewnienia tej opieki.

Z punktu widzenia celu tego świadczenia, nie jest zatem istotne czy nastąpiła rezygnacja z zatrudnienia czy rezygnacja z podjęcia zatrudnienia. Istotne jest natomiast to, czy zarówno w jednym, jak i w drugim przypadku istnieje bezpośredni związek ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną osobą (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 28 maja 2020 r., sygn. akt III SA/Gd 408/20).

Analizowany przepis nie dookreśla pojęcia opieki. Ustawodawca nie posłużył się jakimkolwiek przymiotnikiem konkretyzującym zakres lub charakter sprawowanej opieki. Nie wskazał w szczególności, aby opieka ta musiała być całodobowa. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 23 listopada 2021 r., I OSK 786/21, cel i istota świadczenia pielęgnacyjnego pozwalają wskazać, że w art. 17 ust. 1 ustawy chodzi raczej o ustawiczną opiekę sprawowaną nad osobą niepełnosprawną. Punkt ciężkości w tym zakresie tkwi w stałości opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, a to oznacza, że opieka ta powinna być sprawowana codziennie. Opiekun musi pozostawać do dyspozycji podopiecznego – udzielając pomocy oraz wykazując ciągłą gotowość niesienia pomocy. Sprawowanie tego rodzaju opieki nie musi oznaczać, że podopieczny nie może podejmować adekwatnych dla swego stanu zdrowia aktywności, a opiekun musi wykonywać swoje obowiązki bez przerwy, 24 godziny na dobę oraz że powinien zamieszkiwać ze swoim podopiecznym.

Codzienne wielogodzinne świadczenie pomocy w prowadzeniu gospodarstwa domowego i sprawowanie opieki może stanowić przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, o ile nie pozwala na podejmowanie pracy zarobkowej. Są to okoliczności, które wymagają każdorazowo dokładnego sprawdzenia i uzasadnienia (wyrok NSA z 7 sierpnia 2019 r., I OSK 4023/18).

Jednocześnie sprawowanie opieki w myśl przepisów ustawy nie musi polegać na opiekowaniu się osobą wyłącznie leżącą. Pogląd ten jest prezentowany w orzecznictwie. Opieka, o jakiej mowa w art. 17 ust. 1 ustawy, nie dotyczy wyłącznie niezdolnej do samodzielnej egzystencji osoby leżącej. Za niezdolne do samodzielnej egzystencji z mocy ustawy uznano także osoby cierpiące na schorzenia nieskutkujące brakiem możliwości poruszania się, a konieczność sprawowania nad nimi stałej lub długotrwałej opieki oceniać należy w świetle rodzaju schorzeń oraz sprawności psychofizycznej danej osoby. (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 10 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 996/21, wyrok WSA w Lublinie z dnia 22 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 795/20).

Zdaniem Sądu, ocena dokonana przez Kolegium dotycząca braku związku przyczynowo–skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia a zakresem niezbędnej opieki i pomocy świadczonej niepełnosprawnej w stopniu znacznym matce, jest nieprawidłowa. Dodać należy, że jest ona sprzeczna z oceną dokonaną przez organ I instancji, który stwierdził, że Z. Ż. bezwzględnie wymaga opieki oraz że opiekę tę sprawuje skarżąca.

Z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 28 czerwca 2022 r. wynika, że Z. Ż. ma 80 lat i jest leczona m.in. z tytułu schorzeń kręgosłupa (po pęknięciu kręgosłupa w dzieciństwie), reumatoidalnego zapalenia stawów, nadciśnienia tętniczego, schorzeń serca, wzroku (zaćma jądrowa oka prawego), schorzeń ginekologicznych oraz demencji. Jest pod stałą kontrolą lekarzy specjalistów oraz lekarza rodzinnego. Z. Ż. oświadczyła, że nie może wykonywać już większości czynności związanych z codziennym funkcjonowaniem. We wszystkich czynnościach wspiera ją córka, A. Ż., która zamieszkuje w tym samym domu. Wykonuje one wszystkie czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego: pierze, sprząta, przygotowuje i podaje posiłki, robi zakupy.

Ponadto realizuje recepty i kontaktuje się z lekarzami, podaje lekarstwa, załatwia wszelkie sprawy urzędowe, zajmuje się ogrodem przydomowym oraz dba o bezpieczeństwo matki. Zgodnie z oceną pracownika socjalnego, Z. Ż. ze względu na posiadane schorzenia wymaga całodobowego nadzoru, opieki i pomocy, którą sprawuje skarżąca.

W aktach sprawy znajdują się również oświadczenia skarżącej z dnia 27 czerwca 2022 r. i 20 września 2022 r. Wynika z nich m.in., że stan zdrowia matki ulega pogorszeniu z każdym miesiącem, co stało się powodem rezygnacji przez skarżącą z zatrudnienia z końcem grudnia 2021 r. Ból kręgosłupa po przebytym wypadku i pęknięciu, uniemożliwia dźwiganie i dłuższe chodzenie, a także powoduje zawroty głowy, które doprowadzają do utraty równowagi. Ponadto Z. Ż. ma problemy ze wzrokiem, które grożą m.in. poparzeniem (często podczas stawiania szklanki na stół, umieszcza ją na brzegu, po czym szklanka upada na podłogę).

Ponadto zdarza się jej pozostawić czajnik na gazie, co również powoduje zagrożenie zarówno dla samej niepełnosprawnej, jak i dla innych osób z jej otoczenia. Zdarzyło jej się również dwukrotnie przewrócić i potłuc, w związku z czym konieczna była wizyta na SOR. Mama skarżącej porusza się po mieszkaniu podtrzymując się ścian i przedmiotów, samodzielnie się myje i załatwia potrzeby fizjologiczne (łazienka jest dostosowana do potrzeb osoby niepełnosprawnej).

W aktach sprawy znajduje się również wywiad środowiskowy przeprowadzony w dniu 26 września 2022r., w którym tym razem pracownik socjalny odnotował, że opieka sprawowana przez skarżącą polega na prowadzeniu gospodarstwa domowego, wsparciu i nadzorze nad niepełnosprawną matką i nie stanowi przeszkody do podjęcia zatrudnienia. Takie też stanowisko zajęło Kolegium. W ocenie Sądu jednak nie można się z nim zgodzić, nie uwzględnia ono bowiem wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia, a wynikających z akt sprawy, okoliczności faktycznych.

W ocenie Sądu stanowisko Kolegium, że opisane czynności, które skarżąca wykonuje w ramach sprawowanej opieki, to zwykłe prowadzenie gospodarstwa domowego, które nie wymuszają na niej rezygnacji z zatrudnienia, jest wynikiem zbyt pobieżnej oceny okoliczności tej sprawy. Każdy przypadek wymaga indywidualnej, wnikliwej oceny. Nietrafne jest założenie Kolegium, że dla przyjęcia, że stała opieka wyklucza możliwość zatrudnienia, konieczne jest wykonywanie w jej ramach innych czynności niż te związane z codziennym funkcjonowaniem osoby niepełnosprawnej. Prawdą jest, że przygotowywanie posiłków i ich podawanie, podobnie jak leków, sprzątanie domu, pranie czy też robienie zakupów są czynnościami dnia codziennego. Jednakże taka pomoc świadczona matce, która ma 80 lat, niedowidzi, cierpi m.in. na demencję, reumatoidalne zapalenie stawów, schorzenia kręgosłupa, ma problemy z poruszaniem się, z utrzymaniem przedmiotów w ręce, zdarza jej się przewrócić – w okolicznościach tej sprawy uznana być musi za odpowiadającą podanej definicji opieki.

Charakter tych czynności nie pozostawia wątpliwości, że są one dokonywane stale, całodobowo i praktycznie we wszystkich sferach życia chorego. Z oświadczenia skarżącej wynika, że jest z mamą od rana do wieczora, nie może jej pozostawić samej, wolny czas ma dopiero wieczorem gdy mama się położy. Okoliczności te jednak nie zostały wzięte pod uwagę, chociaż twierdzenia skarżącej są spójne i logiczne, brak jest zatem podstaw do ich podważania. Kolegium zresztą nie negowało, że matka skarżącej wymaga wsparcia i nadzoru, oceniło jednak – bez bliższego uzasadnienia, a więc arbitralnie – że nie wymaga to rezygnacji przez skarżącą z zatrudnienia. Jak już wskazywano w orzecznictwie WSA w Gdańsku pod pojęciem "sprawowania opieki" użytym w art. 17 ustawy nie sposób rozumieć wyłącznie czynności związanych bezpośrednio z troską o fizyczny dobrostan bliskiej osoby niepełnosprawnej (w niniejszej sprawie matki).

Pielęgnacja w sensie medycznym i higienicznym nie wyczerpuje bynajmniej treści tego pojęcia. Także wyręczenie matki od jej normalnych, codziennych czynności życiowych, którym nie może sprostać z uwagi na swą niepełnosprawność, stanowi przejaw opieki nad nią. Ograniczenie form opieki nad osobą niepełnosprawną do czynności pielęgnacyjnych sensu stricto z pominięciem innych, szerzej rozumianych czynności opiekuńczych prowadziłoby do zdeformowania znaczenia pojęcia opieki, a co za tym idzie naruszałoby istotę świadczenia pielęgnacyjnego. Istotą tą jest bowiem udzielenie wsparcia osobom, które poświęcając się w pełnym wymiarze opiece nad najbliższą osobą niepełnosprawną nie mogą pracować zarobkowo, by zaspokoić potrzeby życiowe swoje i swojej rodziny.

Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że skarżąca w praktyce całą dobę pozostaje do dyspozycji matki i cała jej aktywność życiowa nakierowana jest na opiekę nad nią. Zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego, to dzięki sprawowanej dotychczas przez skarżącą stałej opiece nad matką, stan jej zdrowia nie pogarsza się drastycznie. W tym konkretnym stanie faktycznym Kolegium winno było ocenić, że skarżąca realizuje wobec matki opiekę stałą, codzienną, pozostając do dyspozycji podopiecznej, udzielając pomocy i wykazując ciągłą gotowość niesienia pomocy, przy czym czynności opiekuńcze przekraczają zwykłe czynności prowadzone w zwykłym gospodarstwie domowym, w którym nie ma osoby niepełnosprawnej w stopniu znacznym, o takim charakterze potrzeb co matka skarżącej, a co - wbrew ocenie Kolegium - wyklucza możliwość wykonywania przez skarżącą pracy zarobkowej, nawet w niepełnym wymiarze - zatem zgodnie z wymogami art. 17 ust. 1 ustawy.

Zakres podejmowanych przez skarżącą obowiązków i konieczny na to czas - zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego - jest wystarczającą przesłanką do uznania, że skarżąca nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką (art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy). Opieka sprawowana przez skarżącą nad matką jest stała i długotrwała w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy.

Błędna tym samym jest ocena dokonana przez Kolegium, że w sprawie brak jest podstaw do uznania, że pomiędzy sprawowaniem przez skarżącą opieki nad niepełnosprawną matką a niepodejmowaniem przez nią zatrudnienia nie zachodzi bezpośredni związek przyczynowy, z akt sprawy nie wynika bowiem, aby powodem rezygnacji przez skarżącą z zatrudnienia w 2021 r. a aktualnie jego niepodejmowaniem były inne przyczyny aniżeli sprawowanie tej opieki. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy rezygnacja z zatrudnienia musi pozostawać w bezpośrednim związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Nie każda rezygnacja z zatrudnienia stanowi podstawę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a tylko taka, która jest podyktowana opieką. Opieka ta musi stanowić oczywistą przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej - powodować faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia lub prowadzić do rezygnacji z zatrudnienia w celu jej sprawowania.

W każdym razie związek między rezygnacją bądź niepodejmowaniem zatrudnienia, a sprawowaną opieką, musi być bezpośredni i ścisły (wyrok NSA z 28 sierpnia 2019 r. I OSK 940/19; wyrok WSA w Białymstoku z 30 kwietnia 2020 r. II SA/Bk 133/20). Taka też sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie.

W konsekwencji Sąd uznał, że organ dokonał błędnej oceny materiału dowodowego wydając decyzję naruszającą zarówno przepisy prawa materialnego (art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy), jak i przepisy postępowania administracyjnego (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Uchybienie organu polega przede wszystkim na niewłaściwej ocenie związku przyczynowo–skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia a opieką sprawowaną przez nią nad mężem. Związek taki bowiem niewątpliwie istnieje, do którego to wniosku prowadzi prawidłowa i kompleksowa ocena materiału dowodowego w świetle prawidłowo zinterpretowanej normy art. 17 ust. 1 ustawy.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję, uznając to za wystarczające do ponownego, właściwego załatwienia sprawy. Kolegium posiada bowiem kompetencje merytoryczno-reformacyjne umożliwiające wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, zgodnego z wiążącą oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w niniejszym wyroku.

Rzeczą organu, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, będzie ocena wniosku skarżącej z uwzględnieniem wyrażonego przez Sąd stanowiska, którym organy są związane na podstawie art. 153 p.p.s.a.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie ustawowym nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).

Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje, układ według wzoru orzeczenia (metryka, punkty sentencji, nagłówki ze zdań sądu), linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła.